II SA/Kr 428/07

WyrokWSA w Krakowie2008-01-24

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, jeśli niepełnosprawność powstała po ukończeniu 21. roku życia?
Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pod warunkiem, że niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia. Skoro niepełnosprawność skarżącego powstała po ukończeniu 21. roku życia, nie spełnił on przesłanki ustawowej do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, a tym samym zaskarżona decyzja odmawiająca przyznania świadczenia jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący G.G. ubiegał się o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że niepełnosprawność skarżącego powstała po ukończeniu 21. roku życia, co jest sprzeczne z wymogami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując ustalenia organów co do daty powstania niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie NSA Krystyna Kutzner spr. WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr : [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego s k a r g ę o d d a l a . Decyzją z dnia [....] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., działając na podstawie art.16 ust.3 ustawy z dnia 28.11.2003 r o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r Nr 139, poz.992 ) , odmówił skarżącemu G.G. przyznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnienie decyzji organ pomocy społecznej podniósł, iż skarżący złożył wniosek wraz z załącznikami o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Z przedłożonego orzeczenia nr .......... wydanego w dniu .........przez Lekarza Orzecznika ZUS, wynikało , iż skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy do września 2008 r. Z kolei z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. z dnia [......] wynikło, iż skarżący został okresowo zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności tj. do dnia [......] oraz , że niepełnosprawność skarżącego datuje się od kwietnia 1999 r. Organ pomocy społecznej wyjaśnił , że zgodnie z art. 16 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, która posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Skarżący nie spełniał przesłanek stanowiących podstawę przyznania powyższego zasiłku, ponieważ niepełnosprawność skarżącego powstała w wieku po ukończeniu 21 roku życia (skarżący urodził w dniu .......). Od powyższej decyzji odwołanie złożył działający w imieniu skarżącego - ojciec E.G. Zdaniem pełnomocnika, podstawą odmowy była błędna interpretacja przez organ pomocy społecznej , orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [......] która to interpretacja zakłada, iż skarżący ma umiarkowany stopień niepełnosprawności, podczas gdy lekarz orzecznik ZUS stwierdził, iż skarżący jest nadal niezdolny do pracy zgodnie z orzeczeniem wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Nadto pełnomocnik podniósł, iż choroba, na jaką cierpi skarżący nie powstała nagle, tylko w czasie , gdy syn był już w szkole podstawowej. Pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, gdyż skarżący jest nie zdolny do jakiejkolwiek pracy, a nawet do samodzielnej egzystencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [......] . utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 16 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Zgodnie z § 3 cytowanego przepisu zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a w szczególności z orzeczenia wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [......] roku wynika, iż G.G. jest niepełnosprawny od .......1999 r. Natomiast z decyzji ZUS O/C. z dnia [......] . wynika, iż G.G. jest okresowo całkowicie niezdolny do pracy. Zgodnie z art. 3 ust. 20 b ustawy o świadczeniach rodzinnych przez umiarkowany stopień niepełnosprawności rozumie się całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził , iż skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Skarżący urodził się w dniu .......1978 r., tak więc niepełnosprawność jego powstała po ukończeniu przez niego 21 roku życia. W związku z powyższym z uwagi na nie spełnienie przesłanki z art. 16 § 3 cytowanej ustawy, zasiłek pielęgnacyjny skarżącemu nie należy się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż wydana decyzja jest krzywdząca dla skarżącego, jednakże organy administracji publicznej związane są powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, co wyłącza możliwość ich działania w granicach uznania administracyjnego. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której pełnomocnik skarżącego nie zgodził się z ustaleniami organów pomocy społecznej , że niepełnosprawność G.G. powstała w ......1999 r., tj. po osiągnięciu przez niego 21 roku życia. W aktach Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności znajdują się dokumenty, z których wynika, iż niepełnosprawność powstała przed 21 rokiem życia. Choroba psychiczna skarżącego rozwijała się od najmłodszych lat. Ojciec skarżącego wskazał, iż nie był w stanie rozpoznać objawów choroby występujących u syna od dzieciństwa, gdyż nigdy nie miał odczynienia ze schizofrenią. Dopiero w ........1999 r. skarżący został zdiagnozowany w Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w A. Pełnomocnik podniósł, że leczenie syna jest drogie i pochłania znaczną część jego emerytury. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. , wniosło o jej oddalenie , w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, póz. 1270). W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Zaskarżone rozstrzygnięcia zostały oparte na dwóch dokumentach : 1/ Orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. z dnia [......] , zgodnie z którym skarżący został okresowo zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności tj. do dnia [......] oraz , w którym stwierdzono , że niepełnosprawność skarżącego datuje się od ......1999 r oraz ...... na orzeczeniu Nr ....... z dnia [......] Lekarza Orzecznika ZUS, z którego wynikało , iż skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy do ........2008 r. Decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca, przyznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego została wydana w dniu [......] , a więc już po dacie zaliczenia skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności . W związku z tym organ ten prawidłowo ustalił , że w dacie wydania decyzji skarżący posiadał umiarkowany stopień niepełnosprawności. Zgodnie z ww. orzeczeniem ZUS skarżący był całkowicie niezdolny do pracy do .......2008 r, co traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności , zgodnie z art.3 pkt.20 b ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych. Art.3 pkt.21 ww. ustawy jednoznacznie definiuje, co należy rozumieć przez znaczny stopień niepełnosprawności .; między innymi oznacza to "całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji oznaczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych " . Tak więc stwierdzenie w Orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. z dnia [......] całkowitej niezdolności do pracy skarżącego , bez spełnienia drugiego warunku tj. niezdolności do samodzielnej egzystencji, wykluczały uznanie, iż skarżący posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Z kolei zgodnie z art.16 ust.3 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności , jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Na podstawie przytoczonego przepisu , warunkiem przyznania zasiłku pielęgnacyjnego jest m.in. powstanie niepełnosprawności w wieku do ukończenia 21 roku życia. Warunku tego nie spełniał skarżący , gdyż jak wynika z Orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. z dnia ....... niepełnosprawność skarżącego datuje się od .........1999 r , a więc po ukończeniu 21 roku życia. Przy znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek pielęgnacyjny przysługuje bez względu na datę powstania niepełnosprawności. Przy umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ustawodawca wprowadził dodatkowy wymóg , aby niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Skarżący nie spełnił tego warunku , dlatego rozstrzygnięcia organów odmawiające przyznania zasiłku pielęgnacyjnego są zgodne z prawem. Organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego , a w szczególności wskazanych wyżej dokumentów urzędowych . Oceny tej nie .mogła zmienić argumentacja skargi, która w istocie stanowi polemikę z treścią Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [......] w zakresie daty niepełnosprawności . Zgodnie z pouczeniem zawartym w tym orzeczeniu przysługiwało od niego odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności . Do czasu zmiany treści tego dokumentu jest on wiążący zarówno dla organów właściwych do orzekania w sprawach świadczeń opiekuńczych , jak i dla Sądu . Ani Burmistrz Miasta W. , ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze , ani tut. Sąd nie są uprawnione do samodzielnego ustalania daty powstania niepełnosprawności u skarżącego; w tym zakresie związane są ustaleniami właściwych organów. Jak wyżej wskazano , sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć wyłącznie pod kątem ich zgodności z prawem i tylko w tej płaszczyźnie badają te rozstrzygnięcia. Niedopuszczalna jest sądowa kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć pod kątem ich słuszności , celowości , czy sprawiedliwości , dlatego argumentacja skargi nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy , Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło