II SA/Kr 413/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: AWSA Inga Gołowska WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki skargę oddala Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. decyzją [....] wydaną na podstawie art. 61, art. 104, art. 107, art. 164 kpa w związku z art. 6 ust. 1, art.15 ust. 2, art. 47, art. 14 i art. 3 pkt 13 pkt 17, ustawy z dnia 28 listopada 2003r. oświadczeniach rodzinnych (Dz. U Nr 228 póz. 2255 z późn. zm. Dz. U Nr 86 póz. 732 z 17 maja 2005r) na podstawie art. 1 ust 1 pkt 2 i art. 8 ust. 3 pkt 2 oraz art. 7 ust 1, art. 8 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, póz. 732) oraz § 2 i rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004r w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U nr, 45 póz. 433) oraz Zarządzeniem Nr [....] Wójta Gminy w C. w sprawie upoważnienia kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych, a także do wydawania decyzji w tych sprawach, odmówił E.M. przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci: P.M. ur. ....07.1995r. oraz A.M. ur. ....06.1996r. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że zgodnie z art. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej zaliczka alimentacyjna może być przyznana osobie samotnie wychowującej dzieci (dziecko) uprawnione do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Osobą samotnie wychowującą dziecko jest panna, kawaler, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, wdowa lub wdowiec, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka, zgodnie z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponieważ E.M. nie jest matką samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, organ l instancji odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła E.M. , wskazując, iż decyzja jest dla niej krzywdząca. Odwołująca się wskazała, iż decyzja została wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne i podniosła, że jest osobą po rozwodzie i samotnie wychowuje dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [....] , wydaną na podstawie art. 1, art. 2, art. 7, art. 8, art. 10 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005r., Nr 86, póz. 732 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wskazało, że przesłanki przyznania tego świadczenia określone są w art. 7 w/w ustawy. W myśl tego przepisu zaliczka alimentacyjna, przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Przez osobę uprawnioną w myśl art. 2 ust. 5 ustawy rozumie się osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona, c) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Z kolei osoba samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, tj. w myśl obowiązującego od dnia 1 stycznia 2006r. art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003r., Nr 228, poz.2255 ze zm.) panna, kawaler, wdowa lub wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Nadto Kolegium wyjaśniło, iż bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy ( art. 2 pkt 1 ustawy). Ustalenie prawa do zaliczki następuje na wniosek osoby uprawnionej do zaliczki, jej przedstawiciela ustawowego albo opiekuna prawnego. Wniosek taki składa się za pośrednictwem komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne na rzecz osoby uprawnionej. Komornik dołącza do wniosku o przyznanie zaliczki zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym informacje o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję administracyjną o przyznaniu zaliczki m.in. na podstawie wniosku o przyznanie zaliczki oraz zaświadczenia komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych. Kolegium stwierdziło, że w świetle wskazanego stanu prawnego w niniejszej sprawie nie przysługuje świadczenie w postaci zaliczki alimentacyjnej. Mimo spełniania przez Stronę niektórych z wyznaczonych przez przepisy prawa przesłanek, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, P.M. i A.M. nie są wychowywani przez osobę samotnie wychowującą dziecko. Jak wyżej wskazano, osobą samotnie wychowująca dziecko jest m.in. osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W przedmiotowej sprawie E.M. we wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej wskazała, obok siebie, jako członków rodziny P.M. - syna, A.M. - córkę, D.S. - syna, G.S. - córkę oraz S.S. - konkubenta. W oświadczeniu złożonym w dniu [....] sierpnia 2005r. Strona wskazała, iż razem ze S.S. wspólnie wychowuje dzieci i razem z nim mieszka. Zatem E.M. wspólnie wychowuje dwoje dzieci – D. i G. - z ich ojcem – S.S. Jak wynika zatem z powyższej definicji, nie można w przedmiotowej sprawie mówić o spełnieniu przesłanki samotnego wychowywania dziecka. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła E.M. . Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja nie ustosunkowuje się do sformułowanych przez nią zarzutów, a jej uzasadnienie nie wyjaśnia przyczyn oddalenia odwołania. Wskazała, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została oparta na błędnych ustaleniach faktycznych, ponieważ jej konkubent nie ma obowiązku łożyć na utrzymanie dwójki jej dzieci pochodzących z poprzedniego małżeństwa i w tym zakresie skarżąca powinna być uznana za osobę samotnie wychowującą [....].. Podkreśliła, że organ odwoławczy w uzasadnieniu odniósł się jedynie do dwójki młodszych dzieci noszących nazwisko [...] , a nie wyjaśnił, dlaczego domówił przyznania zaliczki alimentacyjnej na dwoje starszych dzieci noszących nazwisko [....] . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 7 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005r. Nr 86, póz. 732 z późn. zm.) zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 139, póz. 992 z późn. zm.) za osobę samotnie wychowująca dziecko uważa się pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Stan faktyczny, będący podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, jest bezsporny. Skarżąca we wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej podała, że w skład rodziny wchodzą, oprócz skarżącej, jej dzieci P.M. i A.M. oraz wychowywane wspólnie dzieci konkubenta skarżącej S.S. , a mianowicie D.S. i G.S. i konkubent skarżącej. Taki skład rodziny skarżącej był podstawą decyzji organu l instancji jak i organu odwoławczego. Skarżąca, ubiegając się o przyznanie zasiłki alimentacyjnej dla [....] , podniosła, że S.S. nie ma obowiązku łożyć na utrzymanie dzieci skarżącej pochodzących z jej rozwiązanego małżeństwa i powinna ona być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko. Jednak organy administracji są zobowiązane do działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dlatego ustalając w przedmiotowej sprawie, czy skarżącej przysługuje zaliczka alimentacyjna, konieczne było zbadanie ustawowych przesłanek dla przyznania tej zaliczki. Jedną z nich jest posiadanie przez skarżącą statusu osoby samotnie wychowującej dziecko. Ustawowa definicja osoby samotnie wychowującej dziecko została zawarta w cytowanym wyżej art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Wprawdzie skarżąca mieści się w jednej z kategorii osób zaliczanych do samotnie wychowujących dziecko, ponieważ jest osobą rozwiedzioną. Jednakże zgodnie z tym przepisem za osobę samotnie wychowującą dziecko nie może być uznana osoba rozwiedziona, jeżeli wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Ograniczenie powyższe nie dotyczy jedynie wychowywania co najmniej jednego dziecka -uprawnionego do zaliczki alimentacyjnej - z jego rodzicem . Wychowywanie co najmniej jednego dziecka z jego rodzicem niezależnie od tego, czy chodzi o dziecko uprawnione do uzyskania zaliczki alimentacyjnej, czy inne dziecko powoduje, iż osoba taka traci status osoby samotnie wychowującej dziecko. Skarżąca wspólnie ze S.S. wychowuje dwoje jego dzieci D.S. i G.S. , dlatego też nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro zaś nie została spełniona jedna z przesłanek przyznania zaliczki alimentacyjnej, organy administracji były zobowiązane do wydania decyzji odmownej. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odpowiada prawu. Przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Dlatego orzeczono jak w sentencji Wyroku.