II SA/Kr 428/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 04 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. B. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości. II SA/Kr/428/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia 15.11.1999r , wydaną na podstawie art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r Prawo budowlane / Dz.U. Nr 89 poz.414 z późn.zm./ oraz art.104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. nakazał M.B. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej drewnianej dobudowy do drewnianej wiaty na sprzęt rolniczy , usytuowanej na posesji nr [...] w R. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie przeprowadzonych oględzin stwierdzono wykonanie obiektu dobudowanego trzema ścianami o wymiarach w rzucie 3,10 x 6,45 wypełnionego deskami. Wysokość obiektu w miejscu przylegania do budynku wiaty wynosi 2,20 m , natomiast przy okapie 1,75m. Konstrukcja dachu jest drewniana , pokryta płytami eternitu falistego , wsparta na słupach drewnianych. Inwestor oświadczył, że dobudowę realizował etapami. W roku 1993 powstała niezabudowana konstrukcja przykryta dachem. Następnie w 1997r wymieniono pokrycie zadaszenia z papy na płyty eternitu oraz wypełniono ścianki deskami. M.B. oświadczył , że roboty budowlane wykonano bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Ponieważ za zakończenie budowy uważa się moment cyklu budowlanego w którym stan robót pozwala na wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie , uznać należy , że roboty zakończono w 1997r , co powoduje konieczność zastosowania przepisów prawa budowlanego z 1994r. Biorąc pod uwagę , że obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz datę ukończenia prac budowlanych i dyspozycję art.48 ustawy Prawo budowlane , stanowiącego , że właściwy organ nakazuje , w drodze decyzji , rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części , będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia , bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ , orzeczono jak w sentencji decyzji. W odwołaniu inwestor zarzucił, że decyzja jest dla niego krzywdząca. Podał , że w 1990r , przed rozpoczęciem prac dokonał pracownikowi Gminy W. ustnego zgłoszenia. Prace polegały na wykonaniu dobudowy szopki o szerokości 2,80 m , długości 6,45m i średniej wysokości 2,20m, o konstrukcji drewnianej szkieletowej ustawionej na 3 punktowych fundamentach betonowych pod 3 słupki drewniane, o dachu jednospadowym , krytym papą. W 1997r , bez zmiany konstrukcji przykrył dobudowę płytami azbestowymi i osłonił konstrukcję szkieletową deskami. Zarzucił , że art.28 pkt 1 prawa budowlanego dopuszcza budowę budynków do 35 m kw. i rozpiętości konstrukcji do 4,80m w ramach uzupełniania zabudowy zagrodowej , a nadto , że art.49 sankcjonuje wybudowanie szopki , ponieważ od chwili jej użytkowania minęło więcej niż 5 lat. Decyzją z dnia 11 stycznia 2000r znak : [...] , wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania M.B. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia skazał , że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Podniósł , że protokołu oględzin inwestor złożył oświadczenie, ze budowę realizował etapami: w 1993r powstała konstrukcja wiaty , w 1997r obito ściany deskami. J.R. oświadczył do tego protokołu , że budowę rozpoczęto jesienią w 1997r a zakończono w maju 1999r. Świadek M.P. zeznał , że obiekt zrealizowano w 1999r , S.J. , że w 1998r w listopadzie dobudowę stanowił szkielet i dach i dobudowa nie była opierzona deskami. H.C. zeznał , że drewniany garaż dobudowano w marcu!999r , a M.P. , że drewniany garaż dobudowano w maju 1999r. Na rozprawie administracyjnej w dniu [...] 10.1999r M.B. i J.R. podtrzymali swe wcześniejsze oświadczenia. Natomiast przesłuchana w charakterze świadka T.R. zeznała , że dobudowa była wykonana w listopadzie 1997r. Świadek D.B. zeznała , że w 1990r pod wiatą M.B. przetrzymywała drewno do budowy swojej altany i wówczas dobudowę stanowiły słupy i zadaszenie. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy , oświadczenie inwestora i fakt, że na przedmiotową budo we inwestor nie przedłożył pozwolenia ani zgłoszenia, organ administracji obowiązany był wypełnić dyspozycję art.48 ustawy i orzec rozbiórkę obiektu. W ustosunkowaniu się do zarzutów odwołania , organ stwierdził, że zgodnie z treścią art.29 prawa budowlanego budowa budynków gospodarczych o rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m związanych z produkcją rolną i uzupełniających istniejącą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej nie wymaga pozwolenia na budowę , ale wymagała zgłoszenia na podstawie art.30 ust. l pkt l prawa budowlanego. Z kolei przepis art.49 prawa budowlanego odnosi się do budowy prowadzonej pod rządami prawa budowlanego z 1994r , a zatem upływ pięcioletniego terminu może być liczony najwcześniej od dnia wejścia w życie tej ustawy tj. 1.01.1995r. Oznacza to , że przepis art.49 może stać się podstawą orzeczenia dopiero po dniu 1.01.2000r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M.B. zarzucił , że decyzja opiera się na zeznaniach świadków związanych z sąsiadem J.R. , że nie wzięto pod uwagę zeznań jego świadka , który podał, że już w 1990r korzystał z szopki. Zarzucił , że w decyzji błędnie podano , że konstrukcja powstała w 1993r , a wykonana została w 1990r. W odpowiedzi na skargę strona przecina wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosuj ą środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Podstawą prawną wydania decyzji o nakazaniu rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego był przepis art.48 prawa budowlanego z 1994r. Stanowił on , że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z kolei przepis art.103 prawa budowlanego stanowił , że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. tj. przed l stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego , za zakończenie budowy obiektu w sensie techniczno-budowlanym może być uznany taki stan obiektu, który pozwala na jego przekazanie do normalnej przynajmniej w części eksploatacji i użytkowania. Wobec powyższego , podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało ustalenie , kiedy budowa przedmiotowej szopy została zakończona. Gdyby bowiem organ ustalił, że budowa spornego obiektu została zakończona przed dniem 1.01.1995r , w sprawie nie znalazłby zastosowania przepis art.48 prawa budowlanego z 1994r , ale przepisy dotychczasowe , czyli ustawy Prawo budowlane z 1974r. Organy obydwu instancji nie ustaliły stanu faktycznego sprawy , a w szczególności daty rozpoczęcia i zakończenia przedmiotowej budowy. I tak , uzasadnienie decyzji organu I instancji w ogóle nie zawiera ustalenia stanu faktycznego odnośnie daty rozpoczęcia i zakończenia przedmiotowej dobudowy. Nie zawiera również oceny zeznań przesłuchanych w sprawie świadków , ograniczając się jedynie do zacytowania oświadczenia złożonego przez inwestora do protokołu oględzin. Organ pominął przy tym treść drugiego oświadczenia inwestora , złożonego w piśmie z dnia [...].09.1999r , a pozostającego w sprzeczności z pierwszym oświadczeniem. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego również nie zawiera ustalenia daty wykonania dobudowy. Organ zacytował jedynie złożone w sprawie zeznania i oświadczenia , w ogóle nie dokonując ich oceny. Protokół oględzin nie zawiera szkicu. Zważywszy , że przedmiotem oględzin w dniu [...] .06.1999r była "drewniana dobudowa do budynku wiaty" , z zawiadomienia z dnia [...].05.1999r wynika, że przedmiotem oględzin w dniu [...] .06.1999r będą "szopy drewniane o łącznej powierzchni 120 m kw, a z załącznika do skargi obrazującego zabudowę działki nr [...] w R. wynika , że znajduje się na niej kilka obiektów gospodarczych , nie wiadomo o jaką dobudowę chodzi w sprawie. Tym bardziej , że na opisanym wyżej załączniku skargi , zaznaczona dobudowa znajduje się od strony południowej budynku szopogarażu, a nie od strony zachodniej jak opisano w protokole oględzin i uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Również niezwykle lakoniczne zeznania świadków przesłuchanych w sprawie, określające jedynie datę dobudowy , nie pozwalają na zidentyfikowanie przedmiotu sporu. Protokół przesłuchania świadka D.B. zawiera poprawkę w określeniu roku budowy /prawdopodobnie datę 1990r poprawiono na 1993r/ , która , sprzecznie z przepisem art.71 kpa , nie została omówiona Stanowi to o naruszeniu art.7 , 77 , 80 i 107 kpa. Powyższe uchybienia uniemożliwiają dokonanie sądowi pozytywnej weryfikacji zaskarżonej decyzji. Brak ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy i oceny przeprowadzonych dowodów powoduje niemożność dokonania przez sąd analizy zgodności decyzji z prawem materialnym. Dopiero bowiem ustalenie daty zakończenia budowy implikować będzie zastosowanie przepisów prawa budowlanego z 1994r , bądź przepisów dotychczasowych. Z tego samego powodu przedwczesne jest ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia przez organ przepisu art.49 prawa budowlanego z 1994r. Zauważyć jedynie należy , że jeżeli w sprawie okaże się , że budowa przedmiotowego obiektu została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) i będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe, przepisu art. 49 ust. 1 tej ustawy nie stosuje się / uchwała 7 sędziów NSA z dnia 10.06.1996 r OPS 3/96 ONSA 1997/1/2/. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie przesłanka ta zachodzi. Pominięcie bowiem w uzasadnieniu decyzji ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy i oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie , stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa, przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Wobec powyższego , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.