II SA/Kr 415/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 lutego 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 28, art. 145 § 1 pkt 1,2,4,5, art. 148 § 1 i § 2 oraz art. 149 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odmówił wznowienia postępowania w ramach którego została wydana decyzja z dnia 14 kwietnia 1989 r. nr [...] w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste na rzecz B. i Z. K. działki nr [...], obręb [...] , położonej w K. przy ul.[...] . W uzasadnieniu wskazano, że J.G. pismem z dnia 20 kwietnia 2011 r. wystąpił do Urzędu Miasta K. o odszukanie i udostępnienie złożonego w dniu 17 lutego 1989 r. do byłego Urzędu Dzielnicowego K.-P, Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami, przez B.K. wniosku o oddanie w użytkowanie wieczyste działki nr [...] . Organ I instancji szczegółowo opisał próby związane z odszukaniem akt niniejszej sprawy. Odpowiadając na kolejne pisma wnioskodawcy organ poinformował go, że po ponownym przeprowadzeniu kwerendy w zasobach Wydziału Organizacji i Nadzoru Urzędu Miasta K. stwierdzono brak akt sprawy zakończonej decyzją z dnia 14 kwietnia 1989 r. Jednocześnie wyjaśniono, że stosownie do art. 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych. Na podstawie tych dokumentów z urzędu aktualizowane są dane zawarte w operacie ewidencyjnym. Wprawdzie w operacie ewidencji gruntów została zarejestrowana decyzja z dnia 14 kwietnia 1989 r., niemniej jednak z uwagi na okoliczność, że wniosek z dnia 17 lutego 1989 r. stanowił akta postępowania administracyjnego, dotyczącego wydania wyżej wymienionej decyzji nie był on podstawą zmiany danych ewidencyjnych i nie znajduje się w dowodach zmian gromadzonych przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. Dodatkowo poinformowano, że organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzyga w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. W wyniku powyższych działań J.G. pismem z dnia 17 września 2012 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wymienioną decyzją argumentując, że w przypadku pojawienia się nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji oraz nieznanych organowi, który ją wydawał postępowanie winno dotyczyć uchylenia i zmiany decyzji. W celu odszukania akt sprawy Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. wystąpił z prośbą o ich odszukanie do Zakładowego Archiwum Starostwa Powiatowego w K. oraz Zakładowego Archiwum [...] Urzędu Wojewódzkiego. Wymienione jednostki również poinformowały, że nie posiadają akt sprawy związanych z wydaniem decyzji z dnia 14 kwietnia 1989 r. Równocześnie z archiwum Urzędu Miasta K. zostały wypożyczone akta dotyczące prowadzonego na wniosek z dnia 16 lutego 1998 r. postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] w prawo własności. W aktach niniejszej sprawy znajdował się akt notarialny z dnia 19 grudnia 1990 r. nr [...] dotyczący ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki na rzecz małżonków K. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 r. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego dział nr [...] na rzecz Z. i B.K. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Ponadto z akt wynika, że działa nr 27 aktem notarialnym z dnia 10 sierpnia 2009 r. została sprzedana na rzecz osoby trzeciej. W zasobach archiwalnych ewidencji gruntów i budynków Wydziału Geodezji UMK udało się odszukać decyzję z dnia 14 kwietnia 1989 r., na mocy której powyższa działka została oddana w użytkowanie wieczyste. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji podano, że w dniu 17 lutego 1989 r. do Urzędu Dzielnicowego K.-P, został złożony wniosek przez B.K. o oddanie w użytkowanie wieczyste działki nr [...] . Decyzja stała się ostateczna z dniem 17 kwietnia 1989 r. Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy organ I instancji wskazał, że w myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania jest uzależnione od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz niewystąpienia przesłanek negatywnych. Stosownie do art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145 a i art. 145 b następuje tylko na żądanie strony. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z treści przepisów wynika również, że postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. Mianowicie, w ramach pierwszego etapu, właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia, a więc czy spełnione są przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania złożył J.G. , jednak został przez niego wskazany interes prawny w przedmiotowej sprawie, a jedynie interes faktyczny. W związku z tym stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał się czynną legitymacją procesową potwierdzającą przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Nie przedstawił on również żadnego orzeczenia stwierdzającego, że dowody wykorzystane w postępowaniu prowadzonym z wniosku z dnia 17 lutego 1989 r. były fałszywe, jak również nie przedstawił innych dowodów, z których organ bezpośrednio mógłby przyjąć spełnienie przesłanek wynikających z art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5 K.p.a. i zastosowanie art. 145 § 3 K.p.a. Zasadą jest, że strona wnosi podanie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Uchybienie terminu do wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Po dokonaniu analizy treści pism J.G. stwierdzono, ze uchybił on terminowi o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. Z korespondencji kierowanej do Urzędu Miasta K. wynika bowiem, ze wnioskodawca wiedział o decyzji z dnia 14 kwietnia 1989 r. już w dniu 20 kwietnia 2011 r., kiedy to składał do Wydziału Skarbu Miasta UMK żądanie odszukania wniosku z dnia 17 lutego 1989 r. o oddanie w użytkowanie wieczyste działki nr [...] . Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzono, że nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające wznowienie przedmiotowego postępowania. Na to postanowienie zażalenie wniósł J.G. , domagając się wznowienia postępowania w sprawie decyzji z dnia 14 kwietnia 1989 r. Podniósł, że rzeczą niepodlegającą dyskusji jest fakt posługiwania się przez Z. i B.K. , w procesie ubiegania się o decyzję w sprawie zmiany użytkownika wieczystego sfałszowanymi dokumentami. Konsekwencją tych wszystkich działań jest naruszenie interesów prawnych i rzeczowych osób trzecich będących prawowitymi użytkownikami lub spadkobiercami nieruchomości. Powyższe czyny wyczerpują znamiona przestępstwa. Na tę okoliczność zostało złożone zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej K.-P. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 5 w związku z art. 147, art. 148, art. 149 § 3 i § 4 w związku z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie oparty jest na przesłankach, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a. Kluczowy jest zatem moment, w którym wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Miarodajna z tego punktu widzenia jest data 20 kwietnia 2011 r. kiedy złożone zostało żądanie odszukania wniosku o oddanie w użytkowanie wieczyste działki nr [...] . Zatem już w tej dacie wnioskodawca wiedział o wyżej wskazanej decyzji. Tymczasem dopiero pismem z dnia 17 września 2012 r. J.G. wniósł o wznowienie postępowania. Bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje fakt, że jak podaje wnioskodawca, końcową wiedzę na temat nieprawidłowości posiadał w dniu 28 grudnia 2012 r., tym bardziej, że jest to data wydania postanowienia w sprawie odmowy wznowienia postępowania przez organ I instancji. Niezależnie od braku formalnych podstaw do uwzględnienia żądania wznowienia postępowania, należy jednocześnie zauważyć, że J.G. nie przedstawił żadnego orzeczenia stwierdzającego, że dowody wykorzystane w postępowaniu prowadzonym w związku z wnioskiem z dnia 17 lutego 1989 r. były fałszywe, jak również nie przedstawił innych dowodów, na podstawie których organ miałby możliwość przyjąć spełnienie przesłanek i wznowić postępowanie z urzędu. Na postanowienie to skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J.G. . W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie SKO w K. z dnia [...] lutego 2013 r. pozbawione jest rzeczowej argumentacji i w sposób mechaniczny powiela tezy przytaczane przez organ I instancji. Co więcej zaskarżone postanowienie nie odnosi się w żaden sposób do przedłożonych dokumentów i treści w nich zawartych. Tymczasem zgromadzone materiały w sposób nie budzący wątpliwości świadczą o naruszeniach prawa administracyjnego i prawa karnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. na treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 K.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania złożony w niniejszej sprawie dotyczył postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją byłego Urzędu Dzielnicowego K. –P. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 14 kwietnia 1989 r., którą oddano w użytkowanie wieczyste na rzecz B . i Z.K. działkę nr [...], obręb [...] jednostka ewidencyjna P. położoną w K. przy ul. [...] . Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. W postępowaniu wzowieniowym można wyróżnić fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem przesłanek dopuszczalności wznowienia i postępowanie rozpoznawcze, które ma na celu ustalenie, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania oraz fazę rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu jedynie formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania (takich jak zachowanie terminu czy wskazanie ustawowej podstawy wznowienia). Stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia kończy już na tym etapie postępowanie i skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Odmowa taka jest zatem w istocie rzeczy odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały powołane we wniosku o wznowienie postępowania podstawy wznowienia. W związku z powyższym organ powinien ze szczególną ostrożnością oceniać przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania. Wniesienie podania o wznowienie postępowania i termin do jego wniesienia uregulowane zostały w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z tym artykułem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił J.G. i oparł go na przesłankach o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a. Wniosek w tym przedmiocie zawarł w piśmie z dnia 17 września 2012 r. (k-[...] akt administracyjnych). Wpłynięcie do organu wniosku o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w ramach którego organ bada istnienie przesłanek formalnych do wznowienia postępowania. Ustala m. in. czy podanie wniósł podmiot będący stroną w postępowaniu, czy podanie zostało złożone we właściwym terminie, czy powołane są w nim ustawowe przesłanki wznowienia. Podstawą odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 14 kwietnia 1989 r. o oddanie w użytkowanie wieczyste działki jest fakt wniesienia przez skarżącego podania o wznowienie tego postępowania po upływie ustawowego terminu. Skoro skarżący jako podstawę wznowienia podał art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 4 i pkt 5 K.p.a. to kluczowy do obliczania terminu do złożenia wniosku jest moment, w którym dowiedział się on o istnieniu decyzji będącej przedmiotem podania o wznowienie postępowania oraz innych okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Przede wszystkim wskazać należy iż o decyzji z dnia 17 lutego 1989 r. - jak wynika z akt sprawy, skarżący wiedział najpóźniej w dniu 20 kwietnia 2011 r. W tym bowiem terminie złożył do Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. pismo z prośbą o odszukanie i udostępnienie kopii wniosku B.K. z dnia 17 lutego 1989 r. W tymże piśmie wskazał on, iż "następstwem wniosku z 17 lutego 1989 r. p. B.K. była decyzja Urzędu Dzielnicowego K. –P. Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami [...] 3 z dnia 14 kwietnia 1989 r. nr [...] oddające na rzecz pp B.K. i Z.K. wieczyste użytkowania w/w działki". W tej dacie (20 kwietnia 2011 r.) skarżący wiedział nie tylko o fakcie wydania decyzji i czego ona dotyczyła, ale znał też jej numer i datę wydania. Powszechnie przyjmuje się natomiast że dla zachowania terminu o którym mowa w art. 145 § 2 K.p.a. wystarczy wiedza o fakcie wydania decyzji, czego dotyczyła i do kogo była kierowana. Nie jest natomiast wymagane, aby osoba ubiegająca się o wznowienie postępowania zapoznała się szczegółowo z treścią decyzji. Skarżący zatem w sposób oczywisty terminu złożenia podania o wznowienie postępowania jako strona która bez własnej winy nie brała udziału w postępowania nie zachował. Okoliczności o których mowa wyżej jednoznacznie wskazują, iż twierdzenia skarżącego jakie na rozprawie w dniu 28 czerwca 2013 r. podniósł, jakoby o decyzji z dnia 14 kwietnia 1989 r. dowiedział się dopiero po otrzymaniu kompletu dokumentów w tej sprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r., są nieprawdziwe. Tym samym podanie wniesione w dniu 17 września 2012 r. zostało złożone po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminowi stanowiłoby naruszenie ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Wr 1164/95 (niepubl.), powoł. [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2012 r., str. 577). Uchybienie zatem terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania jest podstawą do wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Na marginesie wskazać należy, iż skarżący nie wskazał też organowi żadnych dowodów (czy choćby nie wskazał uprawdopodobnionych okoliczności) jakoby zachodziły przesłanki wznowieniowe o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a tj. aby dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wskazać tu należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 145 § 2. K.p.a. - z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Jak wynika z informacji przekazanych sadowi przez samego skarżącego na rozprawie w dniu 28 czerwca 2013 r. nie żadne przestępstwo nie tylko nie zostało orzeczeniem sądu lub innego organu ale wręcz prokuratura do której zwracał się skarżący, odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie. Dla sądu rozpoznającego niniejszą sprawę jest jasne, nie zachodzi żadna z okoliczności o których mowa w drugiej części wskazanego wyżej przepisu tj. aby sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa było oczywiste, a wznowienie postępowania było niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Skarżący nie wykazał też (jest to bezpośrednia przesłanka odmowy wznowienia postępowania) aby zachował termin o którym mowa w art. 148 § 1. tj. miesięczny termin od kiedy dowiedział się o tym, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Postanowienie organu o odmowie wznowienia postępowania w pełni odpowiadała obowiązującemu prawu. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.