II SA/Kr 43/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-03-17

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest niska renta chorobowa, a której majątek stanowi odziedziczony dom i udziały w działkach, spełnia przesłanki do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest niska renta chorobowa, a której majątek stanowi odziedziczony dom i udziały w działkach, spełnia przesłanki do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżący jest osobą samotną, utrzymującą się z renty chorobowej, posiadającą odziedziczony dom i udziały w działkach. Argumentował, że jego niskie dochody i wysokie koszty utrzymania uniemożliwiają mu poniesienie kosztów postępowania i wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
I) Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; II) Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody [....] z dnia 12 października 2009 r. nr: [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. W dniu [....] 2010 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego lub adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Wojewody [....] z dnia 12 października 2009 r. nr: [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Z oświadczenia zawartego w urzędowym formularzu wniosku wynika, że skarżący M.S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem dochodu skarżącego jest renta chorobowa w wysokości [....] zł brutto. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 57 m² otrzymany w spadku po rodzicach, udział ½ we własności działki leśnej o powierzchni 0,9203 ha (spadek po matce) oraz udział ½ we własności działki rolnej o powierzchni 29 arów (również spadek po zmarłej matce). Skarżący nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest niezamożnym, samotnym, bezdzietnym kawalerem o wykształceniu zasadniczym zawodowym. Od lat nie pracuje zawodowo i utrzymuje się z renty chorobowej. Mieszka samotnie w niewielkim domku odziedziczonym po rodzicach. Nie posiada oszczędności. Z uwagi na niskie dochody, przy znacznych kosztach utrzymania, nie stać go na opłacenie profesjonalnej pomocy prawnika. Wykształcenie skarżącego, jego wiedza i niepełnosprawność nie pozwalają na właściwe reprezentowanie interesów przed sądem. Dotychczas skarżący korzystał jedynie z doraźnej, nieodpłatnej pomocy osób trzecich (m. in. w pisaniu pism). Dotychczasowe opłaty wpisowe znacznie nadwyrężyły budżet skarżącego, dlatego nie stać go na ponoszenie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie ZUS z dnia [....] 2010 roku o wysokości renty, kopię rachunku za wodę oraz kopie rachunków za gaz. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504). W ocenie orzekającego skarżący wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przemawia za tym fakt, że skarżący jest osobą schorowaną, niepełnosprawną, ze względu na stan zdrowia od wielu lat nie pracującą zawodowo. Jedynym źródłem jego dochodu jest renta chorobowa w wysokości [....] zł brutto (659,74 zł netto). Koszty utrzymania skarżącego są bardzo wysokie w stosunku do uzyskiwanego dochodu. Wnioskodawca nie ma zatem możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności. Skarżący posiada, co prawda, otrzymany w spadku po rodzicach majątek w postaci domu o powierzchni 57 m² oraz udział we własności działki leśnej i rolnej, który mógłby stanowić zabezpieczenie kredytu, to jednak biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów zdolność kredytowa skarżącego jest wątpliwa. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpił o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata wybór pozostawiając uznaniu orzekającego postanowiono przyznać skarżącemu radcę prawnego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło