II SA/Kr 416/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[....]" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa skargę oddala. II S A/Kr 416/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [....] Prezydent Miasta K. , jako podstawę prawną wskazując art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 póz. 880 z późn. zm.), § 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. nr 228, póz. 2306), w związku z Obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 18 października 2005 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 (M.P. nr 62, póz 861) i art. 104 k.p.a., wymierzył Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] " w K. administracyjną karę pieniężną w wysokości [....] zł. Organ l instancji, z uwagi na zgłoszone telefonicznie dnia [....] . przez D.M. zawiadomienie o wycięciu wierzby na zlecenie SM "[....] ", dnia [....] wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa z terenu dz. nr....., bez wymaganego prawem zezwolenia. Na podstawie zebranych dowodów ( przesłuchań świadków i badań w terenie), organ ustalił stan faktyczny, na podstawie którego oparł swoje wnioskowanie. Powołał art. 83 ustawy o ochronie przyrody w ust. 1 ustalający, iż usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić jedynie po uzyskaniu zezwolenia wydanego, w tym przypadku, przez prezydenta miasta, na wniosek posiadacza nieruchomości; a jeśli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Ustalono, iż spółdzielnia mieszkaniowa, która usunęła drzewo mogła wnioskować o takie zezwolenie z uwagi na to, że jest ona współużytkownikiem wieczystym nieruchomości. Określono również precyzyjnie pojęcie "drzewo", które musi spełniać kumulatywnie następujące warunki: posiadać pień i koronę, zachowywać żywotność lub przynajmniej powinna istnieć taka możliwość w przyszłości. Jak ustalono na podstawie zeznań świadków przedmiotowa wierzba, pomimo dokonanych zabiegów przycięcia i znacznego skrócenia pnia w 2002 i 2003 r., zachowała żywotność, pień miał 1-1,5 m wysokości, wyrastały z niego żywotne odrosty. W odniesieniu do korony, nie było możliwe precyzyjne określenie kształtu, jednak fakt wypuszczenia pędów długości 4 m, posiadających liście i nade wszystko pylących, świadczy, że drzewo zachowało swą żywotność. Przybliżony wiek przedmiotowej wierzby ustalono na ok. 20 lat. Wierzba jest drzewem zakwalifikowanym do kategorii drzew ozdobnych (ze względu na gatunek, a nie na swój wygląd czy stan w jakim się znajduje), a co za tym idzie na jej usunięcie wymagane było uzyskanie takiego zezwolenia. Nie można, zdaniem Organu l instancji, przyjąć, iż okolicznością wyłączającą odpowiedzialność prawną SM był ewidentny zły stan zdrowotny drzewa ani jego walory estetyczne. Podczas wizji terenowej dokonano obmiaru pnia wierzby na wysokości cięcia i zgodnie z wymaganiami zawartymi w tabeli "Stawki dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia" będącej załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew aktualizowanego Obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 18 października 2005 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 , oraz w art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, administracyjną karę pieniężną obliczono na kwotę [....] zł. Z powyższą decyzją nie zgodziła się Spółdzielnia Mieszkaniowa "[....] " wnosząc w terminie odwołanie i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, uznania, że wycięcie "dzikiej" samosiejki młodszej niż 5 lat nie wymagało zezwolenia i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Odwołująca się zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. i przepisów Kodeksy postępowania administracyjnego polegające na nieuwzględnieniu wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. Odwołująca się podniosła, iż organ l instancji nie wziął pod uwagę zeznań świadków K.K. , A.K. , I.S. oraz zapisów z książki interwencji Straży Miejskiej ani nie uzasadnił dlaczego nie dał im wiary, błędnie przyjął, że SM dokonała wycięcia zdrowego drzewa wierzby ponad 5-letniego, a także nie wziął pod uwagę, że już po rzekomym wycięciu drzewa Spółdzielnia odtworzyła teren zielony działki nr ...... poprzez posadzenie czterech nowych drzew. W głównej mierze organ l instancji wydał decyzję na podstawie zeznań D.M. . Uzasadniając dokonanie wycinki wierzby odwołująca się wskazała, iż dokonano jej na wniosek mieszkańców budynku, przy którym drzewo to rosło, zanieczyszczając okna, balkony i szkodząc jednej z lokatorek, która jest alergikiem. W związku z tym, administrator osiedla wraz z konserwatorem zieleni, udali się na wskazany teren i stwierdzili, iż nie jest to drzewo lecz odrost z korzenia po wyciętej kilka lat wcześniej wierzbie. Była to pojedyncza gałąź, tzw. samosiejka, zaś pień, z którego wyrastała, był spróchniały. Odrost ten został wycięty przez pracowników spółdzielni. W związku z powyższym, odwołująca wskazała, iż organ l instancji wydał błędną decyzję przyjmując, że pojedynczy odrost wierzby ze spróchniałego pnia był ponad 5-letnim zdrowym drzewem. Decyzją z dnia [....] wydaną na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 póz. 880 z późn. zm.), oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. nr 228, póz. 2306) w związku z Obwieszczeniem Ministra Środowisk z dnia 18 października 2005 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 (M.P. nr 62, póz 861) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż organ l instancji, w sposób zadowalający przeprowadził postępowanie dowodowe, a w protokołach z wizji lokalnej, z rozprawy administracyjnej, w materiałach z przesłuchania wszystkich świadków wskazał, że stan drzewa był dobry i jego wiek przekroczył 5 lat. Zgodnie z art. 88 ustawy o ochronie przyrody na usunięcie drzewa posiadacz nieruchomości, w tym przypadku Spółdzielnia Mieszkaniowa "[....] ", winna uzyskać zezwolenie. Odpowiedzialność karna przewidziana w art. 86 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy jest odpowiedzialnością zobiektywizowaną. Oznacza to, że do jej ponoszenia wystarczy samo wykazanie związku przyczynowego między działaniem określonego podmiotu, a zniszczeniem ( usunięciem) drzew lub krzewów. W analizowanej sprawie wątpliwości nie istniały, gdyż zarówno przedstawiciele Spółdzielni Mieszkaniowej, jak i świadkowie, jednogłośnie stwierdzili, że drzewo zostało usunięte przez pracowników Spółdzielni. Ustosunkowując się do zarzutu błędnego uznania przez organ l instancji przedmiotu sprawy za drzewo, Kolegium zgadza się z wywodami zawartymi w uzasadnieniu decyzji, że wierzba spełnia wszystkie wymagania, którym powinno odpowiadać drzewo. Jak wyżej zostało wskazane, uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzewa jest jedyną przesłanką zwalniającą z ponoszenia kary za usunięcie tegoż drzewa. Za równo wygląd jak i stan zdrowotny drzewa nie mają tu najmniejszego znaczenia. Nawet na drzewo obumarłe, zniszczone czy uciążliwe dla otoczenia należy przed jego usunięciem otrzymać zgodę organu l instancji. Zasadzenie nowych drzew miejscu tego wyciętego nie może stanowić przesłanki zwolnienia z ponoszenia opłat za usunięcie drzewa bez wymaganego prawem zezwolenia. Również wysokość wymierzonej kary jest zgodna z odpowiednimi dla tej sprawy przepisami, tj. z art. 89 ust. 1 omawianej ustawy oraz z przepisami wykonawczymi do tej normy, i została wyliczona przez osoby kompetentne w tej materii. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[....] " zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia w całości, jako naruszającej prawo, oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych. Według skarżącej zarówno organ l instancji, jak i organ II instancji przyjęli błędne ustalenia faktyczne, bowiem uwzględniające jedynie zeznania D.M. , oraz orzekli, również błędnie, że S.M nie przysługuje umorzenie kary, pomimo nasadzenia nowych drzew na terenie, z którego wycięto wierzbę. Ponadto, organy obu instancji nie uzasadniły dlaczego nie dały wiary dokumentom i zeznaniom pozostałych świadków. Opierając się jedynie na zeznaniach jednego świadka i tym samym wybiórczo traktując materiał dowodowy w sprawie organy dopuściły się naruszenia prawa. Tendencyjne potraktowanie materiału dowodowego tj. uwzględnienie tylko dowodów świadczących przeciwko spółdzielni spowodowało zakwalifikowanie 2-letniego odrostu- samosiejki- jako drzewa, na wycięcie, którego wymagane jest uzyskanie zezwolenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 83 ust. 6 pkt 4, art. 88 ust.G ustawy o ochronie przyrody oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 §1 k.p.a. Podniesiono także, że spółdzielnia przedłożyła oświadczenie, że teren zielony, na którym rosła wierzba, został odtworzony, posadzone zostały drzewa - iglaki i wierzba w liczbie ......, a mimo to, Prezydent Miasta K. nie wziął pod uwagę tego oświadczenia, które w myśl art. 88 ust.6 w/w ustawy, skutkuje umorzeniem nałożonej kary, a SKO uznało, że jedyną przesłanką zwalniającą z ponoszenia kary za usunięcie drzewa jest uzyskanie zezwolenia na jego wycięcie. Skarżąca uważa, iż takie stanowisko rażąco narusza omawiany przepis prawa. Ponadto, wg skarżącej, zapłacenie kary obciąży członków spółdzielni, co jest niezgodne z zasadami współżycia. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium, ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze, podniosło, że argumenty w niej zawarte nie zasługują na uwzględnienie, gdyż wydana decyzja organu l instancji jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie normami prawa materialnego, jak również zostały dotrzymane rygory procedury administracyjnej. Kolegium zarzut wybiórczego potraktowania dowodów uznało za niezasadny, bowiem uwzględniając książkę interwencji Straży Miejskiej, wynika z niej, że przedmiotowe drzewo zostało usunięte przez pracowników spółdzielni, przesłuchiwani świadkowie stwierdzili, że został usunięty odrost z korzenia - ich zdaniem - samosiejka. Zakwalifikowanie odrostu z drzewa jako samosiejki nie zmienia kwalifikacji dokonanego czynu. Każde drzewo, bez względu na swój wygląd i stan zdrowotnym musi uzyskać zgodę organu decyzyjnego na swoje usunięcie. Co do głównej przesłanki podnoszonej, tak w odwołaniu, jak i w skardze dotyczącej zakwalifikowania przedmiotowej wierzby jako drzewa, Kolegium podtrzymało stanowisko organu l instancji, iż wierzba ta spełniała wszystkie wymagania, którym powinno odpowiadać drzewo zgodnie z naukami dendrologicznymi. Zwolnienie z ponoszenia opłat czy też nałożenia obowiązku nasadzenia nowych drzew w miejsce usuniętego, może wystąpić jedynie po uzyskaniu zezwolenia na usunięcie drzewa i nie może być traktowane jako okoliczność zwalniająca z ponoszenia kary. Umorzenie płatności kary w analizowanej sytuacji jest niemożliwe - umorzenia może mieć miejsce tylko w dwóch przypadkach (art. 86 omawianej ustawy): gdy od wydania decyzji o odroczeniu kary upłynęły 3 lata i po stwierdzeniu zachowania żywotności drzewa lub krzewu albo po odtworzeniu korony drzewa ( art. 88 ust. 4) względnie w przypadku zniszczenia terenów zieleni, gdy posiadacz nieruchomości w najbliższym sezonie wegetacyjnym odtworzył zniszczone tereny zieleni (art. 88 ust. 6), przy czym przez tereny zieleni rozumie się trawniki czy dywany kwiatowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Fakt ścięcia drzewa wierzby przez skarżącą na wysokości 12 cm (k...... akt adm.), na nieruchomości, której jest współużytkownikiem wieczystym, nie budzi żadnych wątpliwości, podobnie jak brak uprzedniego uzyskania wymaganego zezwolenia na ścięcie wierzby. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zatem uznało, iż organ l instancji, w sposób zadowalający przeprowadził postępowanie dowodowe, a ze zgromadzonego materiału dowodowego tj. protokołów z wizji lokalnej, z rozprawy administracyjnej oraz z przesłuchania wszystkich świadków wynika, że stan drzewa był dobry i jego wiek przekroczył 5 lat. Jak ustalono na podstawie zeznań świadków (wszystkich świadków, a nie tylko D.M. ) przedmiotowa wierzba, pomimo dokonanych zabiegów przycięcia i znacznego skrócenia pnia w 2002 i 2003 r., zachowała żywotność, pień miał 1-1,5 m wysokości, wyrastały z niego żywotne odrosty. W odniesieniu do korony, niesporny fakt wypuszczenia pędów długości ok. 4 m (do wysokości l piętra bloku), posiadających liście i nade wszystko pylących (co stanowiło przyczynę zwrócenia się przez niektórych członków spółdzielni z wnioskiem o wycięcie wierzby), świadczy, że drzewo zachowało swą żywotność. Przybliżony wiek przedmiotowej wierzby ustalono na ok. 20 lat, przy czym bez znaczenia ma wiek samych pędów, jakie wyrosły z pnia wierzby, po jej przycięciu. Odnośnie zarzutu tendencyjnego potraktowania materiału dowodowego stwierdzić należy, iż nie jest on zasadny. Zeznania D.M. nie są bowiem jedynymi, z których wynikają powyższe ustalenia - vide: zeznania świadka K.K.(k........ akt.adm. "...pień o wysokości 1m-1,20 m, z którego odrastały pędy, ...Odrosty wierzby dochodziły do wysokości 1 piętra, do balkonu Pani K."), A.K. (k.......), I.S. (k....... ). Treść zeznań A.K. , iż z pnia wierzby wyrosła jedna "mocno rozrośnięta gałąź" sięgająca do wysokości l pietra nie zmienia oceny, iż pień i gałąź stanowiły drzewo, które zostało całkowicie usunięte, a nie poddane zabiegowi pielęgnacyjnemu poprzez skrócenie gałęzi. Co do zarzutu błędnego przyjęcia, że spółdzielni nie przysługuje umorzenie kary, pomimo nasadzenia nowych drzew na terenie, z którego wycięto wierzbę, stwierdzić należy, iż stanowisko przedstawione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest uzasadnione bowiem w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 88 ust. 6 cyt. ustawy, bowiem przez tereny zieleni rozumie się trawniki czy dywany kwiatowe. Organ odwoławczy zasadnie zatem stwierdził, że kara pieniężna została zasadnie nałożona i prawidłowo obliczona przez organ l instancji, w sposób prawidłowy i wyczerpujący odniósł się również do zarzutów odwołania, wyjaśniając, że nie zachodzą podstawy do zastosowania przepisu art. 88 ustawy o ochronie przyrody. Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi podnieść należy, iż wątpliwości co do zgodności, co najmniej z zasadami współżycia społecznego, budzi zamiar strony skarżącej obciążenia nałożoną karą członków spółdzielni, a nie osób odpowiedzialnych za podjęcie niezgodnej z prawem decyzji dotyczącej ścięcia drzewa bez uzyskania zezwolenia. Podkreślić należy, że wymierzenie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia jest obowiązkiem organów administracji publicznej w razie stwierdzenia usunięcia drzewa bez zezwolenia, w sytuacjach przewidzianych cyt. ustawą. Jak zostało wskazane przez Kolegium, uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzewa jest jedyną przesłanką zwalniającą z ponoszenia kary za usunięcie tegoż drzewa. Zarówno wygląd, stan zdrowotny drzewa, jak i przyczyny usunięcia drzewa (z wyjątkami określonymi w ustawie) nie mają znaczenia. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 z późn. zmianami).