II SA/Kr 421/18

WyrokWSA w Krakowie2018-06-13

Skład orzekający: Magda Froncisz, Krystyna Daniel, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę wykonanych robót budowlanych (remontu drogi gminnej) w sytuacji, gdy inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo że roboty zostały wykonane w dobrej wierze i istniejąca droga nie powodowała wcześniej zagrożenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi naruszenie prawa, którego nie da się usunąć w postępowaniu naprawczym, nawet jeśli roboty budowlane zostały wykonane w dobrej wierze i dotyczyły remontu istniejącej drogi. W związku z tym, nakaz rozbiórki jest zgodny z prawem, a skarga podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Gmina K przeprowadziła remont drogi gminnej na działce nr ewid.[...], która stanowi własność osoby trzeciej. Gmina nie wykazała prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę wykonanego fragmentu drogi. Po uchyleniu tej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i ponownym jej wydaniu, Gmina K wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego i brak możliwości legalizacji robót.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Gminy K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Gminy K na decyzję nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z 31.01.2017 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust.7 ustawy z 7.07.1994 r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2016 r., póz. 290 ze zm.) nakazał inwestorowi Gminie K wykonanie rozbiórki odcinka drogi gminnej [...] Nr [...] o powierzchni 0,0177 ha (0,0034 ha+0,0143 ha) położonej na działce nr ewid.[...] w miejscowości M., gm. K. poprzez usunięcie warstwy asfaltu i podbudowy oraz przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania (działka budowłano-rolna B-Rllla) zgodnie z przedłożoną inwentaryzacją geodezyjną powykonawczą w/w drogi z 29.11.2016 r. oraz odpowiednie oznakowanie i zabezpieczenie rozebranego odcinka drogi. Organ oznaczył termin wykonania obowiązku do 31.05.2017 r. W uzasadnieniu organ podał, że prowadził postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z remontem (odbudową) drogi gminnej nr [...] [...] położonej na działkach nr ewid[...] w miejscowości M., gm. K.. W sprawie został wydany wyrok WSA w Krakowie z 14.04.2016 r., sygn. akt II SA/Kr 178/16, który zawiera wiążące wskazania co do dalszego postępowania. Postanowieniem Nr [...] z 06.09.2016 r. organ nałożył na inwestora -Gminę K. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej dla w/w inwestycji obejmującej działki nr ewid.[...] w miejscowości M.. Następnie postanowieniem Nr [...] z 21.11.2016 r. nałożył na Gminę K obowiązek dostarczenia prawa do dysponowania w/w nieruchomością na cele budowlane, w terminie do 31.12.2016 r. Gmina K nie dostarczyła w/w dokumentu. Pismem z 12.12.2016 r. przesłała inwentaryzację geodezyjną powykonawczą drogi [...] nr [...] obejmującą działki [...] w M.. Organ ustalił, że droga gminna nr [...] [...] biegła po działce nr ewid.[...] stanowiącej własność R. N. i zamiarem inwestora - Gminy K był remont drogi gminnej nr [...] w obrębie jej istniejącego pasa. Sporna droga jak wynika z kserokopii mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1977 r. zaewidencjonowanej pod nr [...], znajdującej się w projekcie załączonym do zgłoszenia znak: [...] z 28.09.2010 r, a także ze zdjęć opublikowanych w internecie z 15.10.2003 r. i 17.08.2010 r. i zdjęć lotniczych obejmujących lata 2002/2003 - 2009 pozyskanych z witryny [...] Infrastruktury Informacji Przestrzennej biegła częściowo po działce nr ewid.[...] stanowiącej własność R. N.. Organ wskazał, że nie jest w stanie ustalić na chwilę obecną jaka część działki została zajęta pod drogę w trakcie robót remontowych przeprowadzonych przez Gminę K w 2010 r. Nadmienił, że Wojewoda [...] decyzją znak: [...] z 04.06.2013 r. odmówił nabycia z mocy prawa 1.01.1999 r., przez Gminę K własności nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], obr. M. zajętej według Gminy pod drogę gminną nr [...] relacji M.-P.. Z w/w decyzji wynika, że Gmina K "nie posiada dokumentacji potwierdzającej, że działka nr [...] obr[...] jedn. ewid.. K. była zajęta pod pas drogowy drogi gminnej nr [...] M.-P.. Brak jest również dokumentów poświadczających wykonywanie przez zarządcę drogi władania na przedmiotowej drodze". Jednocześnie podczas rozprawy terenowej w dn. 25.09.2012 r. pracownicy Urzędu Gminy K poinformowali pracowników Urzędu Wojewódzkiego w K., że przed remontem przeprowadzonym w 2010 roku Urząd Gminy "nie powołał uprawnionego geodety celem wyznaczenia granic działki drogowej" oraz "nie są w stanie określić czy obecny stan na gruncie odpowiada stanowi na 31.12.1998 r. oraz nie posiadają dokumentacji potwierdzającej ten stan." Dalej organ podał, że roboty polegające na remoncie (odbudowie) drogi gminnej nr [...] M.-P. położonej na działkach nr ewid.[...] i [...] w miejscowości M., gm. K., wykonano na podstawie zgłoszenia dokonanego 28.09.2010 r. i zarejestrowanego w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w P. pod numerem [...] Wykonane roboty według oświadczenia Gminy K, związane były z usuwaniem skutków powodzi mającej miejsce w 2010 roku i zgodnie z art. 3 pkt. 8 należy je uznać za remont. Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu. Zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie (odbudowie) przedmiotowej drogi nie obejmowało działki nr ewid.[...] w M.. Organ wskazał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Biorąc pod uwagę, że roboty związane z remontem w/w drogi zostały zakończone w 2010 r., w przedmiotowej sprawie zastosowano przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7. W związku z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością nr ewid.[...] w M. przez Gminę K. orzeczono rozbiórkę. Odwołanie od w/w decyzji wniosła Gmina K domagając się uchylenia decyzji i zalegalizowania wykonanych robót. Odwołująca podniosła, że roboty na drodze M.-P. w 2010 r. polegające na remoncie (odbudowie) drogi gminnej wykonane były w oparciu o projekt załączony do zgłoszenia robót. Roboty prowadzone były po istniejącej drodze stąd trudno się zgodzić z stwierdzeniem, że to właśnie przeprowadzone roboty z 2010 r zagrażają bezpieczeństwu rodziny R. N., gdyż istniejąca wcześniej droga o takim samym przebiegu nie powodowała zagrożenia i nie była przedmiotem interwencji z jej strony. Skoro droga istniała od wielu lat w takim samym przebiegu co potwierdzają mieszkańcy M. i mapy to zgłoszenie obejmowało właśnie te działki [...]). Odwołujący wykonując remont drogi nie miał wiedzy i możliwości zweryfikowania stanu prawnego przebiegu pasa drogowego. Odbudowa drogi (remont) przeprowadzony był w dobrej wierze i dla dobra ogółu mieszkańców sołectwa M.. Orzekając w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1, organ błędnie stwierdził, że nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodności z prawem z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością nr [...]. Brak prawa do dysponowania nieruchomością nie stanowi przesłanki bez której nie może być mowy o doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem, tj. zalegalizowania wykonanych przez Gminę robót na działce nr [...]. Odwołujący wskazał również, że wydany nakaz rozbiórki odcinka drogi spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców sołectwa M. (ich zdrowia i życia) w sąsiedztwie spornego odcinka oraz innych użytkowników drogi. Usunięcie asfaltu, podbudowy spowoduje znaczne utrudnienia w dojeździe do swoich nieruchomości części mieszkańców M., dojeździe do wału w sytuacjach kryzysowych (np. powódź) a także w przypadku dojazdu służb ratunkowych w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców np. straż pożarna, pogotowie ratunkowe. Ponadto z rozbiórką drogi i urządzeniem jej na nowo związane są ogromne koszty (skarpa, stacja trafo, nowa nawierzchnia itd.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 31.01.2018 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. póz. 1257) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorowi Gminie K wykonanie rozbiórki fragmentu drogi gminnej M. - P. Nr [...] położonego na działce ewid. nr [...] w miejscowości M., Gmina K. o powierzchni 0,0143 ha poprzez usunięcie warstwy asfaltu i podbudowy oraz przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania (działka budowlano - rolna B-Rllla) i odpowiednie oznakowanie i zabezpieczenie rozebranego odcinka drogi zgodnie z załącznikiem do mniejszej decyzji tj. z inwentaryzacją geodezyjną powykonawczą w/w drogi z 29.11.2016 r. W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności podał, że materiał dowodowy został na etapie postępowanie odwoławczego uzupełniony. Organ II instancji stwierdził, że organ l instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy podporządkował się ocenie prawnej oraz zaleceniom zawartym w wyroku WSA w Krakowie, a zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem. W ocenie MWINB, organ l instancji prawidłowo zakwalifikował zrealizowane przez Gminę K na działce ewid. nr [...] w miejscowości M. roboty budowlane jako remont istniejącego fragmentu drogi. Jak wynika m.in. z dołączonej do zgłoszenia z 27.09.2010 r. dokumentacji mapowej, przed wykonaniem przez Gminę K przedmiotowych robót budowlanych droga gminna M. -P. Nr [...] biegła częściowo po działce ewid. nr [...] w M.. Z w/w dokumentacji wynika również, że przebiegający po działce ewid. nr [...] w M. fragment drogi gminnej posiadał nawierzchnię bitumiczną, która jednakże była mocno zniszczona. W związku z powyższym, jak wynika z pozyskanego od inwestora kosztorysu powykonawczego Gmina K wykonała roboty budowlane polegające na mechanicznym czyszczeniu nawierzchni drogowej ulepszonej, skropleniu jej asfaltem, wyrównaniu istniejącej podbudowy mieszanką mineralno -asfaltową z wbudowaniem mechanicznym oraz położeniu nawierzchni z mieszanki mineralno - bitumiczne grysowych. W/w robót budowlanych nie sposób'uznać za budowę nowego odcinka drogi czy też jak błędnie wskazywano w treści zgłoszenia dokonanego przez Gminę K z 27.09.2010 r. jako odbudowy fragmentu drogi. Odbudowa polega bowiem na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym. Pojęcie odbudowy wiąże się zatem z wcześniejszym rozebraniem istniejącego obiektu budowlanego, a następnie jego odtworzeniem. Remont natomiast dotyczy istniejącego obiektu, w którym dochodzi do wymiany poszczególnych jego elementów i zastąpieniu ich nowymi. Roboty budowlane wymagały od inwestora zgłoszenia zamiaru ich realizacji właściwemu organowi administracji architektoniczne - budowlanej. W wydanym w tej sprawie wyroku stwierdzono, że wobec braku stosownego zgłoszenia obejmującego zakresem robót budowlanych także działkę nr [...], nie ma w sprawie zasadniczego znaczenia, czy inwestycja została dokonana w miejscu istniejącej wcześniej drogi, czy też zajęła dodatkowo dalszy obszar działki nr [...]. Realizacja robót budowlanych * na działce nieobjętej zgłoszeniem nie stanowi odstępstwa od zgłoszenia, lecz jest samowolą budowlaną. Mając na uwadze powyższe, organ l instancji zasadnie wdrożył tzw. postępowanie naprawcze w oparciu o art. 50-51 u.p.b. W stanie faktycznym niniejszej sprawy skoro remont przedmiotowego obiektu został już w sposób faktyczny zakończony, zasadnym było odstąpienie przez organ l instancji od wydania postanowienia w oparciu o art. 50 ust. 1 u.p.b. i powołanie w podstawie prawnej decyzji art. 51 ust. 1 pkt. 7 u.p.b. MWINB wskazał, że art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. znajduje zastosowanie w sytuacji gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i nie ma możliwości doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie, w ocenie MWINB, organ l instancji prawidłowo wskazał, że brak możliwości wykazania się przez inwestora tj. Gminę K prawem do dysponowania działką ewid. nr [...] w miejscowości M. stanowi naruszenie prawa, którego ze względu na brak zgody właścicielki w/w działki na zalegalizowanie 5 przeprowadzonych na niej robót nie da się usunąć w postępowaniu naprawczym. Stan zgodności inwestycji z prawem oznacza nie tylko zgodność z przepisami techniczno - budowlanymi, lecz także możliwość wykazania się przez- inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W postępowaniu naprawczym organy nadzoru budowlanego nie mają podstawy prawnej do żądania od inwestora złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jednakże nie oznacza to, że organy nadzoru budowlanego mogą odstąpić od badania legitymowania się przez inwestora w/w prawem. Powyższe mogłoby bowiem prowadzić do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co inwestora realizującego samowolę wykonawczą stawiałoby w sytuacji korzystniejszej niż inwestora realizującego zabudowę z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa. Skierowanie decyzji rozbiórkowej do inwestora Gminy K było w świetle art. 52 u.p.b. prawidłowe. Organ II instancji zwrócił przy tym uwagę, że kwestią warunkującą możliwość nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora jest posiadanie przez niego w dacie orzekania, tytułu prawnego do obiektu, który pozwoliłoby mu na legalne wykonanie orzeczonego obowiązku. W szczególnych przypadkach jednakże, jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowo - administracyjnego obowiązki wymienione w art. 52 u.p.b. można kierować do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. W/w przypadek zachodzi w niniejszej sprawie. Właścicielka działki ewid. nr [...] w miejscowości M. R. N. nie wyrażała bowiem Gminie K zgody na wykonanie na terenie jej nieruchomości przedmiotowych robót budowlanych, a zatem nakładanie na nią robót budowlanych związanych z likwidacją stwierdzonej samowoli budowlanej byłoby dla niej nieuzasadnionym obciążeniem. Ponadto R. N. domagała się, aby Gmina K usunęła fragment drogi przebiegający przez jej działkę, a zatem nie ma podstaw, aby przypuszczać, że będzie uniemożliwiała inwestorowi wykonanie nałożonego na niego obowiązku. Organ odwoławczy wytknął, że brak było podstaw prawnych do orzeczenia terminu wykonania rozbiórki. Ponadto, jak wynika z inwentaryzacji powykonawczej z 29.11.2011 r. oraz szkicu polowego z 21.11.2016 r. powierzchnia fragmentu drogi gminnej M. - P. Nr [...] przebiegająca po działce ewid. nr [...] w M. wynosi 0,0143 ha, a nie jak wskazano w skarżonej decyzji PINB 0,0177 ha. W związku z powyższym koniecznym było zreformowanie skarżonej decyzji. W/w reformacja nie narusza art. 139 k.p.a., albowiem orzeczony na etapie postępowania zakres rozbiórki jest mniejszy niż w skarżonej decyzji PINB. Organ II instancji dodał również, że treść nakazu winna być jasna i precyzyjna. PINB w sentencji zaskarżonej decyzji co prawda powołał się na inwentaryzację geodezyjną powykonawczą drogi gminnej M. P. jednak nie uczynił jej załącznikiem do przedmiotowej decyzji. Zdaniem organu dla lepszego doprecyzowania zakresu nakazu niezbędny jest taki załącznik. W związku z powyższym, organ reformując zaskarżoną decyzję uzupełnił ją o w/w załącznik. Odnosząc się do zarzutów zawartych w treści odwołania, gdzie zaakcentowano trudności i niebezpieczeństwa jakie będą się wiązały z usunięciem asfaltu podbudowy dla okolicznych mieszkańców oraz wysokie koszty, organ odwoławczy wyjaśnił, że pozostają bez wpływu na wynik postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie likwidacji skutków stwierdzonej samowoli budowlanej, powyższe nie jest bowiem uznaniowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniosła Gmina K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: l. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1). art. 139 K.p.a. poprzez wydania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się; 2). art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie działań mających na celu dopuszczenie możliwości legalizacji wykonanych robót na działce nr [...] w miejscowości M., Gmina K.; 3). art. 8 K.p.a. poprzez podejmowanie działań osłabiających zaufanie do organów administracyjnych, polegających na podjęciu decyzji nakazującej rozbiórkę odcinka drogi gminnej M.-P. Nr [...] o powierzchni 0,0177ha (0,0034ha+0,0143ha) położonej na działce nr ewid.[...] w miejscowości M., gm. K. w sytuacji, gdy było możliwe zalegalizowania wykonanych robót wykonanych na działce nr [...] w miejscowości M., Gmina K. przez skarżącą; 4). art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozważenie wszystkich zebranych w sprawie dowodów; II. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: 1). art. 50-51 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne zastosowanie polegające na nakazaniu inwestorowi rozbiórki odcinka drogi gminnej M.-P. Nr [...] o powierzchni 0,0177ha (0,0034ha+0,0143ha)położonej na działce nr ewid.[...] w miejscowości M., gm. K., podczas gdy w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, możliwe było zalegalizowanie wykonanych przez Inwestora robót na działce nr [...]; 2). art. 51 ust. 1 pkt 1 upb poprzez błędne zastosowanie polegające na nakazaniu inwestorowi rozbiórki odcinka drogi gminnej M.-P. Nr [...] o powierzchni 0,0177ha*(0,0034ha+0,0143ha) położonej na działce nr ewid.[...] w miejscowości M., gm. K., podczas gdy w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, możliwe było zalegalizowanie wykonanych przez Inwestora robót na działce nr [...]. Podnosząc powyższe zarzuty Gmina K wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyżej opisane zarzuty skargi zostały rozwinięte. Skarżąca argumentowała, że brak posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne nie jest konieczne dla legalizacji przedmiotowych robót budowlanych. Akcentowała również wysokie koszty wykonania decyzji i zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców sołectwa M. w sąsiedztwie spornego odcinka oraz innych użytkowników drogi w razie wykonania rozbiórki. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z 31 stycznia 2018 r., którą organ odwoławczy uchylił decyzję organu l instancji w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorowi Gminie K wykonanie rozbiórki fragmentu drogi gminnej M. -P. Nr [...] położonego na działce ewid. nr [...] w miejscowości M., Gmina K. o powierzchni 0,0143 ha poprzez usunięcie warstwy asfaltu i podbudowy oraz przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania (działka budowlano - rolna B-Rllla) i odpowiednie oznakowanie i zabezpieczenie rozebranego odcinka drogi zgodnie z załącznikiem do mniejszej decyzji tj. z inwentaryzacją geodezyjną powykonawczą w/w drogi z 29.11.2016 r. - Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, zgodnie z treścią art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Kolejno należy wskazać, że w ocenie Sądu, organy administracji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a ustalenia organu odwoławczego co do okoliczności faktycznych, istotnych dla jej rozstrzygnięcia Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nakaz rozbiórki ww. odcinka drogi gminnej M. - P. Nr [...] położonego na działce ewid. nr [...] w miejscowości M., Gmina K. o powierzchni 0,0143 ha wydany w trybie art.50 - 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z 7. 07. 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. póz. 1332) nałożony na inwestora tj. Gminę K ze względu na brak po stronie inwestora prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. W rozpoznawanej sprawie istotne jest również to, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją zostały wydane po ponownym rozpoznaniu sprawy dotyczącej remontu ww. drogi w wyniku wydania wyroku przez WSA w Krakowie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 176/18 , którym uchylona została decyzja MWINB w K. z 4. 12. 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB w P. z 23. 02. 2015 r. którą umorzone zostało postępowanie w sprawie wykonania przedmiotowych robót budowlanych. W sprawie znajduje zatem zastosowanie reguła wyrażona w dyspozycji art. 153 p.p.s.a., zgodnie z która ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Należy podkreślić, że unormowanie z art. 153 p.p.s.a. stanowi "gwarant spójności działania systemu władzy państwowej, zapewniając realność konstytucyjnej zasady sądowej kontroli działalności administracji publicznej" (wyrok NSA z 8. 01. 2010 r. sygn. akt II FSK 1365/08, Lex 558897). W konsekwencji dyspozycja z art. 153 p.p.s.a wyznacza obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji publicznej i sądzie. Naruszenie przez organ administracji publicznej normy z art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi do sądu administracyjnego powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Obowiązek, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie (wyrok WSA w Kielcach z 14. 01. 2010 r. sygn. akt l SA/Ke 524/09). W związku z powyższym należy podnieść, iż ww. wyroku WSA w Krakowie z 14 kwietnia 2016 r. przesądzono, że zrealizowane roboty budowlane polegały na remoncie przedmiotowej drogi, nie stanowiły więc budowy, przebudowy lub odbudowy, a zatem nie wymagały pozwolenia na budowę lecz zgłoszenia. Nadto w ww. wyroku z 14 kwietnia 2016 sąd wskazał - co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie - że organy nie ustaliły czy Gmina K dysponowała w/w nieruchomością na cele budowlane, a więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy kwestia ta wymaga wyjaśnienia.W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z definicją legalną z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego ilekroć w tej ustawie jest mowa o "prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Należy jednak podkreślić, że prawo, o którym stanowi art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, musi być wyraźnie i jednoznacznie zastrzeżone w zawartej umowie. Innymi słowy, "tytuł do dysponowania nieruchomością musi być niewątpliwy" (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2000 r., II SA/Po 1030/99). Z kolei art. 4 cyt. ustawy stanowi, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeśli wykaże prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zgodnie z art. 30 ust. 2 zdanie drugie Prawa budowlanego do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz w zależności od potrzeb odpowiednie szkice lub rysunki a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W myśl art. 32 ust. 4 pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto m.in. złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2). Mając na uwadze powyższe ustalono, że Gmina K nie legitymowała się prawem do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Należy przy tym podkreślić, że w zgłoszeniu remontu przedmiotowej drogi dokonanym w dniu 27. 09. 2010 r. nie zostało przedłożone wymagane oświadczenia wykazujące prawo Gminy do dysponowania częścią działki nr [...], stanowiącej własność R. N.. Trzeba przy tym dodać, że w zgłoszeniu działka nr [...] nie została w ogóle wymieniona, jak bowiem wynika z przedłożonych do akt administracyjnych dokumentów w zgłoszeniu Gmina wskazała tylko działki nr [...] Nadto trzeba też dodać, że w toku postępowania legalizacyjnego, toczącego się w trybie art. 51-51 Prawa budowlanego Gmina nie uzupełniła owego braku do czego została wezwana postanowieniem PINB w P. z 6.09. 2016 r. Z powyższego wynika organy obu instancji zasadnie uznały, że inwestor nie wykazał w sposób wymagany w postępowaniu administracyjnym toczącym się w -trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, że przysługuje mu uprawnienie do dysponowania nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] na cele budowlane w zakresie określonym w zgłoszeniu remontu przedmiotowej drogi. Powyższa kwestia jest poza sporem, przy czym na marginesie można wskazać, że w Wojewoda [...] decyzją z dnia 8 czerwca 2013 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę K prawa własności przedmiotowej części nieruchomości (dz. Nr [...]) w trybie art. 73 ustawy z 13. 10. 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, póz. 872 ze zm.). W konkluzji należy wskazać, że Gmina K nie wykazała posiadanego prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, gdyż w sytuacji zaistniałych wątpliwości nie przedłożyła wskazanych w postanowieniu organu l instancji dokumentów, z których wywodziłaby swoje uprawnienie. Co za tym idzie, należało uznać, że inwestor nie wykazał prawidłowo swojego prawa do dysponowania przedmiotowymi nieruchomościami w sposób wymagany przepisami art. 3 pkt 11 w związku z art.30 ust. 2 i w zw. z 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 4 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie spełnił podstawowego warunku do uprawniającego do wykonania zgłoszonych prac budowlanych. Oznacza to zatem skarżona decyzja odpowiada prawu. W tej sytuacji zarzuty skargi zmierzające do wykazania, że organy naruszyły przepisy prawa materoialenegi gdyż w ramach postępowania legalizacyjnego możliwe było zalegalizowanie wykonanych robót budowlanych należy uznać za chybione. W szczególności nie można uznać, że do takiej legalizacji mogło dojść jakkolwiek Gmina nie przedstawiła także na etapie prowadzonej legalizacji dokumentu uprawniającego do wykonania remontu drogi również w obszarze działki nr [...]. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. Przede wszystkim nie można się godzić z zarzutem, że organy nie podjęły wymaganej prawem próby legalizacji wykonanego remontu, umożliwiając Gminie uzyskanie prawa rzeczowego lub obligacyjnego do przedmiotowej działki. W tej sytuacji zarzut naruszenia normy z art. 8 k.p.a. należy ocenić jako całkowicie nietrafny i nie zasługujący na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie nie podlegają uwzględnieniu zarzuty wskazujące na uciążliwość dla mieszkańców i koszty związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Na koniec należy zauważyć, że w całej pełni odpowiada prawu reformatoryjna decyzja organu II instancji, w której organ precyzyjnie określił obszar działki nr [...], na którym zrealizowano drogę i który został objęty nakazem rozbiórki. Obszar ten jest mniejszy od wskazanego-w decyzji organu l instancji, tym samym w sprawie nie doszło na naruszenia zakazu reformationis in peius z art. 139 k.p.a. Powyższa kwestia została prawidłowo wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżona decyzja [...] WINB w K. nie naruszyła wskazanych w skardze przepisów. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło