II SA/Kr 405/07
WyrokWSA w Krakowie2007-12-19
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, mimo braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy wydanej przed wszczęciem postępowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Skarżący samowolnie wybudował budynek gospodarczy o powierzchni przekraczającej dopuszczalną dla zgłoszenia, a w momencie orzekania nie posiadał pozwolenia na budowę. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy wydanej przed wszczęciem postępowania uniemożliwił legalizację samowoli budowlanej na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, co uzasadniało orzeczenie nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący W.K. wybudował budynek gospodarczy o powierzchni 39,39 m2, przekraczającej dopuszczalną dla zgłoszenia (35 m2), bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji budowlanej (Powiatowy i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) wydały decyzje nakazujące rozbiórkę obiektu. Skarżący odwoływał się, podnosząc m.in. kwestię statusu strony sąsiada oraz zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. skargę oddala; II. przyznaje adwokatowi D.G. ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wynagrodzenie w kwocie 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w niniejszym postępowaniu; III. oddala wniosek adwokata K.Z. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] r. znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz 104 kpa nakazał W. K. rozbiórkę budynku gospodarczego na działce ewid. [...] w [...].
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek M. L., a organ I instancji w dniu [...] r. przeprowadził kontrolę na przedmiotowej nieruchomości w wyniku, której ustalił, że wykonywane były roboty budowlane związane z budową budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 7,80 m x 5,05 m usytuowanego bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią M. L. i dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego. Wznoszony obiekt jest budynkiem parterowym z poddaszem użytkowym. W dniu kontroli stwierdzono wykonanie murów parteru z osadzoną stolarką oraz częściowo murów poddasza. Wykonano również elementy konstrukcyjne stropu. Roboty budowlane wykonywano w oparciu o zgłoszenie złożone w Urzędzie Gminy [...]. Sposób usytuowania budynku był jednak niezgodny ze złożonym szkicem stanowiącym załącznik do zgłoszenia. Zwiększono również powierzchnię budowanego obiektu z 35 m2 do 39,39 m2 naruszając tym samym przepis art. 29 ust. 1 pkt.1 lit."a" Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenia na budowa nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m 2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80m.
Organ I instancji ustalił na podstawie udostępnionych przez Urząd Gminy [...] dokumentów, że Urząd Gminy [...] posiadał w swoich aktach dokonane przez W. K. zgłoszenie na podstawie art. 30 ustawy Prawo budowlane, które dotyczyło budowy budynku gospodarczego o pow. zabudowy do 35 m2. Ponadto w dokumentach tych znajduje się kserokopia obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z którego wynika, że przedmiotowa działka nie była przeznaczona pod zabudowę dla budynków gospodarczych. Powyższe wskazuje, że Urząd Gminy [...] przyjmując w/w zgłoszenie powinien był zgłosić sprzeciw w drodze decyzji, czego nie uczynił, a co oznacza że przedmiotowe zgłoszenie zostało przyjęte z rażącym naruszeniem przepisów prawa (tj. art. 30 ust. 6 pkt.2 ustawy Prawo budowlane) powodując jego bezskuteczność. Następnie organ I instancji ustalił, że W. K. - inwestor i właściciel działki nr [...] w [...] -dokonał odstępstwa od wyżej opisanego zgłoszenia. Odstępstwo to dotyczyło zwiększenia powierzchni zabudowy budynku gospodarczego z 35 m2 do 39,39 m2, a co się z tym wiąże wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 28 w/w ustawy w przedmiotowym przypadku roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której inwestor nie posiada, a to pociąga zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Organ I instancji stwierdził, że W. K. nie jest w stanie spełnić wymogów o których mowa w art. 48 ust. 3 pkt. 1 cyt. ustawy tj. dostarczyć do tutejszego inspektoratu zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (gmina nie posiada sporządzonego i uchwalonego planu), albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, natomiast decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania, którą przedstawił, została wydana [...] r. tj. po wszczęciu postępowania, a nadto decyzja ta nie dopuszczała do budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w [...] . Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało brak możliwości spełnienia wymogów określonych w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, które umożliwiają zastosowanie procedury określonej w art. 48 ust. 3 w/w ustawy.
W związku z powyższym zastosowano art. 48 ust. 1 obowiązującej ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozamienia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. K., wnosząc o jej uchylenie. Z treści odwołania i załączonych projektów wynika, że przedmiotowa dobudowa, stanowiąca początkowo budynek gospodarczy, miałaby stanowić budynek mieszkalny. Skarżący zgłosił wątpliwości czy M. L. może być stroną w przedmiotowej sprawie. Ponadto wskazał, iż jest przekonany, że nie narusza prawa, gdyż "ekspertyza o nasłonecznieniu potwierdza, że art. 48 ust. 1 nie powinien być zastosowany". Do odwołania W. K. załączył decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] z [...] r., która była ważna do [...] r., decyzję z [...] r., o przedłużeniu ważności decyzji z [...] do dnia [...] r., oraz niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji z [...] r., która stała się ostateczna od dnia [...] r. - ważnej bezterminowo.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust 2 ustawy 7. 07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że podziela stanowisko organu I instancji, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowiący, że właściwy organ nie orzeknie o rozbiórce tylko wyda postanowienie wstrzymujące roboty budowlane, jeśli spełnione są łącznie przesłanki punktu 1 i 2 ust. 2 art. 48. W niniejszej sprawie Gmina [...] nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie może przedłożyć ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla dz. nr [...] Postępowanie zostało wszczęte w [...] r., a przedstawiona organowi I instancji decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana [...] r., czyli po wszczęciu przez organ I instancji postępowania. Ponadto decyzja ta nie dopuszczała budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w [...]. Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo uznał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego brak jest możliwości spełnienia wymogów określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, co uniemożliwia zastosowania procedury określonej w art. 48 ust. 3 w/w ustawy.
Odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu, organ odwoławczy podał, że jak wynika z pisma organu I instancji M. L. został uznany przez organ I instancji za stronę postępowania będąc zarządcą sąsiedniej nieruchomości nr ewid. [...]. Dołączona do odwołania prawomocna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] r. dotyczy inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w [...], a przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest budowa budynku gospodarczego bez pozwolenia na budowę, więc w/w dokument nie ma znaczenia w przedmiotowym postępowaniu.
Organ I instancji dochował staranności, zgodnie z dyspozycjami art. 7 i 77 kpa. Wymienione przepisy nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego: wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli poprzez m.in. zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ocenił zgromadzony materiał dowodowy, zatem zważywszy na powyższe organ odwoławczy działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt. 1 kpa skarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu [...] r. złożył W. K., wnosząc o uchylenie decyzji organu II i I instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a
Skargę W. K. należy uznać za nieuzasadnioną, gdyż w wyniku dokonanej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził aby naruszała ona prawo w takim stopniu, który musiałby prowadzić do jej uchylenia. .
Na wstępie należy stwierdzić, że W. K. miał możliwość czynnego uczestniczenia w niniejszym postępowaniu zarówno przed organem I instancji jak i w postępowaniu odwoławczym, stosownie do dyspozycji z art. 10 § 1 kpa, w tym brał udział w oględzinach przeprowadzonych prze organ i instancji w dniach [...] r. [...]r. oraz [...] r. , co wynika z przedłożonych akt administracyjnych sprawy oraz kierowane były do niego wszystkie pisma i orzeczenia wydawane w sprawie. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie skarżącego, że w dniu [...] r. zapoznał się z zebranymi dowodami i materiałami w niniejszej sprawie prowadzonej przez organ I instancji i do materiałów tych nie wniósł uwag. Nadto należy stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu organ I instancji prawidłowo ustalił krąg stron, w skład, którego wchodzi również M. L., będący zarządcą nieruchomości sąsiedniej tj. dz. ewid, nr [...] w [...].
Wbrew zarzutom skarżącego w niniejszej sprawie organy I i II instancji w sposób zgodny z art. 7 i art. 77 § 1 kpa zebrały i rozpatrzyły cały materiał l dowodowy, a poprzez to dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy. Jak ustalono w postępowaniu wyjaśniającym w niniejszej sprawie, W. K. wykonał na działce ewid nr. [...] w [...] samowolnie roboty budowlane polegające na budowie budynku gospodarczego o pow. 39,39 m kw., co ustalono podczas oględzin przeprowadzonych w dniach [...][...] r. oraz [...] r. Do budowy przedmiotowego budynku gospodarczego o wym. 7.80 m x 5.05 przystąpił po dokonaniu w dniu [...] r. zgłoszenia w Urzędzie Gminy [...], przy czym zgłoszenie to dotyczyło budowy budynku gospodarczego w oparciu o art. 29 ust. 1 lit. "a" w zw. z art. 30 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane z 7. 07. 1994 r. stanowiący, że pozwolenia na budowę nie wymaga, a jedynie zgłoszenia, budowa obiektów gospodarczych, związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 35 m kw., przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Wobec powyższego na budowę przedmiotowego budynku gosp. na dz. nr [...] w [...] wymagane było uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem ust. 2, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do tej zasady nakaz rozbiórki dotyczy wyłącznie takich obiektów, do których budowy Prawo budowlane wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a taki przypadek zachodził w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy można wdrożyć postępowanie legalizacyjne, które w razie spełnienia przez inwestora określonych prawem warunków tj.:
1. jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku brak miejscowego planu;
2.nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (ust. 2 pkt. 1 i 2) - skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki, natomiast w razie ich niespełnienia stosuje się art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 .
W tej sytuacji w niniejszej sprawie zostało przez organ I instancji podjęte postępowanie mające na celu legalizację przedmiotowej samowoli w sprawie robót budowlanych wykonanych przez skarżącego na dz. nr [...] w [...], polegających na budowie przedmiotowego budynku gospodarczego. Organ I instancji w ramach tego postępowania ustalił, w oparciu o pismo wójta Gminy z [...] r., stanowiące odpowiedź na pismo PINB w [...] z [...] r, znak: [...] (przedłożone w aktach administracyjnych), że nie istnieje aktualny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla Gminy w [...] a nadto wskazał, że dla przedmiotowej działki nr [...] w [...] przed [...] r. nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy lub zagospodarowania terenu. W związku z powyższym, ponieważ inwestor w chwili podejmowania rozstrzygnięcia o ewentualnej rozbiórce przedmiotowego budynku nie wykazał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu, a nadto ustalono, ze nie istnieje również ostateczna - w dniu wszczęcia postępowania tj. w [...] r., decyzja ustalająca warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, to należało zastosować ust. 1 w zw. ust. 4 art. 48 Prawa budowlanego.
Trzeba również wskazać, że przedłożone przez skarżącego decyzje ustalające warunki zabudowy dla przedmiotowej dz. nr [...] w [...] nie mają znaczenia w sprawie ponieważ zostały wydane po [...]r. a nadto są to decyzje ustalające warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego.
W tym stanie rzeczy należało orzec na podstawie art. 151 p.p.s.a jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło