II SA/Kr 419/19
WyrokWSA w Krakowie2019-07-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski, SWSA Beata Łomnicka, SNSA Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara z tytułu nielegalnego użytkowania części budynku mieszkalnego (garażu) jako warsztatu samochodowego powinna być obliczona przy zastosowaniu współczynnika kategorii obiektu budowlanego odpowiadającego faktycznemu przeznaczeniu (warsztat samochodowy), czy też przeznaczeniu przewidzianemu w pozwoleniu na budowę (garaż budynku mieszkalnego)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego powinna być obliczona przy zastosowaniu współczynnika kategorii obiektu budowlanego odpowiadającego przeznaczeniu przewidzianemu w decyzji o pozwoleniu na budowę. Kategoria obiektu ustalona w pozwoleniu na budowę jest wiążąca dla organów nadzoru budowlanego i zapewnia stabilność procesu inwestycyjnego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy karę nałożoną na inwestora za nielegalne użytkowanie części garażowej budynku mieszkalnego jako warsztatu samochodowego. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło, że kara powinna być obliczona przy zastosowaniu współczynnika dla warsztatu samochodowego, a nie dla garażu przewidzianego w pozwoleniu na budowę. Organy administracji i sąd uznały, że kara powinna być obliczona na podstawie kategorii obiektu określonej w pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie : SWSA Beata Łomnicka SNSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 31 stycznia 2019 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku oddala skargę.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem Nr [...] z dnia 31 stycznia 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 2096) oraz art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...]" oraz zażalenia T. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. Nr [...] z dnia 14 lutego 2018 r., znak: [...], którym PINB postanowił nałożyć na T. S. – inwestora inwestycji: Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem dwustanowiskowym wraz z wewnętrzną linią załącznikową energii elektrycznej od skrzynki pomiarowej do budynku oraz zbiornika na nieczystości ciekłe z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej na dz. nr [...] w miejscowości B., gm. Z. – karę z tytułu nielegalnego podjęcia użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem dwustanowiskowym w wysokości [...] zł – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienie, które jest przedmiotem skargi, zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. na wniosek Stowarzyszenia "[...]" z dnia 20 lutego 2017 r. oraz w związku z wystąpieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 7 lutego 2017 r., znak: [...] Budowa budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w B. była już przedmiotem postępowania przed PINB. Na podstawie postępowania kontrolno-wyjaśniającego, znak: [...] [...], ustalono, iż na terenie działki nr [...] w B. znajduje się budowa budynku mieszkalnego z wbudowanym garażem dwustanowiskowym, parterowego wraz z poddaszem użytkowym. Budowa przedmiotowego budynku realizowana była na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...], znak: [...], z dnia 17 września 2015 r. Dnia 10 marca 2017 r. na terenie działki nr [...] w B. przeprowadzono kontrolę w sprawie prowadzonych na tej działce robót budowlanych. Podczas kontroli stwierdzono nielegalne przystąpienie do użytkowania polegające na prowadzeniu w budynku prac innych niż prace budowlane, a mające na celu konserwację oraz naprawę pojazdów samochodowych. Podczas kontroli ustalono, że: "Na terenie działki nr [...] w B. znajdowało się 4 pojazdy służb ratunkowych OPC oraz 7 samochodów osobowych (jeden z otwarta maską) oraz samochód dostawczy typu "do 3,5 t". Wewnątrz budynku w pomieszczeniu garażu obecny był inwestor. W garażu "na kanale" znajdował się pojazd służb ratowniczych OPC z otwartą maską. Na podnośniku w prawej części garażu znajdował się samochód osobowy ze zdjętymi przednimi kołami. W garażu trwały prace związane z naprawą pojazdów. W garażu znajdowały się urządzenia hydrauliczne (podnośnik), urządzenia pneumatyczne, kompresor, skrzynie narzędziowe, narzędzia podręczne służące mechanice samochodowej. Stwierdzono, iż część garażowa jest użytkowana (...) Inwestor odmówił komentarza i udzielenia wyjaśnień". W dniu 29 marca 2017 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Dnia 12 maja 2017 r. PINB wydał postanowienie Nr [...], znak: [...], nakładające na T. S. karę z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem dwustanowiskowym w wysokości [...] zł. Zażalenie na to postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...]". Dnia 30 czerwca 2017 r. [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem Nr [...], znak: [...], uchylił w całości postanowienie PINB Nr [...] z dnia 12 maja 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu MWINB wskazał, iż PINB "wszczął i przeprowadził postępowanie na wniosek podmiotu, któremu nie przysługiwał przymiot strony postępowania.(...) Samo złożenie wniosku o wszczęcie postępowania nie uprawniało Stowarzyszenia do uczestniczenia w nim na prawach strony. Wszczęcie postępowania z inicjatywy organizacji społecznej powinno być poprzedzone wydaniem postanowienia w trybie art. 31 §2 kpa".
Organ I instancji, podczas ponownego rozpatrywania sprawy, jeszcze raz rozpoznał wniosek Stowarzyszenia "[...]" z dnia 20 lutego 2017 r. oraz pismo z dnia 20 września 2017 r. Organ uznał, iż Stowarzyszenie spełnia wymagania wynikające z art. 31 § 1 k.p.a. tj. wykazanie uzasadnionych celów statutowych oraz interes społeczny. W związku z tym PINB dnia 11 stycznia 2018 r. wydał postanowienie Nr [...], którym postanowił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnego przystąpienia do użytkowania inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w m. B. , gm. Z.. Dnia 14 lipca 2017 r. PINB wydał postanowienie Nr [...] zaświadczające o milczącym załatwieniu zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem dwustanowiskowym na dz. nr [...] w miejscowości B.. Datą milczącego załatwienia sprawy jest dzień 19 lipca 2017 r. Dnia 6 września 2017 r. do Starostwa Powiatowego w K. filia w [...] wpłynęło zgłoszenie T. S. odnośnie zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego – poziomu parteru na warsztat naprawy pojazdów z częścią socjalną. Dnia 10 października 2017 r., na wniosek Wydziału Architektury Budownictwa Inwestycji i Remontów Starostwa Powiatowego w K. została przeprowadzona kontrola na terenie dz. nr [...] w m. B. , w trakcie której ustalono, iż roboty budowlane w obiekcie budowlanym na ww. działce zostały zakończone, a sam obiekt użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem jako budynek mieszkalny z garażem dwustanowiskowym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K., postanowieniem Nr [...] z dnia 14 lutego 2018 r., znak [...], działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, w związku z art. 83 ust. 1, a także art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1, art. 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), nałożył na T. S. – inwestora inwestycji: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem dwustanowiskowym wraz z wewnętrzną linią zalicznikową energii elektrycznej od skrzynki pomiarowej do budynku oraz zbiornika na nieczystości ciekłe z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej na dz. nr [...] w miejscowości B., gm. Z." – karę z tytułu nielegalnego podjęcia użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem dwustanowiskowym w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał w szczególności, że przedmiotowa inwestycja w momencie podjęcia nielegalnego użytkowania nie była objęta kompletnym zakończeniem przewidzianych prac budowlanych i inwestor nie dysponował oświadczeniem kierownika budowy o zakończeniu budowy. Przed dokonaniem zgłoszenia zakończenia budowy przedmiotowego budynku, tj. jeszcze w trakcie jego realizacji, T. S. przystąpił do użytkowania pomieszczeń garażu wbudowanego w będącym w budowie budynku mieszkalnym, określonym wydaną na jego realizację decyzją pozwolenia na budowę kategorią I oraz kategorią VIII jako zamierzenie budowlane: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem dwustanowiskowym wraz z wewnętrzną linią zalicznikową energii elektrycznej od skrzynki pomiarowej do budynku oraz zbiornika na nieczystości ciekle z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej na dz. nr [...] w miejscowości B., gm. Z.". Stan prawny i faktyczny sprawy zobowiązuje organ do nałożenia na inwestora kary z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu. Kara ta, wymierzona na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, jest wyrazem administracyjnego represjonowania prawnie niepożądanych zachowań inwestorów, którzy z pominięciem przepisów prawa budowlanego przystępują do użytkowania obiektu budowlanego. Zapłacenie kary nie oznacza automatycznego zalegalizowania użytkowania w aktualnej formie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. wyjaśnił także sposób ustalenia wysokości kary.
Na powyższe postanowienie zostały złożone zażalenia: pismem z dnia 21 lutego 2018 r. zażalenie złożył T. S., a pismem z dnia 23 lutego 2018 r. – Stowarzyszenie "[...]
Na skutek zażaleń [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia z dnia 31 stycznia 2019 r., którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji przytoczył art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane – i wskazał w szczególności, że T. S. przystąpił do nielegalnego użytkowania części garażowej zaprojektowanej w budowanym budynku mieszkalnym jednorodzinnym w miejscowości B.. Pomimo że budynek nie został jeszcze ostatecznie wykończony, prowadzone były w nim prace naprawcze pojazdów, garaż wyposażony został w urządzenia hydrauliczne (podnośnik), urządzenia pneumatyczne, kompresor, skrzynie narzędziowe, narzędzia podręczne. Powyższe okoliczności dokumentują bezsprzecznie wykonane w trakcie kontroli fotografie, na których uwidocznione zostały pojazdy w trakcie napraw. Kara za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu nakładana jest przez organ w każdym przypadku stwierdzenia takiego faktu. W niniejszej sprawie inwestor działając w tym zakresie samowolnie powinien liczyć się ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi. Nie ulega bowiem wątpliwości, że legalne działania inwestora, a więc zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy przed przystąpieniem do użytkowania, uchroniłoby go od dotkliwego skutku w postaci nałożenia kary. Zgodnie z art. 59f i art. 57 ust 7 Pr. bud. karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oblicza się według wzoru: (S x K x W) x 10, gdzie: S - oznacza stawkę opłaty, która wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 Pr. bud.); K - oznacza współczynnik kategorii obiektu budowlanego, przedmiotowemu obiektowi przypisano kategorię I, dla której współczynnik wynosi- 2; W - oznacza współczynnik wielkości obiektu budowlanego wynosi -1,0; 10 - współczynnik dziesięciokrotnego podwyższenia przyjęty na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego obliczonego na podstawie w/w wzoru i współczynników, w tym przypadku wynosi: (S x K x W) x 10 = (500 zł x 2 x 1,0 ) x 10 = 1000 x 10 = 10 000 zł.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaznaczył, że w świetle art. 57 ust. 7 ustawy Pr. bud. nie mają znaczenia motywy, jakimi kierował się inwestor podejmując użytkowanie. Stan prawny i faktyczny sprawy zobowiązywał organ nadzoru budowlanego I instancji do podjęcia postępowania w przedmiocie zbadania legalności użytkowania obiektu budowlanego. Przeprowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie legalności użytkowania obiektu nie jest bowiem pozostawione uznaniu organu administracji publicznej, lecz umocowanie swoje znajduje w bezwzględnie obowiązujących przepisach prawa. Kwestią uznaniową nie jest również obowiązek nałożenia kary, jak i sama jej wysokość. Wysokość kary jest ściśle określona w przepisach prawa, które nie pozostawiają organom administracji możliwości jej miarkowania.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniach[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zauważył, że u podstaw każdego procesu administracyjnego leżą materialne stosunki administracyjnoprawne, które determinują związane z tym procesem stosunki prawnoprocesowe. Wiążące konsekwencje normy materialnego prawa administracyjnego ustala się zatem w stosunku do określonego podmiotu ze względu na zaistnienie określonych faktów, zdarzeń czy okoliczności, objętych przedmiotowym zakresem tego prawa. Aby zatem rozstrzygnięcie było zgodne z prawem, właściwy organ administracji publicznej winien – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej – podjąć wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego w celu zbadania, czy stan ten odpowiada stanom faktycznym określonym w przepisach prawa materialnego. Poznanie zatem sfery faktów, które są przedmiotem postępowania administracyjnego, i dokonanie ich prawidłowej oceny jest podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, zmierzające do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej, organ rozstrzygający sprawę winien dysponować dowodami potwierdzającymi zaistnienie określonych faktów (stanów faktycznych) i wskazać je w uzasadnieniu decyzji.
Nawiązując do zarzutu nieprawidłowego określenia wysokości kary, organ odwoławczy wskazał, że podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, iż organ ustalając karę związany jest treścią prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie określonej w niej kategorii obiektu wynikającej z jego przeznaczenia, co oznacza, że nie jest on uprawniony do kreowania własnych ocen w tym zakresie. Określenie kategorii obiektu budowlanego stanowi element merytoryczny decyzji o pozwoleniu na budowę. Obowiązek zamieszczania przez organy administracji budowlanej kategorii obiektu w decyzji o pozwoleniu na budowę wynika z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę. Zamieszczenie elementu decyzji w postaci ustalenia kategorii obiektu w decyzji o pozwoleniu na budowę wpływa na dalsze etapy procesu inwestycyjnego, w tym przede wszystkim na określenie sposobu jego legalnego zakończenia. Zaliczenie obiektu budowlanego do określonej kategorii następuje na etapie rozpatrzenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę i wymaga zamieszczenia, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 5 Pr. bud., informacji o obowiązkach i warunkach, wynikających z art. 54 lub art. 55 Pr. bud. Ustalona w decyzji o pozwoleniu na budowę kategoria obiektu budowlanego jest wiążąca dla organów nadzoru budowlanego.
Pismem z dnia 4 marca 2019 r. Stowarzyszenie "[...]" złożyło skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1-4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), poprzez błędne przyjęcie, że kara z tytułu nielegalnego użytkowania części budynku wykorzystywanego jako warsztat samochodowy, podlega w niniejszej sprawie wyliczeniu przy zastosowaniu współczynnika (k) odpowiadającego przeznaczeniu budynku przewidzianemu w pozwoleniu na budowę (kategoria I – garaż budynku mieszkalnego jednorodzinnego), a nie przeznaczeniu faktycznie wykorzystywanego pomieszczenia (kategoria XVII – pomieszczenie, w którym mieści się warsztat samochodowy). Skarżące stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanego zarzutu i wniosków.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, a także czy przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ono prawu i nie ma podstaw do pozbawienia go mocy wiążącej.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, dalej "pr.bud."). Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Art. 59f ust. 1 pr.bud. stanowi, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 pr.bud.). W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie zidentyfikowały i zinterpretowały tę podstawę rozstrzygnięcia, podkreślając w szczególności, że ma ona zastosowanie w przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganej przepisami decyzji pozwolenia na użytkowanie bądź bez dokonania zgłoszenia zakończenia budowy. Prawo budowlane formułuje ogólną zasadę, że do użytkowania obiektu budowlanego, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu organu o zakończeniu budowy, zgodnie z art. 54 pr.bud.; wyjątek od tej zasady stanowi art. 55 ustawy, który wskazuje przypadki budowy obiektów budowlanych wymagających przed przystąpieniem do ich użytkowania uzyskania pozwolenia na użytkowanie w formie decyzji administracyjnej. Trafne jest też spostrzeżenie organu, że kara wymierzona na podstawie art. 57 ust. 7 pr.bud. jest wyrazem administracyjnego represjonowania prawnie niepożądanych zachowań inwestorów, którzy z pominięciem przepisów prawa budowlanego przystępują do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie było wymagane pozwolenie na budowę.
Zdaniem Sądu, nie budzą wątpliwości poczynione w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne oraz ich subsumpcja pod hipotezę normy wynikającej z powołanych przepisów. Zebrany materiał dowodowy potwierdza w szczególności to, że T. S. przystąpił do nielegalnego użytkowania części garażowej zaprojektowanej w budowanym budynku mieszkalnym jednorodzinnym w miejscowości B.. Mimo że budynek nie został jeszcze ostatecznie wykończony, prowadzone były w nim prace naprawcze pojazdów, garaż wyposażony został w urządzenia hydrauliczne (podnośnik), urządzenia pneumatyczne, kompresor, skrzynie narzędziowe, narzędzia podręczne. Spełnione zostały zatem przesłanki do wymierzenia przewidzianej w art. 57 ust. 7 pr.bud. kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wyjaśnił sposób wyliczenia wysokości kary i w tym kontekście wskazał, że karę oblicza się według wzoru: (S x K x W) x 10, gdzie: S - oznacza stawkę opłaty, która wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 Pr. bud.); K - oznacza współczynnik kategorii obiektu budowlanego, przedmiotowemu obiektowi przypisano kategorię I, dla której współczynnik wynosi- 2; W - oznacza współczynnik wielkości obiektu budowlanego wynosi -1,0; 10 - współczynnik dziesięciokrotnego podwyższenia przyjęty na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W niniejszym przypadku, stosując odnośny wzór, uzyskano kwotę [...]zł. Zdaniem Sądu, wyliczenie to jest prawidłowe.
Skarżąca zarzuca, że kara z tytułu nielegalnego użytkowania części budynku wykorzystywanego jako warsztat samochodowy powinna być wyliczona przy zastosowaniu współczynnika (k) odpowiadającego faktycznemu przeznaczeniu wykorzystywanego pomieszczenia (kategoria XVII – pomieszczenie, w którym mieści się warsztat samochodowy), a nie – jak przyjęły organy – przy zastosowaniu współczynnika (k) odpowiadającego przeznaczeniu budynku przewidzianemu w pozwoleniu na budowę (kategoria I – garaż budynku mieszkalnego jednorodzinnego). W ocenie Sądu zarzut ten nie jest trafny. Sąd podziela w tej mierze stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rację ma [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., gdy twierdzi, że ustalenie w decyzji o pozwoleniu na budowę kategorii obiektu wpływa na dalsze etapy procesu inwestycyjnego, w tym przede wszystkim na określenie sposobu jego legalnego zakończenia. Ustalona w decyzji o pozwoleniu na budowę kategoria obiektu budowlanego jest wiążąca dla organów nadzoru budowlanego. Przekonującą argumentację co do tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny sformułował w szczególności w wyroku z dnia 13 lutego 2014 r. (II OSK 2205/12, CBOSA): "W państwie prawa respektującym zasadę praworządności istnieje konieczność zabezpieczenia stabilności i pewności procesu inwestycyjnego. Oznacza to, że interpretacja norm regulujących proces inwestycyjno-budowlany powinna uwzględniać konieczność zapewnienia jego koherencji i niesprzeczności. Nie do pogodzenia z zasadą praworządności jest zatem nakładanie dolegliwej sankcji administracyjnej w sytuacji, gdy inwestor nie miałby możności przewidzenia zaistnienia takiej konsekwencji na podstawie aktu administracyjnego konkretyzującego uprawnienia i obowiązki. Inwestor, dysponując ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, której element stanowi określenie kategorii obiektu i informacja o obowiązkach i warunkach, wynikających z art. 54 lub art. 55 ustawy Prawo budowlane, musi mieć możność przewidzenia skutków naruszenia tych regulacji prawnych. Legitymując się decyzją o pozwoleniu na budowę, co do zasady mającą charakter konstytutywny, której element merytoryczny i obligatoryjny stanowi określenie kategorii obiektu, inwestor ma możliwość przewidzenia konsekwencji naruszenia normy sankcjonowanej, a zatem ma możliwość podjęcia decyzji adekwatnej w świetle norm Prawa budowlanego".
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło