II SA/Kr 409/09

WyrokWSA w Krakowie2009-05-12

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Aldona Gąsecka -Duda, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, jest prawidłowa, jeśli organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie, która mogła być inna niż pierwotnie wszczęta?
Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna organu odwoławczego jest prawidłowa, jeśli organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie, która mogła być inna niż pierwotnie wszczęta, a organ odwoławczy prawidłowo wskazał na konieczność jednoznacznego określenia przedmiotu postępowania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W takich okolicznościach uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2008 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001 r. umarzającą postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu wykorzystania pomieszczeń w budynku mieszkalnym. Skarżąca I.K.-V. wniosła skargę do WSA w Krakowie, domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Zarzuciła m.in. długotrwałość postępowania i wyjście organu odwoławczego poza zebrany materiał dowodowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Aldona Gąsecka -Duda WSA Barbara Pasternak (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 grudnia 2008r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powiatu [...], na skutek pisma Komendanta Straży Miejskiej z dnia [...] kwietnia 1999r. przekazującego według właściwości pismo K. i G.M. w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych na strychu budynku mieszkalnego, którego są właścicielami. Dnia [...] czerwca 1999r. zostały przeprowadzone oględziny przewodów kominowych budynku przy ul. [...]. W toku oględzin ustalono, że budynek ten stanowi współwłasność K. i G.M. , I.K.-V. i L.K. Dnia 4 maja 1999r. mistrz kominiarski przeprowadził kontrolę przewodów kominowych w przedmiotowym budynku i stwierdził, że ilość przewodów i drożność są prawidłowe i nadają się do użytkowania. Ustalono też, że w przedmiotowym budynku funkcjonuje też zakład produkcji pierogów. I.K-V. zobowiązała się do dostarczenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do dnia [...] lipca 1999r. "protokołów przebudowy istniejącego obiektu". Dnia [...] października 1999r. I.K.-V. przedstawiła "Książkę obiektu dot. budynku [...]" przy ul. [....] oraz pozostałe dokumenty, tj. protokoły kontroli wpisane do książki, mapa syt - rys obiektu, protokoły przeprowadzonej kontroli sanitarnej obiektu, protokoły inspekcji handlowej, notatka nr [...] Wojewódzkiego Urzędu Pracy, protokół kontroli skarbowej, dopuszczenie produkcji pierogów w pomieszczeniach stołówki pensjonatowej, zaświadczenia o wpisie do ewidencji, decyzja nr [...] o likwidacji działalności turystycznej, decyzja o nadaniu numeru REGON, decyzja o nadaniu NIP, kontrole urządzeń kominowych + opinia, umowa z zakładem telekomunikacyjnym. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 29 maja 2000r. wynika, że działka nr 1 położona w K. przy ul.[...] leży na terenach istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami, dopuszcza się modernizację struktury zespołu w miarę potrzeb. W toku postępowania, na wezwanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powiatu [...] wypowiedziały się: sygn. akt II SA/Kr 409/09 -Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w N. pismem z dnia 11 lipca 2000r., informując, iż zmiana typu działalności gospodarczej z prowadzenia stołówki na produkcję i sprzedaż artykułów przemysłowych nie zmieniła warunków bezpieczeństwa pożarowego; -Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 3 lipca 2000r., informując, że poszerzenie działalności polegającej na prowadzeniu stołówki o produkcję pierogów zostało przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego odebrane, a podczas kontroli sanitarnych nie stwierdzono naruszenia warunków higieniczno sanitarnych; - Państwowa Inspekcja Pracy, Oddział w N. pismem z dnia 30 czerwca 2000r. poinformowała, że działalność polegająca na ręcznym wyrabianiu pierożków, w pomieszczeniach przyziemia budynku usytuowanego w K. przy ul. [...] do tej pory użytkowanych jako stołówka, jest zgodne z projektem techniczno - budowlanym, zmiana profilu działalności nie wpłynęła na zmianę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy w firmie. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [....], wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu wykorzystania pomieszczeń w budynku przy ul. [...] w K. użytkowanych przez firmę [...]" I.K.-V. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ, jak wykazało przeprowadzone postępowanie, zmiana użytkowania polegała na zaniechaniu prowadzenia działalności jako jadłodajni, a rozpoczęciu wytwarzania pierogów. Zmiana taka nie jest zmianą użytkowania w świetle art. 71 ust. 2 pkt. 2 Prawa budowlanego, bowiem, jak potwierdziły to po dokonaniu stosownych przeglądów odpowiednie instytucje, nowa działalność nie zmieniła warunków bezpieczeństwa pożarowego lub pracy, ani warunków zdrowotnych, higieniczno - sanitarnych lub ochrony środowiska, czy też wielkości lub układu obciążeń mogących mieć wpływ na konstrukcję obiektu. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wnieśli K. i G.M. , zarzucając decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż została wydana na podstawie nieprawidłowo zebranego materiału dowodowego i zgłaszając sygn. akt II SA/Kr 409/09 szereg zarzutów wobec opinii wydawanych w przedmiotowej sprawie przez Państwową Inspekcję Pracy i Państwową Inspekcję Sanitarną. Dodatkowo K. i G.M. wskazali na nierozwiązaną kwestię muru oporowego, którego ewentualne przewrócenie się może spowodować osunięcie się skarpy, a co za tym idzie katastrofę budowlaną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie konieczne jest wyraźne i jednoznaczne określenie przedmiotu postępowania. Wskazał, że początkowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiatu [...] prowadził postępowanie w sprawie "przewodów kominowych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w K. przy ul. [...] ", o czym świadczy chociażby treść zawiadomień o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia sprawy (k. [...]). Postępowanie to zostało zakończone decyzją umarzającą postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania. Zdaniem organu II instancji już tylko ta okoliczność kwalifikuje decyzję organu l instancji z dnia [...] maja 2001 r. do uchylenia, aczkolwiek wskazać należy szereg innych wątpliwości. Zdaniem organu odwoławczego, określając ponownie przedmiot postępowania, organ winien zbadać całość zabudowy na działce, na której położony jest przedmiotowy budynek, rozpoczynając od ustalenia numeru tej działki - w niektórych bowiem dokumentach działka na której zrealizowano przedmiotową inwestycję określana jest numerem [...] (np. mapa sytuacyjno - wysokościowa z [...] sierpnia 1999r. - k. nr [...], wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. z dnia 29 maja 2000r., - k. nr [...], dane identyfikacyjne obiektu z książki obiektu - k. nr [...], czy protokół przyjęcia G.M. w PINB z dnia [...] kwietnia 2001r. - k. nr [...]), a w innych jako działka nr [...] (i tak np. w decyzji Głównego Architekta Wojewódzkiego z dnia [...] 1985r., - k. nr [...], decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] 1984r., - k. nr [...], protokole oględzin przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] 1999r. - k. nr [...], czy aneksie do projektu budynku sygn. akt II SA/Kr 409/09 mieszkalno - produkcyjnego na działce nr [...] w K). Jednakże, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, najbardziej fundamentalną kwestią niniejszego postępowania jest zbadanie legalności zabudowy na przedmiotowej działce. W niniejszej sprawie niejasne jest, czy budynek mieszkalno - usługowy, w którym I.K.-V. prowadzi działalność gospodarczą, jest zbudowany legalnie, albowiem znajdująca się w aktach sprawy decyzja Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] maja 1994r, o pozwoleniu na budowę oraz załącznik do protokołu odbioru z dnia [...] czerwca 1996r. dotyczy budynku warsztatowo - gospodarczego, natomiast decyzja Głównego Architekta Województwa z dnia [...] września 1985r., uchyla decyzję Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy K. z dnia [...] lipca 1985r. o odmowie zatwierdzenia projektu zamiennego budynku mieszkalno - produkcyjnego na działce nr [...] i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Analizując treść opinii technicznej autorstwa mgr inż. S.S. ze stycznia 1987 roku wywieść można, iż I. i J.V. dokonali istotnych zmian w konstrukcji budynku zgodnie z projektem zamiennym, który nie został zatwierdzony. W innym opracowaniu S.S. wspomina o decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] grudnia 1985r., znak [...] polecającej inwestorowi doprowadzenie budynku do stanu wynikającego z zatwierdzonej dokumentacji technicznej - jednakże w materiale dowodowym Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak kopii tej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego organ l instancji nie ustalił także, czy kiedykolwiek właściwy organ wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku, a więc tym bardziej organ II instancji nie może się zgodzić z rozstrzygnięciem organu l instancji umarzającym postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła I.K.-V. wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu II instancji. Skarżąca podniosła, że "od dnia doręczenia odwołania przez PINB powiatu [...] minęło pięć lat". Zarzuciła też, że organ odwoławczy wydał decyzję wykraczającą poza zebrany materiał dowodowy będący podstawą decyzji organu l instancji, gdyż organ l instancji zajmował się sprawą samowolnej zmiany sposobu użytkowania w budynku przy al. [...] w K. , a organ sygn. akt II SA/Kr 409/09 odwoławczy odniósł się do legalności zabudowy na działce nr 1 i zatwierdzenia projektu zamiennego budynku mieszkalno - produkcyjnego w oparciu o pozwolenie na budowę wydane w 1985 roku. Skarżąca podniosła, że kwestie podniesione w odwołaniu K. i G. M. są w rzeczywistości przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez PINB w N. i nie powinny być rozpatrywane w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną- art. 134 p.p.s.a. Uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd istnienia - niezależnie od wad wskazanych przez skarżącego - przyczyn określonych w art. 145 - 150 p.p.s.a. Sąd nie może poza wyjątkami wymienionymi w art. 146 § 2 i art. 154 § 2 ustawy orzekać co do istoty sprawy administracyjnej. Skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja jest decyzją kasacyjną, powodującą przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Z tego względu zasadniczą kwestią wymagającą zbadania przez sąd była dopuszczalność wydania tego rodzaju decyzji przez organ odwoławczy. Dopuszczalność taka jest ograniczona do zaistnienia sytuacji, w której -jak stanowi art. 138 § 2 kpa - "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Zgodnie z treścią art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe, natomiast przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części naruszałoby zasadę sygn. akt II SA/Kr 409/09 dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Po wtóre zważyć należy, iż stosownie do art. 104 § 1 kpa organ administracji załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej, zaś art. 104 § 2 stanowi, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Treścią decyzji jest więc "załatwienie sprawy" to znaczy rozstrzygnięcie o istocie sprawy, czyli orzeczenie co do interesów prawnych lub obowiązków, które legitymowały określone osoby do udziału w postępowaniu. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. "Innym sposobem" zakończenia sprawy w określonej instancji, o którym mowa w art. 104 § 2 kpa jest umorzenie postępowania, które zamyka drogę do konkretyzacji praw i obowiązków stron. Przesłanki umorzenia postępowania, o których mowa w art. 105 § 1 kpa powstają zawsze w konkretnej sprawie administracyjnej, dotyczącej indywidualnie oznaczonej osoby i nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od tej sprawy. Samo pojęcie bezprzedmiotowości postępowania odnosi się do sprawy, w której ono się toczy (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2005, 7 wydanie, komentarz do art. 104 i 105 ustawy). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty. Istotne znaczenie ma odróżnienie sytuacji, w których zachodzi bezprzedmiotowość postępowania od sytuacji, w których brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony czy też do nałożenia obowiązku. W takiej sytuacji istnieje podstawa do wydania decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, czyli do merytorycznego jej rozstrzygnięcia, nie zaś do umorzenia postępowania. Odnosząc powyższe uwagi do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz przebiegu postępowania poprzedzającego, wydanie zaskarżonej decyzji należało uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, ponieważ zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu N. przez organ drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Jak wynika z analizy akt administracyjnych, sprawa, w której wydano zaskarżoną decyzję wszczęta została "w sprawie przewodów sygn. akt II SA/Kr 409/09 kominowych budynku mieszkalnego" położonego w K. - przy ul. [...], natomiast organ pierwszej instancji umorzył postępowanie "w sprawie samowolnej zmiany sposobu wykorzystania pomieszczeń". Organ pierwszej instancji zgromadził szereg dokumentów dotyczących prowadzonej przez skarżącą w budynku przy ul. [...] w K. działalności gospodarczej, w tym dokumentów pochodzących od organów kontroli skarbowej, inspekcji sanitarnej i inspekcji pracy. W aktach sprawy znajdują się także dokumenty dotyczące budowy przedmiotowego budynku, przy czym ich szczegółowy i pełny opis zawiera uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Prawidłowe są ustalenia organu odwoławczego co "do sprzeczności i niejasności wynikających z istniejącej w sprawie dokumentacji. Organ pierwszej instancji uzyskał nadto informację w przedmiocie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr 1 zabudowanej budynkiem nr [...] przy ul. [...] (wypis z m.p.z.p., k. [...]). W aktach znajdują się także: protokół odbioru z dnia [...] maja 1999r. dotyczący przeprowadzonego remontu przewodów kominowych, oraz opinia dotycząca wykonanych robót - obydwa dokumenty sporządzone przez Rzemieślniczy Zakład Usług Kominiarskich w N. , przy czym prawidłowość funkcjonowania przewodów była w toku postępowania nadał kwestionowana przez uczestnika - już po dacie odbioru robót. Podkreślić należy całkowity brak ustosunkowania się przez organ pierwszej instancji do zebranych w sprawie dowodów dotyczących stanu przewodów kominowych, brak wskazania, jakie przepisy prawa budowlanego oraz wydane na jego podstawie przepisy wykonawcze winny znaleźć zastosowanie w sprawie dotyczącej prawidłowości działania przewodów kominowych, brak w tym przedmiocie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych. Brak jest rozstrzygnięcia w przedmiocie, w którym wszczęto postępowanie. Brak również wyjaśnienia, z jakiej przyczyny postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co stanowi o braku uzasadnienia prawnego podjętej przez organ pierwszej instancji decyzji. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ uznał, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 71 ust. 2 pkt. 2 ustawy dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Przytoczone wyżej rozumienie bezprzedmiotowości postępowania jako podstawy umorzenia w oparciu o art. 105 § 1 kpa, wskazuje na brak podstaw do umorzenia w przypadku braku przesłanek do zastosowania sankcji przewidzianej w ust. 3 tego przepisu. Nie jest to bowiem sytuacja, w której postępowanie (nawet gdyby uznać, że toczyło się ono w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania) stało się bezprzedmiotowe. sygn. akt II SA/Kr 409/09 Na podstawie przedstawionych sądowi akt administracyjnych stwierdzić nadto należy, że zawierają one nieusystematyzowane pisma o różnych sygnaturach kierowane przez organ pierwszej instancji do poszczególnych jednostek, instytucji, lub organów, zaś decyzja wydana przez ten organ opatrzona jest inną sygnaturą niż pisma dotyczące postępowania w sprawie przewodów kominowych. Z treści art. 61 w zw. z art. 104 kpa wynika, że organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji, zaś wydanie decyzji jest konsekwencją wszczętego w sprawie i prowadzonego w celu jej załatwienia postępowania. Brak w przepisach kpa podstawy do zmiany w toku prowadzonego już postępowania jego przedmiotu. Sprawa dotycząca prawidłowości przewodów kominowych jest inna przedmiotowo od sprawy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W tym miejscu zauważyć także należy, że przepis art. 71 Prawa budowlanego dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, a nie jak to określił organ pierwszej instancji zmiany sposobu wykorzystania pomieszczeń. Podejmując rozstrzygnięcie organ obowiązany jest uwzględniać treść przepisu prawa materialnego. Rację miał więc Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, że konieczne jest jednoznaczne określenie przedmiotu postępowania, co jest podstawowym obowiązkiem organu pierwszej instancji. Przedmiot postępowania determinuje bowiem tok postępowania i czynności, które winien podjąć organ celem ustalenia stanu faktycznego (wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla mającego nastąpić rozstrzygnięcia). Z uwagi na wskazane uchybienia, których dopuścił się w toku postępowania organ pierwszej instancji jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem było uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odnosząc się do zarzutów skargi zważyć należy, iż okoliczności dotyczące samego terminu rozpoznania odwołania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (ponad 7 lat) nie stanowią same w sobie o niezgodności z prawem materialnym podjętej przez ten organ decyzji. Skarga nie zarzuca naruszenia żadnego konkretnego przepisu prawa. Oczywiste jest, że stronom przysługiwały środki prawne przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 kpa, tj. skarga na bezczynność organu. Ze środka tego strony nie korzystały. Oczywiste jest także, że taki sposób prowadzenia sprawy przez organ administracji stoi w sprzeczności nie tylko z zasadą załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki oraz z obowiązkiem zawiadamiania stron o zwłoce w załatwieniu sygn. akt II SA/Kr 409/09 sprawy. Takie działanie organu stanowi naruszenie zasady szybkości postępowania (art. 12 kpa), oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Naruszenia te nie miały jednak wpływu na prawidłowość podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia. Na prawidłowość tę nie ma także wpływu, że - jak twierdzi skarżąca odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji "wykraczało poza zebrany materiał dowodowy". Art. 128 kpa stanowi, że: "Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania". Z przepisu tego wynika, że niezależnie od treści odwołania wywołuje ono skutek w postaci uruchomienia postępowania odwoławczego, w którym organ drugiej instancji ma obowiązek ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. Nie ma także znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, jakie czynności podejmował organ pierwszej instancji po dacie jej wydania. Sam fakt dalszego prowadzenia postępowania przez ten organ jest oczywisty i jest konsekwencją zaskarżonej do sądu decyzji, skoro na mocy tejże decyzji została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę stan istniejący w dniu jej wydania, natomiast czynności podjęte w postępowaniu toczącym się na skutek uchylenia decyzji przez organ odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania mogą być przedmiotem kontroli organu odwoławczego a następnie sądu administracyjnego po wydaniu przez ten organ kolejnej decyzji rozstrzygającej sprawę. W świetle treści art. 145 p.p.s.a. nie mają znaczenia takie okoliczności jak ilość postępowań toczących się z udziałem stron, która ze stron inicjuje te postępowania, ani jakie obowiązki zawodowe wykonują strony postępowania. Odnosząc się do podniesionych w skardze kwestii zaawansowanego wieku i stanu zdrowia skarżącej wskazać należy, że sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania, nie zaś pod kątem zgodności z zasadami współżycia społecznego, czy zasadami słuszności. Odnosząc się w końcu do zarzutu bezprzedmiotowości zaskarżonej decyzji z uwagi na upływ czasu raz jeszcze podkreślenia wymaga, że organy administracji podejmują rozstrzygnięcie stosownie do istniejącego w dniu wydania decyzji stanu faktycznego i prawnego, natomiast przepisy kpa nie zawierają ograniczeń dowodowych z uwagi na upływ czasu. Stosownie do art. 75 kpa jako dowód nadzy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. sygn. akt II SA/Kr 409/09 Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego a następnie jego ocena mająca na celu stwierdzenie, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponownie rozstrzygając sprawę organ zobowiązany będzie do wzięcia pod uwagę stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Odnośnie wskazań organu odwoławczego co do dalszego toku postępowania, uznać należy je za przedwczesne z uwagi na niemożność jednoznacznego stwierdzenia co było przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji. Skoro organ odwoławczy uznał, że zachodzi przede wszystkim konieczność określenia przedmiotu postępowania, to zbędne były szczegółowe wytyczne co do dalszego postępowania dowodowego. Jak wynika z art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W przepisie tym chodzi o wskazanie przez organ odwoławczy okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie okoliczności te będą zależały od przedmiotu postępowania, który w chwili orzekania nie był w sposób prawidłowo ustalony. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a w razie nieuwzględnienia zarzutów skargi sąd skargę oddala. Skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść rezultatu, a sąd niezwiązany granicami skargi badając zaskarżoną decyzję z urzędu nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia, w oparciu o powyższy przepis należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło