II SA/Kr 425/01
WyrokWSA w Krakowie2005-02-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja, NSA Izabela Dobosz (spr), NSA Stanisław Biernat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich, nie badając wyczerpująco wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów przedstawionych przez stronę, w tym dotyczących działalności w Armii Krajowej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 KPA, nie podejmując wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zbierając i nie rozpatrując w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W szczególności organ nie ustalił, z kim skarżący walczył podczas służby wojskowej, a także nie wyjaśnił należycie domniemanej działalności skarżącego w Batalionach Chłopskich, która mogła mieć wpływ na zachowanie uprawnień kombatanckich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu J. B. uprawnień kombatanckich przyznanych za walkę zbrojną o utrwalenie władzy ludowej. Skarżący twierdził, że uzyskał uprawnienia na podstawie służby wojskowej, a następnie powołał się na działalność w Batalionach Chłopskich. Organ pierwszej instancji utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, argumentując, że skarżący nie wykazał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie i że termin na składanie nowych wniosków upłynął. Skarżący w skardze do sądu podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na działalność w B.Ch. i błędne poinformowanie go przez ZBOWiD.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja Sędziowie : NSA Izabela Dobosz (spr) NSA Stanisław Biernat Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] stycznia 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].VI.2000r Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r, Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono J. B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...].I.1985r z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej 30.IX.1947-31.XII.1947 i I.I.1948-31XII.1948 ( łącznie l rok i 3 miesiące ). Jak ustalono na podstawie akt b. ZBOWiDu J. B. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Jak wynika z akt sprawy, podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy.
W związku z tym Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że strona uzyskała uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej " i wykonując dyspozycję zawartą w przepisie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy o kombatantach (...) pozbawił J. B. uprawnień kombatanckich. Powołano się na orzecznictwo SN i stwierdzono, że organ nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 , art. 2 i 4 cytowanej ustawy .
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. B. powołuje się na pismo z l.III.2000r, że jest kombatantem z tytułu działalności za okupacji w B.Ch. na terenie województwa [...] i że w tej sprawie nadeśle stosowne dokumenty , co uczynił (k. 20-28 akt administracyjnych ).
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].I.2001r Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 l 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997r , Nr 142 , poz. 950 ze zm . ) oraz art. 138 § l pkt l w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z [...].VI.2000r. Organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. Co do dokumentacji dotyczącej B. Ch. organ powołał się na art. 22 ust.3 ustawy o kombatantach ( ...) oraz na upływ terminu z końcem 1998r do składania nowych wniosków. Ponadto stwierdzono, że J. B. starając się do ZBOWiDu w 1984r nie podawał, że w okresie okupacji niemieckiej należał do ruchu oporu.
W skardze do NSA J. B. powołuje się na swoją działalność w B.Ch.. Nie podawał wcześniej o tym informacji, gdyż w ZBOWiDzie poinformowano go, że uprawnienia kombatanckie uzyska na podstawie samej służby wojskowej. Twierdzi, że przez cały czas był bezpartyjny, a nadto : zwraca uwagę na swoją ciężką sytuację materialną.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje .
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002r (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.o.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem II 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30 VIII 2002r przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie na podstawie zaświadczenia WKU w B. z [...].V.1984r, iż pełnił służbę w LWP od [...].IX.1947r do [...].IX.1949r w tym w jednostce wojskowej, która brała udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. (k.3 akt administracyjnych ). Jednostką tą była II Brygada KBW - B., która w tym okresie, w którym służył w niej skarżący nie walczyła z UPA ani Wehrwolfem, ale jak wynika z pisma CAW z 30.XI.2000 (Nr [...]) zwalczała NSZ, poakowskie zbrojne podziemie i bandy rabunkowe.. W dokumentach jednostki nie znaleziono innych wykazów żołnierzy, którzy uczestniczyli w tych akcjach. Organ powinien jednak wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi ustalić, z kim walczył skarżący w trakcie swojej służby wojskowej, gdyż w aktach ZBOWiDu są informacje o jego udziale w takich walkach. W razie potrzeby należy przesłuchać skarżącego w trybie art. 86 kpa.
Nadto wyjaśnienia wymaga domniemana działalność skarżącego w B.Ch., gdyż okoliczność ta może mieć wpływ na ewentualne zachowanie uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24.I.1991 r., o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997r, Nr 142, poz. 950 ze zm.). Powoływanie się na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach (...) jest nieuprawnione, gdyż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 15 IV 2003r (Dz.U. Nr 72, poz. 658) orzekł o niezgodności tego przepisu z art. 2 i 3 Konstytucji RP. Nadto, jak wynika z uchwały 7 sędziów NSA z 3 XII 2001 r., sygn. akt OPS 11/01 przepis ten nie dotyczy sytuacji kombatanta, który w trakcie postępowania weryfikacyjnego powołuje się na inny tytuł działalności kombatanckiej ( w tym przypadku - działalność w B.Ch.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę z uwagi na fakt, że skarżący złożył dokumenty dotyczące działalność w B.Ch. dopiero w toku postępowania odwoławczego, a także z uwagi na szybkość dalszego postępowania uchylił wyłącznie zaskarżoną decyzję.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit "c" ustawy z 30.VIII.2002r p.o.p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 §1 ustawy z 30.VIII.2002r. przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 V 1995r o NSA (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło