II SA/Kr 416/06

Sygn. akt II SA/ Kr 416/ 06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski Asesor WSA Kazimierz Bandarzewski ( spr. ) Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2007 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w miejscowości A w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej skargę oddala W dniu ........08.2005 r. M.J. złożył wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej dla M.J. . Do wniosku dołączono zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego w zakresie egzekucji świadczeń alimentacyjnych należnych od E.J. , odpis skrócony aktu zgonu E.J., odpis skrócony aktu małżeństwa z dnia ....2004 r. zawartego między M.J. a B.G. oraz wyrok Sądu Okręgowego w ........... z dnia .............. rozwiązujący przez rozwód małżeństwo M.J. z E.J. . Prezydent Miasta .............decyzją z .......listopada 2005 r. odmówił wnioskodawcy przyznania zaliczki alimentacyjnej na dziecko M.J. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej, jeżeli jest ona wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko. W tej zaś sprawie wnioskodawca wychowuje swojego syna ......... wraz z małżonką. Decyzję tą doręczono M.J. 2.12.2005 r. i dnia 12.12.2005 r. wniósł on od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w miejscowości K........ W odwołaniu podniesiono, że zaskarżona decyzja jest bulwersująca. Odwołujący podniósł, iż jego sytuacja jest o wiele gorsza niż gdyby syna sam wychowywał. Odwołujący utrzymuje 4-osobową rodzinę. Zdaniem M.J. spełnia on przynajmniej kilka z przesłanek uprawniających do uzyskania zaliczki alimentacyjnej, w tym: posiada tytuł wykonawczy do otrzymywania alimentów; spełnia kryterium dochodowe; uprawniony do alimentów syn uczy się, nie pracuje i nie skończył 24 lat; odwołujący nie wychowuje syna wraz z jego matką, która nie żyje. Odwołujący nie rozumie dlaczego świadczenie to należałoby mu się, gdyby jego obecna żona była kryminalistką, osobą chorą psychicznie lub też pozostawać w separacji. Tym sposobem nie można realizować polityki pro rodzinnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w miejscowości K........... decyzją z dnia ........2006 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z2006 r. Nr 86, póz. 732 z późn. zm.) w ścisły sposób określają przesłanki, jakie należy spełnić celem otrzymania tego świadczenia. Zaliczka przysługuje osobie uprawnionej, a osoba uprawniona to taka, która ma prawo świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona, c) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych; W tej sprawie odwołujący nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, ponieważ za taką uznaje się tylko pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka (art 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, póz. 2255 z późn. zm.). Tym samym spełnienie innych przesłanek nie uzasadnia przyznania zaliczki alimentacyjnej. Decyzję organu odwoławczego doręczono M.J. 15.03.2006 r. i dnia 27.03.2006 r. strona ta wniosła od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w miejscowości K.........., domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania skarżącemu zaliczki alimentacyjnej. Sygn. akt II SA/Kr 416/06 W skardze podniesiono, że w tej sprawie organ odwoławczy znacznie przekroczył 30-dniowy termin na załatwienie sprawy, bowiem zaskarżoną decyzję wydano w 93 dniu od daty wniesienia odwołania. W takiej zaś sytuacji odwołanie powinno było zostać rozpoznane na korzyść skarżącego. Wynika to bowiem z przepisów prawa karnego, cywilnego i administracyjnego. Ponadto w skardze skarżący domaga się ukarania winnych tego zaniedbania urzędników. W skardze podniesiono, że skoro skarżący spełnił niektóre przesłanki uprawniające do uzyskania zaliczki, to pozostałe wątpliwości powinny były zostać interpretowane na korzyść strony. Ponadto w ocenie skarżącego urzędnicy dość często naruszają prawo i dokonują nieuprawnionej interpretacji przepisów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w miejscowości K........... w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniesiono, że przyznanie świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej następuje wtedy, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki, a skarżący nie spełnia jednej z tych przesłanek, ponieważ nie wychowuje samotnie dziecko uprawnione do takiej zaliczki. Wyjaśniono również, że istotnie zaskarżoną decyzję wydano po upływie 90 dni od daty wniesienia odwołania, ale wynikało to zarówno z natłoku ilości spraw jak i reorganizacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w miejscowości K.............. Skarżący nie skorzystał zaś z prawa do wniesienia zażalenia na nie załatwienie sprawy w terminie. Na rozprawie skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ................... zważył, co następuje: Skarżący M.J. w dniu 27 marca 2006 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ................. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ..................... z dnia .......lutego 2006 r., doręczoną skarżącemu 15 marca 2006 r. Skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu. Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w ....................., który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ............ w tej sprawie wynika stąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w ............ Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § l pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, póz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ................ obejmuje obszar Województwa .................................. W przedmiotowej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji lub poprzedzającej j ą decyzji organu I-instancji. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że wojewódzkie sądy administracyjne nie mają kompetencji do wydawania orzeczeń przyznających stronom jakiekolwiek świadczenia. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji w zakresie załatwiania spraw, a jedynie Sygn. akt II SA/Kr 416/06 kontrolują prawidłowość wydanych w danej sprawie decyzji lub postanowień. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego wyeliminowaniem danego aktu administracyjnego z obrotu prawnego, sąd administracyjny jest uprawniony do uchylenia takiego aktu lub stwierdzenia jego nieważności. Tym samym żądanie skarżącego dotyczące przyznania świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej w tej sprawie nie mieści się w granicach kompetencji sądu administracyjnego. Ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej następuje w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, póz. 732 z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 ust. l i 2 ww. ustawy zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku osoby uczącej się w szkole lub szkole wyższej - do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Pojęcie "osoby uprawnionej" zostało zdefiniowane na potrzeby tej ustawy. Stosownie do art. 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej osobą uprawnioną w rozumieniu tej ustawy jest osoba uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Z akt sprawy wynika, że w skarżący M.J. zawarł związek małżeński w 2004 r. przed wszczęciem postępowania administracyjnego w tej sprawie. Tym samym skarżący nie mógł zostać zaliczony do osób samotnie wychowujących dziecko. Zgodnie z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, póz. 992 z późn. zm.) przez osobę samotnie wychowującą dziecko należy rozumieć pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Skarżący nie spełnia przyjętej na potrzeby ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej definicji osoby samotnie wychowującej dziecko i w tym zakresie organy administracji dokonały prawidłowe wykładni przepisów ww. ustaw. Zawarty w skardze zarzut wskazujący na konieczność rozpatrzenia odwołania skarżącego na jego korzyść po upływie l miesiąca od daty wniesienia, nie znajduje żadnego potwierdzenia w obowiązującym prawie. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnych określa art. 35 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ustawodawca nie określił dla spraw związanych z ustaleniem prawa do zaliczki alimentacyjnej żadnych skutków związanych z niedochowaniem terminu do załatwienia takich spraw. Również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają żadnej regulacji dotyczącej sposobu załatwienia sprawy prze organy administracji w przypadku przekroczenia terminu określonego w powołanym art. 35 k.p.a. Tym samym w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje podnoszona przez skarżącego zasada, zgodnie z którą nie załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym w ciągu l miesiąca skutkuje niejako "automatycznym" uznaniem odwołania za zasadne i wydaniem decyzji zgodnie z odwołaniem. Należy również wskazać, iż w sprawach administracyjnych jest niedopuszczalnym stosowanie przepisów prawa cywilnego czy też prawa karnego dotyczących skutków uchybienia terminów załatwiania spraw cywilnych lub karnych. Prawo administracyjne jest odrębnym działem prawa, regulującym na swoje potrzeby sposoby liczenia terminów i ewentualne skutki ich niedochowania. Sygn. akt II SA/Kr 4l£/06 Trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ............... w odpowiedzi na skargę, iż w przypadku nie dochowania terminu do załatwienia sprawy, stronie przysługuje prawo do wniesienia zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ ten, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenia osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (art 37 § l i 2 k.p.a.). Tym samym nawet gdyby skarżący wniósł w tej sprawie zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie i to zażalenie zostałoby uznane za zasadne, to jego skutkiem byłoby jedynie wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy (oraz zarządzenie wyjaśnienia przyczyn nie dochowania terminowi i ustalenia osób winnych nie załatwieniu sprawy w terminie), ale w żadnym przypadku nie skutkowałoby to określeniem sposobu załatwienia tej konkretnej sprawy. Organ rozpoznający zażalenie nie mógłby nawet zasugerować, jak dane odwołanie należałoby załatwić. Mając powyższe na uwadze należy jeszcze raz wskazać, iż obowiązujące przepisy nie przewidują uwzględniania żądania zawartego w odwołaniu w toku postępowania administracyjnego w przypadku przekroczenia prze organ odwoławczy miesięcznego terminu załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w .............. stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w .............. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I-instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie obu decyzji. Tym samym stosownie do treści art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.