II SA/Kr 413/18

Kraków, dnia 18 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S., W. K., H. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Sygn. akt II SA/Kr [...] Uzasadnienie W. S., działając – jak wskazał w skardze – imieniem własnym oraz imieniem W. K. i H. S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z dnia 24 stycznia 2018 r., znak [...], w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Do skargi nie dołączono jej odpisów dla uczestników, ponadto nie zostało złożone przez W. S. pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu W. K. i H. S.. W związku z tym, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, W. S., jako skarżący i pełnomocnik skarżących W. K. i H. S., został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi - (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej P.p.s.a.) przez: nadesłanie 2 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych; złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżących W. K. i H. S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Przesyłka pocztowa, zawierająca odpis powyższego zarządzenia i pouczenia, została ekspediowana do W. S. na adres wskazany w skardze i na kopercie, w której skarga została nadana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 73 § 1 – 4 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie – awizo - o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Termin oczekiwania na odbiór pisma wynosi 14 dni, a powtórne zawiadomienie, które jest pozostawiane po bezskutecznym upływie terminu siedmiodniowego, nie otwiera kolejnego siedmiodniowego terminu, a jedynie po raz kolejny informuje o biegnącym już terminie czternastodniowym, który jest liczony od daty pierwszego zawiadomienia [por. K. Celińska-Grzegorczyk, Postulat przejrzystości systemu prawa a regulacja doręczeń zastępczych ("przez awizo") w polskich ustawach procesowych, ZNSA 2011, nr [...], s. 24]. Za datę doręczenia złożonego pisma przyjmować należy datę jego odebrania przez adresata lub datę, w której upłynął termin jego odbioru, jeżeli przed jego upływem adresat nie zgłosił się po odbiór (por. postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2008 r., II OSK [...], LEX nr 506004). W niniejszej sprawie nadana do W. S. przesyłka pocztowa, zawierająca odpis powyższego zarządzenia i pouczenia, została ekspediowana na adres wskazany w skardze i na kopercie, w której skarga została nadana. W dniu 25 kwietnia 2018 r. była awizowana po raz pierwszy, a w dniu 4 maja 2018 r. po raz drugi – powtórnie. Zawiadomienie o awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (zwrotki). Przesyłka – dwukrotnie awizowana – nie została podjęta przez adresata i wróciła do Sądu z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie". Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została podpisana przez W. S., działającego - jak twierdzi – jako pełnomocnik W. K. i H. S.. Stosownie do przepisu art. 37 § 1 zd. 1 P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Ponieważ do skargi nie załączono pełnomocnictwa Sąd wezwał W. S. do złożenia pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżących W. K. i H. S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wezwanie to miało zostać wykonane w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.. Pełnomocnictwo nie zostało złożone. W. S. został też wezwany do nadesłania 2 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych - w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.. Odpisy skargi nie zostały złożone. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, której braków formalnych strona skarżąca nie uzupełniła w terminie. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Wezwanie o uzupełnienie ww. braków formalnych skargi zostało skierowane do W. S.. Pouczenie zawarte na tym wezwaniu w sposób jednoznaczny wskazywało, że jego niewykonanie spowoduje odrzucenie skargi. Skoro więc nie zostało ono wykonane, zatem odrzucenie skargi skarżących jest uzasadnione podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie "konwalidacja" nieusuniętego braku formalnego w postaci braku pełnomocnictwa na podlegający uzupełnieniu brak formalny w zakresie podpisu strony, nie może mieć miejsca. Art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w sposób jednoznaczny przewiduje bowiem obowiązek sądu odrzucenia skargi ("sąd odrzuca skargę") w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd zatem nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone (w niniejszej sprawie doręczenie zastępcze) obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając żadnego w tym względzie wyboru. Nie można bowiem uznać, że podpisanie skargi przez osobę, która nie przedstawiła stosownego pełnomocnictwa, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2016 r. sygn. akt II GZ [...]). Jak wywiódł NSA, taka "konwalidacja" nieusuniętego braku formalnego w postaci braku pełnomocnictwa na podlegający uzupełnieniu brak formalny w zakresie podpisu strony, nie znajduje dostatecznego uzasadnienia prawnego. Oznaczałaby ona w istocie swego rodzaju "stopniowanie" braków formalnych skargi – w przypadku nieuzupełnienia jednego z nich (w zakresie pełnomocnictwa) przez profesjonalnego pełnomocnika strona powinna dostać swoistą "drugą szansę", mogąc uzupełnić brak formalny skargi (tym razem w postaci podpisu) samodzielnie. W świetle unormowań zawartych w art. 46 § 1 i § 3 w związku z art. 28 § 1 i art. 29 P.p.s.a., to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Niezasadny jest pogląd, że w przypadku braku wykazania w ustawowym terminie przez profesjonalnego pełnomocnika umocowania do działania w imieniu strony, sąd powinien zwrócić się bezpośrednio do niej z wezwaniem do usunięcia braku poprzez podpisanie skargi. Wprawdzie powyższe rozważania odnosiły się do przypadku, gdy strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, jednakże Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że przywołane wyżej przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają podstaw do odmiennego postępowania polegającego na wezwaniu strony o podpisanie skargi czy o przedłożenie brakujących odpisów skargi w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez nieprofesjonalnego pełnomocnika. Przepisy prawa bowiem nie różnicują sposobu postępowania w przypadku braków formalnych skargi w zależności od tego czy stronę reprezentuje pełnomocnik profesjonalny czy nieprofesjonalny. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie brak jest – wobec powyższego - podstaw dla dawania skarżącym W. K. i H. S. "drugiej szansy" dla uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd zauważa przy tym, że z akt sprawy nie wynika w żaden sposób, aby zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji Wojewody z dnia 24 stycznia 2018 r. znak [...]. było w ogóle wolą tych osób. W aktach administracyjnych (k. 14 i 15 akt II instancji) znajdują się pełnomocnictwa udzielone W. S. przez W. K. i H. S. - do reprezentowania ich jedynie przed urzędami administracji rządowej i samorządowej. Reasumując, skarga W. S. została odrzucona z powodu nienadesłania brakujących odpisów skargi, natomiast skarga W. K. i H. S. została odrzucona z powodu nienadesłania przez wnoszącego skargę, imieniem własnym i pozostałych skarżących, pełnomocnictwa i brakujących odpisów skargi.