II SA/Kr 41/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja NSA Andrzej Niecikowski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 października 2008r ., nr [....] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala Postanowieniem z dnia 30.11.2007r., nr [...] Prezydent Miasta K. wyznaczył przedstawiciela tymczasowego w osobie K. C., dla nieobecnych: L. G., J. G., O. R., Z. Z. i S. Z. w postępowaniu w prawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego p.n.: Rewitalizacja Parku [...] na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 , 11 obr. [...] oraz na częściach działek nr 12 obr. [...] i 13 obr. [...], położonych przy ulicy A. i ulicy B. lipca 1943r. w K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w trakcie prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów, że współwłaścicielami działki nr 14 są: O. R., Z. Z. i S. Z., zaś działki nr 15 Pani L. G. i J. G. Organ I instancji zaznaczył, iż działki te graniczą z terenem planowanej inwestycji, a zatem osoby będące właścicielami tych działek są stronami toczącego się postępowania. Prezydent Miasta K. podał także, że mimo podjętych poszukiwań, nie udało się ustalić aktualnego miejsca zamieszkania właścicieli działek nr 14 i 15, w związku z czym wystąpiono do sądu powszechnego o ustalenie kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu. W związku z powyższym w dniu 1 sierpnia 2007 roku do organu I instancji został złożony wniosek przez inwestora o ustanowienie przedstawiciela tymczasowego dla nieobecnych stron, uzupełniony w dniu 09.10.2007 r. o wskazanie kandydata na przedstawiciela tymczasowego. Organ I instancji kierując się brzmieniem art. 34 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, przyjął, iż planowana inwestycja ma istotne znaczenie z punktu widzenia interesu inwestora i interesu społecznego i dlatego postanowił uwzględnić złożony wniosek, ustanawiając przedstawiciela tymczasowego w osobie K. C. W dniu 13.02.2008r. A. B. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej opisanego postanowienia, kierując go do Wojewody [...], który – po stwierdzeniu braku swojej właściwości rzeczowej – postanowieniem z dnia 20.02.2008r. nr [...] przekazał go do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...]. Wnioskodawca zaznaczył, iż przedmiotowe postanowienie zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa, a z uwagi na to, że nie przysługuje na nie zażalenie, jedynym środkiem umożliwiającym wyeliminowanie postanowienia z obrotu prawnego, jest stwierdzenie jego nieważności. Wnioskodawca podał także, iż osoby, dla których wyznaczono przedstawiciela tymczasowego już nie żyją (J. G. zmarł, a spadek o nim nabyła jego żona L. G. w całości; spadek po L. G. nabyły natomiast, na podstawie testamentu, jej dzieci: K. B. i J. G. po ½ części). Wnioskodawca zaznaczył ponadto, iż organowi I instancji znana jest także osoba będąca spadkobiercą po O. R.. W rezultacie powyższych okoliczności kwestionowane postanowienie ma – zdaniem wnioskodawcy służyć ominięciu prawa i jako takie ma powinno podlegać stwierdzeniu nieważności. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30.11.2007r. W uzasadnieniu wskazano, iż wydane przez organ I instancji postanowienie stanowi rozstrzygnięcie, o którym mówi art. 123 k.p.a., tj. dotyczy poszczególnej kwestii wynikłej w toku postępowania, lecz nie jest rozstrzygające o istocie sprawy. Na postanowienie to, podejmowane w trybie art. 34 § 2 k.p.a. nie przysługuje stronom postępowania prawo wniesienie zażalenia, a zatem nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiego postępowania. W dniu 26 maja 2008 roku A. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu w/w wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2008r., nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium po zapoznaniu się z całokształtem materiału dowodowego podzieliło pogląd wyrażony w poprzednim rozstrzygnięciu. Instytucja stwierdzenia nieważności jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, zaś postępowanie prowadzone w tym trybie ma na celu określenie, czy dana decyzja dotknięta jest istotnie wadami kwalifikowanymi opisanymi w art. 156 § 1 k.p.a. Przede wszystkim jednak postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności musi być w ogóle dopuszczalne przez przepisy k.p.a. Przepis art. 156 § 1 k.p.a. stwierdza, że postępowanie administracyjne może się toczyć tylko w sprawie decyzji ostatecznej, a jeśli chodzi o postanowienia, instytucja stwierdzenia nieważności może dotyczyć jedynie tych postanowień na które służy zażalenie. Tylko one mogą być wyeliminowane w drodze wznowienia postępowania lub stwierdzenia ich nieważności. Przepisy Kodeksu nie przewidują prawa wniesienia zażalenia od postanowienia w przedmiocie wyznaczenia przedstawiciela tymczasowego dla osoby nieobecnej, a więc tym samym – mając na uwadze art. 126 w zw. z art. 157 § 3 k.p.a. - niemożliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiego postanowienia. W dniu 12 grudnia 2008r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30.10.2008 r., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, 2, 3, art. 156 § 1 pkt 1-6, art. 34 § 2, art. 141 § 1, art., 37 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niewłaściwą wykładnię, zastosowanie, brak wnikliwości, rzetelności i wyraźną stronniczość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem żądania skarżącego jest stwierdzenie nieważności postanowienia dotyczącego wyznaczenia przedstawiciela tymczasowego dla osób nieobecnych w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Podstawę prawną w/w rozstrzygnięcia stanowi art. 34 § 2 w zw. z art. 123 k.p.a. Postanowienie to zaliczane jest do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczące poszczególnych kwestii - wynikających w toku postępowania lecz nie rozstrzygające w istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie. Według art. 126 k.p.a. bowiem: "do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 142-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie". Skoro, jak już wcześniej stwierdzono, od postanowienia wydanego na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. nie przysługuje zażalenie, nie mogą do niego znaleźć zastosowania przepisy art. 156-159 w związku z art. 126 k.p.a., dotyczące stwierdzenia nieważności postanowień. Brak jest więc podstaw do rozstrzygnięcia o nim w trybie art. 157 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. Nie jest możliwe zatem wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiego postanowienia. Jak słusznie podniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowienie takie może zostać natomiast zweryfikowane w ciągu dalszego biegu postępowania w określonego rodzaju sprawie, względnie poprzez złożenie odwołania od decyzji organu I instancji wydanej w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższych rozważań, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.