II SA/Kr 405/13

WyrokWSA w Krakowie2013-06-12

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Jacek Bursa, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje, jeżeli prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej zostało ustanowione przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wpis do księgi wieczystej nastąpił po tej dacie, ale wniosek o wpis złożono przed nią?
Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r.) ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o wpis. W związku z tym, nawet jeśli wpis nastąpił po 1 stycznia 1998 r., ale wniosek złożono przed tą datą, przesłanka z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest spełniona, co skutkuje odmową zwrotu nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu, powołując się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej w 1998 r. na wniosek złożony w 1997 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, kwestionując ważność wpisu prawa użytkowania wieczystego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Jacek Bursa Krystyna Daniel / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia 25 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala • UZASADNIENIE Starosta T. decyzją z [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art 136, art. 216, art. 229 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., Nr 102, póz. 651 ze. zm.) w zw. z art. 29 ustawy z 6 lipca 1982r. o Księgach wieczystych i hipotece ( Dz. U z 2001 r., Nr 124, póz. 1361 ze zm.) odmówił zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działki ewid. [...] ,[...] ,[...] obr.[...], na rzecz: J.K. , K.J. . , A.J. B.O. , K.O. . W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane przez B.O. 16 września 2010 r. Pismem z 3 lutego 2012r. P.J. K.J. A.J. i B.O. , sprecyzowali zgłoszony wniosek o zwrot do nieruchomości, oznaczonej jako działki ewid. [...] ,[...] ,[...] obr. [...]. Organ ustalił, że umową sprzedaży z 23 grudnia 1959r., sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. [...] , J.J. , sprzedał Państwu -Państwowej Komunikacji Samochodowej Okręgu [...], nieruchomość, oznaczoną, jako parcela budowlana l. kat. [...] gm. kat. Z., , oraz jako parcele gruntowe l. kat. [...] ,[...] ,[...] gm. kat. Z. Spadek po J.J. nabyli: J.J. K.J. A.J., B.O. . Spadek po J.J. nabył syn J.J. w całości. W dniu 23 lipca 1960r. w księdze wieczystej Kw [...] Sądu Rejonowego w Z. , prowadzonej dla nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. [...] Obr [...] oraz jako parcela gruntowa l. kat. [...] gm. kat. Z. , jako właściciel ujawniony został Skarb Państwa - Państwowa Komunikacja Samochodowa Okręgu K. . Na wniosek z 21 marca 1997r. Dz. Kw [...] i na podstawie decyzji Wojewody N. z 10 lutego 1997r. nr [...] , w dniu 6 stycznia 1998r. w księdze wieczystej Kw [...] , ujawniono prawo użytkowania wieczystego przysługujące Przedsiębiorstwu Państwowemu Komunikacji Samochodowej w Z, w stosunku do nieruchomości, oznaczonej jako działki ewid. [...] ,[...] obr. [...] oraz w stosunku do budynku dworca autobusowego. Decyzją z [...] grudnia 2005r. Nr [...] Burmistrz Miasta Z. zatwierdził podział: działki nr [...] na działkę nr [...] i działkę nr [...] działki nr [...] na działkę nr [...] i działkę nr [...] . W chwili obecnej, stosownie do zapisów działu II księgi wieczystej [...] , nieruchomość, oznaczona m. in. jako działki ewid. [...] ,[...] ,[...] obr. [...] , stanowi własność Skarbu Państwa, będącą w użytkowaniu wieczystym: A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. - w udziale 1/4 części i Ł.M. - w udziale 3/4 części. Umowami dzierżawy z 1 grudnia 2011 r. spółka [...] Dworzec Autobusowy Sp. z o.o. wydzierżawiła od użytkowników wieczystych, nieruchomości oznaczone m. in. jako działki ewid. [...] ,[...] ,[...] obr. [...] W świetle powyższego organ wskazał, że z uwagi na treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, stwierdzić należy iż, ze względu na ujawnienie w księdze wieczystej w dniu 6 stycznia 1998r. - który to wpis ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku tj. od 21 marca 1997r. - prawa użytkowania wieczystego obciążającego wnioskowaną do zwrotu nieruchomość, w przedmiotowej sprawie nie przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości oznaczonej jako [...] ,[...] ,[...] obr. [...] . B.O. wniosła odwołanie od ww. decyzji, domagając się jej zmiany poprzez orzeczenie o zwrocie na rzecz wnioskodawców przedmiotowej nieruchomości lub uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Odwołująca się zarzuciła, że rozstrzygnięcie jest błędne zarówno od strony formalno- prawnej jak też wydane zostało przez organ l instancji bez przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego zwłaszcza w zakresie zbadania czy cel wywłaszczenia został spełniony (lub nie) i czy w stosunku do całego wywłaszczonego terenu czy tylko odnośnie części. Zdaniem odwołującej się, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, w razie zaistnienia przesłanek negatywnych z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami postępowanie winno zostać "umorzone". Nadto zarzuciła, że organ pominął całkowicie okoliczność, że teren objęty wywłaszczeniem ma wg obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego inne przeznaczenia niż cel wywłaszczenia, jak również zamiast zwrócenia w tym stanie wywłaszczonych terenów osobom wywłaszczonym - stały się one w nie ustalonych przez organ okolicznościach przedmiotem własności zupełnie innej osoby fizycznej zamiast zwrotu uprawnionym. Organ błędne uznając, że ma zastosowania art. 229 ugn nie poczynił żadnych ustaleń czy dokonany obrót wywłaszczonymi nieruchomościami w wyniku jakiego tereny te dostały się najpierw w użytkowanie wieczyste Spółki z o.o. [...] t, która nie realizowała na tym terenie działalności z zakresu samochodowego transportu osobowego oraz prowadzenia dworca autobusowego i nie wywiązała się z warunków umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste a następnie Spółka ta przeniosła prawa do tego terenu na rzecz osoby trzeciej wskazanej w rozdzielniku zaskarżonej decyzji. Nie zbadano czy w związku z takim stanem czynności te nie są dotknięte nieważnością oraz czy organ z urzędu nie powinien podjąć działań w tym zakresie lub w celu rozwiania użytkowania wieczystego tego terenu wobec nie zrealizowani celu oddania w użytkowanie wieczyste. W ocenie odwołującej się organ błędnie zastosował zarówno art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jak i przepis art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece błędnie uznając, że mają zastosowanie w tej sprawie. Równocześnie organ całkowicie pominął treść art. 27 ustawy o gospodarce gruntami mimo, że ma on istotne znacznie dla niniejszej sprawy. W szczególności organ I instancji pominął, że przed 1 stycznia 1998, czyli przed datą wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, w księdze wieczystej nr [...] w SR w Z. brak było wpisu sygnalizującego złożenie przez PPKS w Z. wniosku o wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej. Równocześnie wniosek PPKS z 19 marca 1997 wniesiony w dniu 21 marca 1997 do Sądu Rejonowego w Z. nie spełniał odpowiednich wymogów dla wpisania tego prawa, jak też nie załączono do niego odpowiednich dokumentów jako załączników, wobec czego nie mógł być uwzględniony. Skutkiem tych braków Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z [...] grudnia 1997 r. wezwał PPKS do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie wykazu zmian na działki objęte wnioskiem oraz do uiszczenia koniecznej opłaty. Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z 17 grudnia 1997 r., znak : [...] doręczonym PKPS 18 grudnia 1997 - Sąd wobec dalszej wadliwości wniosku i braku koniecznych załączników przeniósł sprawę do postępowania przynaglającego i wyznaczył wnioskodawcy PPKS jednomiesięczny termin na uzupełnienie braków wniosku poprzez przedłożenie żądanych dokumentów w tym zatwierdzonego projektu podziału działki. Braki te zostały usunięte przez wnioskodawcę dopiero w następnym roku kalendarzowym tj. w dniu 5 stycznia 1998 r. Wojewoda decyzją z [...] stycznia 2013 r. znak: [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżonej decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. W świetle zgromadzonej przez organ l instancji dokumentacji, nie ulega wątpliwości, iż w stosunku do działek nr [...] ,[...] obr. [...] b. gm. kat. Z. , położonej w (którym odpowiadają w części wywłaszczone umową sprzedaży Rep A Nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] i którym również odpowiadają w części wnioskowane do zwrotu działki nr: [...] ,[...] ,[...] , obr. [...] ) na podstawie decyzji Wojewody z 10 lutego 1997 r. nr [...] ujawniono w księdze wieczystej nr Kw Nr [...] w dniu 6 stycznia 1998 r na wniosek złożony w Sądzie Rejonowym w N. w dniu 21 marca 1997 r. prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej tj. Przedsiębiorstwa Państwowego Komunikacji Samochodowej w Z. Zastosowanie w sprawie znajduje zatem art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 29 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o wpis, to jest w tym przypadku od 21 marca 1997 r. Ustosunkowując się w tym miejscu do podniesionych przez stronę zarzutów, iż wniosek z dnia 21 marca 1997 r. czy wpis w księdze wieczystej KW [...] prawa użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] obr. [...] na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego Komunikacji Samochodowej w Z. na podstawie decyzji Wojewody z 10 lutego 1997 r. nr [...] był niekompletny oraz, iż został on uzupełniony dopiero w dniu 5 stycznia 1998 r, Wojewoda zauważył, iż z treści księgi wieczystej KW nr [...] nie wynika, aby złożony przez Przedsiębiorstwo Państwowe Komunikacji Samochodowej w Z. wniosek o wpis ww. prawa został przez sąd wieczystoksięgowy odrzucony, a w konsekwencji , aby prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej wskutek złożenia kolejnego wniosku. Treść ujawnionego w księdze wieczystej kw nr [...] wpisu potwierdza wniosek wprost przeciwny. Nadto art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest na tyle precyzyjny, że w sytuacji gdy znajduje on zastosowanie, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stanowisko takie wielokrotnie wyraził już zarówno Naczelny Sąd Administracyjny. Nie było w związku z tym podstaw do badania, czy cel wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że w wyroku z 27 maja 2011 r. sygn. akt. [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wypowiedział się w przedmiocie zależności pomiędzy "postępowaniem uwłaszczeniowym", a zwrotem wywłaszczonej nieruchomości na rzecz jej poprzednich właścicieli stwierdzając, że "niewykorzystanie nieruchomości na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej samo przez się nie stanowi przeszkody do uwłaszczenia, gdyż w myśl art. 69 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości obok wystąpienia przesłanki zbędności na cel wywłaszczenia, konieczne jest jeszcze złożenie wniosku o zwrot. Dopiero złożenie wniosku osób uprawnionych o zwrot ujawnia roszczenia osób trzecich w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości". W przedmiotowej sprawie pierwotny wniosek B.O. o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...] ,[..] ,[...] obr. [...] został złożony w dniu 16 września 2010 r. Ponadto jak wynika załączonej do niego kopii decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z 26 lutego 1996 r. nr [...] o zwrocie na rzecz J.J. , K.J. A.J. i B.O. działki nr [...] , obr.[...] przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem ww. osób z dnia 25 maja 1995 r. o zwrot działki nr [...] , obr. [...].Z. . Tym samym biorąc pod uwagę powyższe jak również jednoznaczną treść art. 229 ugn i zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego, bezzasadne byłoby obecnie podejmowanie czynności mających na celu unieważnienie decyzji Wojewody z [...] lutego 1997 r. nr [...], potwierdzającej nabycie przez Przedsiębiorstwo Państwowe Komunikacji Samochodowej prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Natomiast dopiero wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. decyzji Wojewody z [...] lutego 1997 r mogłoby dawać podstawy do rozważenia zasadności wszczęcia przed sądem powszechnym postępowań o unieważnienie umów dotyczących obrotu prawem użytkowania wieczystego działek nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...]. W ocenie organu odwoławcze organ l instancji prawidłowo orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości, zamiast umorzyć postępowanie. B.O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody , domagając się jej uchylenia i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art, 7, 8, 9,10 § 1, 28, 75,77, 80, 107 § 3 k.p.a. - art. 2 pkt. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - art. 69 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 136 ust. 3 i art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami - art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez niewłaściwe zastosowanie - art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez brak jego zastosowania. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organ nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez nią w odwołaniu. Podkreśliła, że organ prowadzący postępowanie miał wiedzę, że już w maju 1995 r. występowali o zwrot wywłaszczonych terenu uzyskując częściowy zwrot na mocy decyzji z 26 lutego 1996 r. nr [...] Organ nie dopuścił też dowodów z akt tego postępowania czym naruszono art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 kpa. Nadto dopiero w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy pouczył o możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Wojewody z 1997 r. Skarżąca wskazała w związku z tym na nieprawidłowości jakie miały miejsce w prowadzeniu tego postępowania, co rzutuje na ważność tej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z 30 kwietnia 2013 r. B.O. wniosła o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 p.p.s.a. wskazując , ze 29 kwietnia 2013 r. złożyła wniosek do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Stosownie do dyspozycji z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -postępowanie przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niesporne są ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, zgodnie z którymi prawo użytkowania wieczystego wnioskowanej do zwrotu nieruchomość Skarbu Państwa oznaczonej jako działki nr ewid. [...] ,[...] ,[...] obr.[...] - w granicach wywłaszczonych dniu 23 grudnia 1953 parcel katastralnych ( notarialna umowa sprzedaży rep. A nr [... zawarta z ówczesnym ich właścicielem J.J. ) nabyte zostało z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w Z. , co zostało stwierdzone decyzją Wojewody z 10 lutego 1997 r. znak: [...] w odniesieniu m in. do działek nr [...] i [...] obr [...] obj. Kw nr [...], które następnie uległy podziałowi na działki nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] . Stwierdzone w ww. decyzji Wojewody prawo wieczystego użytkowania w odniesieniu do działek nr ewid. [...] i nr [...] zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 6 stycznia 1998 r. na rzecz PP Komunikacji Samochodowej w Z. , złożony w dniu 21 marca 1997 r. Obecnie wnioskowana do zwrotu nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] stanowi własność Skarbu Państwa i jest w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. w 1/4 części oraz Ł.M. w 3/4 części. Kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi natomiast odmowa zwrotu przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] ,[...] ,[...] w kontekście przesłanek odmowy wynikających z przepisu art. 229 ustawy z 21 . 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 nr 651 ze zm.) zwanej dalej w skrócie ugn. Zgodnie z treścią art. 229 ugn zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. -Zgodnie z stanowiskiem skarżącej B.O. organy nie wyjaśniły należycie całości sprawy czym dopuściły się naruszenia norm z art. 7, 77 § 1 kpa poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do wygaśnięcia roszczenia o zwrot nieruchomości na podstawie art. 229 ugn jakkolwiek wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej na rzecz PP Komunikacji Samochodowej w Z. nastąpił dopiero w dniu 6 stycznia 1998 r. W ocenie Skarżącej ujawnienie wpisu w dniu 6 stycznia 1998 r. nie stanowi przeszkody do skutecznego domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, ponieważ ujawnienie prawa w księdze wieczystej nastąpiło z naruszeniem terminu ustawowego. Zgodnie ze stanowiskiem organów obu instancji rozstrzygających niniejszą sprawę dla realizacji przesłanki dotyczącej ujawnienia w księdze wieczystej ustanowionego na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego na rzecz trzeciej osoby % wystarczające jest złożenie wniosku o wpis i uczynienie &-.-wzmianki o wniosku przed tą datą tj. przed 1 stycznia 1998 r. . Nie ma natomiast znaczenia data dokonania samego wpisu. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie można podzielić poglądów strony skarżącej. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ustawy z 6. 07. 1982 o księgach wieczystych ł hipotece (Dz. U. z 2001 , Nr 124, póz. 1361 ze zm.) wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu, a w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu - od chwili wszczęcia tego postępowania. Stanowisko o skuteczności wpisu prawa użytkowania wieczystego od dnia złożenia wniosku o wpis znajduje potwierdzenie w orzecznictwie ( por. WSA w Krakowie z 11. 10. 2012 r. , sygn. akt II SA/Kr 974/12, Lex 1235 102; wyrok NSA z 29. 05. 2002 r. sygn. akt l SA 2683/00, Lex nr 82657). W rozpatrywanej sprawie, wniosek o wpisanie prawa użytkowania wieczystego został złożony w dniu 21 marca 1997 r. zaś wpisu do księgi wieczystej dokonano w w księdze wieczystej Kw nr [...] w dniu 6 stycznia 1998 r., . co potwierdza przedłożony do akt administracyjnych sprawy wypis księgi wieczystej nr [...] z 20. 07. 2012 r. Mając na względzie, że wpis ten ma moc wsteczną od daty złożenia wniosku, należy uznać, że termin z art. 229 ugn został zachowany. Nie ma natomiast znaczenia fakt, iż wniosek o ujawnienie prawa użytkowania wieczystego był uzupełniony po dacie jego złożenia. W tej sytuacji trzeba zatem uznać, że zarzut niespełnienia przesłanki z art. 229 ugn nie jest trafny ponieważ norma z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma także zastosowanie w takim przypadku, gdy wprawdzie ujawnienie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło po dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale wniosek w tym przedmiocie został złożony do sądu przed tą datą (por. wyrok z WSA w Krakowie z 11. 10. 2012 r., sygn. akt 974/12, Lex 1235102). Oznacza to zatem, że prawidłowe jest stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. W tej sytuacji brak możliwości merytorycznego ustalania czy w odniesieniu do wywłaszczonej nieruchomości zachodzą przesłanki z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. czy nieruchomość wnioskowana do zwrotu stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W tej sytuacji także zarzut niewyjaśnienia przez organy czy cel wywłaszczenia został zrealizowany nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższa kwestia nie ma bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia. Przepis art. 229 ugn ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości (por. wyrok NSA z 30. 03. 2010 r., sygn. akt l OSK 679/09, LEX nr 595463; wyrok WSA w Krakowie z 24. 10. 2011, sygn. akt 1190/11, Lex 1152754). Także pozostałe zarzuty skargi nie mogą zostać uwzględnione, w tym zarzut naruszenia art. 69 ustawy z 29. 04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 nr 30, póz. 127 ze zm.), a nadto należy wskazać, że pierwotny wniosek B.O. o zwrot przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] (obecnie stanowiącej działki nr [...] i [...] ) oraz działka [...] został złożony w dniu 16 września 2010 r. Nie zasługuje na uznanie zarzut naruszenia normy z art. 27 ugn. ponieważ stanowi ona zasadę, iż warunkiem koniecznym zarówno dla ustanowienia jak i przeniesienia prawa użytkowania wieczystego jest wpis do księgi wieczystej. Trzeba zważyć, iż konstytutywny charakter wpisu do księgi wieczystej odnosi się do oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste w drodze umowy lub umownego przeniesienia prawa użytkowania wieczystego, natomiast w sytuacji gdy do nabycia prawa użytkowania wieczystego przez państwową osobę prawną dochodzi z mocy prawa potwierdzonego decyzją wojewody - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie-wpis ma charakter deklaratoryjny. A w takiej sytuacji znajduje zastosowanie art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Konkludując należy uznać, że organy administracyjne obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 229 ugn., zgodnie z którym roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W rozpatrywanej sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, iż przed 1 stycznia 1998 r. prawo wieczystego użytkowania wnioskowanej do zwrotu zostało ujawnione w księdze wieczystej na rzeczy PP Komunikacja Samochodowa w Z. Nadto nie można uznać za zasadny wniosku o zawieszenie postępowania sądowo-administracyjnego na podstawie art. 125 § 1 ust. 1 p.p.s.a. ponieważ w cenie Sądu gdyby toczące się postępowanie dotyczące ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Wojewody z 10. 02. 1997 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości przez PP Komunikacja Samochodowa w Z. poprzez stwierdzenie jej nieważności odniosło skutek oczekiwany przez Skarżącą B.O. to będzie mogła ona wznowić postępowanie zwrotowe na zasadzie art. 145 § 1 ust. 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Podsumowując uznać należy, że organy administracyjne obu instancji prawidłowo zastosowały art. 229 ugn, dlatego też skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło