II SA/Kr 430/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] – M. O. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 stycznia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 430/15 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 150 oraz art. 123 kpa postanowieniem nr [...] z dnia 19 września 2014 r. w wyniku złożonego wniosku przez M.K. o wznowienie postepowania zakończonego ostateczną decyzją PINB w O. z dnia 9 września 2013 r. sygn. akt [...] odmówił wznowienia postępowania z powodu braku podstaw do wznowienia postępowania. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji podniósł, że w dniu 26 maja 2014 r. M.K. w trakcie wizyty w [...] Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. do protokołu złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją PINB w O. znak: [...] wskazując jako przesłankę te określoną przepisem art. 145 § 1pkt 4 kpa, czyli że jako strona bez swej winy nie brała udziału w powyższym postępowaniu. Postępowanie administracyjne znak: [...] wszczęte zostało z urzędu w sprawie stanu technicznego obiektu i zakończone zostało decyzją wydaną w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie natomiast z orzecznictwem sądów administracyjnych w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego, którego przedmiotem jest użytkowanie i utrzymanie obiektu budowlanego, właścicielom nieruchomości sąsiednich nie przysługuje status strony postępowania . W tym stanie rzeczy organ I instancji mając na uwadze przesłanki warunkujące skuteczne wniesienie podania o wznowienie postępowania wskazane w art. 148 § 1 kpa uznał, że skoro stronami postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu zlokalizowanego na nieruchomości w O. przy ul.[...] sygn. [...] są wyłącznie jej właściciele : E.K. , P.K. i M.K. to wnioskodawczyni M.K. przysługuje jedynie interes faktyczny, brak jest natomiast wymaganego zapisem art. 28 kpa interesu prawnego nadającego w/w status strony postępowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie M.K. podniosła, że to ona w lipcu 2011 r. złożyła zawiadomienie o złym stanie technicznym obu części oficyn tj. części wschodniej, której współwłaścicielami są: H.K. , M.K. i J.K. oraz zachodniej , której współwłaścicielami są: E.K. , P.K. i M.K. . PINB w O. mimo, że granica między tymi dwoma częściami oficyny nie była wyznaczona , postanowił prowadzić dwa odrębne postępowania, a konsekwencją powyższego jest to, że wnioskodawczyni M.K. jako współwłaścicielka wschodniej części oficyny została pozbawiona jakiegokolwiek wpływu na to kto i jak będzie wyznaczał tę granicę. Dlatego w jej ocenie PINB w O. w sposób bezprawny i całkowicie dowolny uznał, że wnioskodawczyni M.K. nie ma żadnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa nadającego jej status strony postępowania, tymczasem sprawa dotyczy zewnętrznej granicy nieruchomości, której jest współwłaścicielką. W takiej sytuacji została ona pozbawiona obrony swych praw, gdyż granica nieruchomości jest jednym z istotniejszych elementów władztwa nad nią. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia PINB w O. z dnia 19 września 2014 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 80 ust.2 pkt 2 i art.83 ust.2 Prawa budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i na podstawie art. 149 § 3 kpa orzekł o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego znak: : [...] zakończonego ostateczną decyzją PINB w O. nr [...] z dnia 9 września 2013 znak : [...] . W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołując orzeczenia sądów administracyjnych wskazał, że odmowa wznowienia postępowania z wniosku złożonego przez podmiot , który nie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną następuje tylko i wyłącznie wówczas, gdy jednoznacznie i niewątpliwie wiadomo, że podmiot składający podanie nie może być uznany za stronę postępowania i nie trzeba w tym zakresie prowadzić postępowania wyjaśniającego. Natomiast w innej sytuacji weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy, że został pominięty w postępowaniu, jest w istocie przedmiotem badania przesłanek wznowienia postępowania, a to z kolei powinno nastąpić w kolejnej fazie postępowania, czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Tymczasem jak wynika z akt sprawy M.K. nie jest wprawdzie właścicielką nieruchomości, której dotyczyło postępowanie [...] , jest natomiast współwłaścicielką nieruchomości sąsiedniej i PINB w O. przesądził o braku przymiotu strony przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, tym samym w ocenie organu II instancji, należało uznać skarżone postanowienie za przedwczesne w świetle art. 149 § 2 kpa. Nie mniej zdaniem Wojewódzkiego Inspektora zachodziła inna przyczyna braku podstaw do wznowienia postępowania, a wynikająca z braku oceny i ustalenia przez organ I instancji czy M.K. zachowania terminu miesięczny do wniesienia podania o wznowienie postępowania wynikający z art. 148 § 2 kpa tj. od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że na wezwanie PINB w O. do przedłożenia dowodów pozwalających w sposób jednoznaczny ustalić kiedy i w jakich okolicznościach M.K. dowiedziała się o wydanej decyzji w sprawie oficyny stanowiącej własność E.K. , P.K. i M.K. skarżąca złożyła w dniu 7 lipca 2014 pismo. W piśmie tym poinformowała organ, że "w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości dowiedziała się o wydanej decyzji przez tutejszy organ (...) z pisma tutejszego organu z dnia 28.05.2014 r." Nadto do pisma została dołączona kopia notatki służbowej z dnia 31.05.2013r. oraz pismo PINB w O. z dnia 28.05.2014r. znak: [...] W ocenie Wojewódzkiego Inspektora pismo z dnia PINB w O. z dnia 28.05.2014r. znak: [...] nie mogło być uznane za dowód służący obliczeniu terminu, gdyż nosi datę późniejszą niż data złożenia wniosku o wznowienie (26 lipca 2014r.), również notatka służbowa z daty 31. 05.2013r. nie może służyć temu celowi, gdyż nosi datę wcześniejszą niż data wydania decyzji nr [...] PINB w O. (9 września 2014r.). W związku z tym ponownie organ odwoławczy wezwał o przedłożenie dowodów pozwalających jednoznacznie ustalić kiedy i w jakich okolicznościach M.K. dowiedziała się o skarżonej decyzji. W odpowiedzi skarżąca wskazała, że w czasie wizyty w dniu 26 maja 2014r. w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. nie wiedziała o wcześniej wydanej decyzji PINB w O. Dopiero z pisma z dnia 28 maja 2014r. PINB w O. , stanowiącego odpowiedź organu na jej pismo z dnia 29 kwietnia 2014r. dowiedziała się, że E.K. , P.K. i M.K. realizują roboty budowlane na podstawie decyzji nr [...] z dnia 9 września 2013r. Analizując powyższe twierdzenia organ odwoławczy doszedł do przekonania, że są one sprzeczne z treścią protokołu z dnia 26 maja 2014r. , do którego skarżąca oświadczyła, że wnosi o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB w O. znak: [...]. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Inspektor uznał, że M.K. nie wskazała terminu, w którym powzięła wiadomość o skarżonej decyzji, nie można go także ustalić na podstawie analizy akt sprawy znak: [...] oraz akt [...] . Stwierdził zatem, że nie można ustalić czy wniosek został wniesiony z zachowaniem terminu określonego art. 148 § 2 kpa. Powyższe skutkować więc musiało odmową wznowienia postępowania, lecz z przyczyn innych niż wskazane przez organ I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] skarżąca M.K. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu skargi podniosła te same argumenty jak w zażaleniu oraz dodała, że skutkiem decyzji z dnia 9 września 2013r. nakazującej wybudowanie ściany w granicy zachodniej działki [...] mimo, że granica ta nigdy nie była wyznaczona jest wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Podkreśliła nadto, że dopiero z treści zaskarżonego postanowienia dowiedziała się jaki zakres prac nakazał PINB w O. decyzją z dnia 9 września 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia . Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga jako uzasadniona musiała odnieść zamierzony skutek prawny. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r., w którym organ odwoławczy uchylił w całości postanowienie PINB w O. i na podstawie art. 149 § 3 kpa orzekł o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego znak: : [...] zakończonego ostateczną decyzją z dnia 9 września 2013r. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rację ma Wojewódzki Inspektor wskazując, iż organ I instancji miał obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie zbadania interesu prawnego po stronie skarżącej do bycia stroną postępowania, którego wniosek o wznowienie postępowania dotyczył. Powtarzanie przytoczonych przez organ poglądów sądów administracyjnych, podzielanych przez skład orzekający, jest więc całkowicie zbędne. Natomiast w ocenie Sądu organ odwoławczy błędnie uznał, że skarżąca nie wskazała terminu i nie da się go także ustalić w okolicznościach niniejszej sprawy. Otóż analiza akt i treści składanych przez wnioskodawczynię pism wskazuje, że o fakcie wydania w dniu 9 września 2013r. decyzji w sprawie [...] przez PINB w O. skarżąca mogła powziąć informację dopiero po złożeniu wniosku o wznowienie w przedmiotowej sprawie postępowania, a to z pisma PINB w O. z dnia 28 maja 2014r., które stanowiło odpowiedź na pismo skarżącej złożone przez nią w dniu 29 kwietnia 2014r. Zarówno z pisma pochodzącego z daty 29 kwietnia 2014r., jak i ze złożonego do protokołu oświadczenia wszczynającego postępowanie w niniejszej sprawie w dniu 26 maja 2014r. wynika jedynie, że M.K. posiadała wiedzę o toczącym się postępowaniu, o czym świadczy notatka służbowa z dnia 31 maja 2013r. Nie posiadała natomiast wiedzy kiedy decyzja w sprawie tej została wydana. Jako prawnik, skarżąca wykonuje zawód adwokata, mogła się jedynie domyślać, że doszło do jej wydania skoro właściciele zachodniej oficyny podjęli roboty budowlane. Ta argumentacja jest logiczna. Nie będąc stroną tego postępowania nie mogła mieć wiedzy o fakcie wydania decyzji. Żadne okoliczności nie wskazują natomiast by w innej sytuacji, wcześniej wnioskodawczyni tę wiedzę posiadła. W tym stanie rzeczy nie można powiedzieć, że skarżąca nie wskazała terminu powzięcia informacji o skarżonej decyzji, skoro wskazała konkretną datę tj. 28 maja 2014r., co w okolicznościach niniejszej sprawy jest bardzo prawdopodobne. Skoro istnieją wątpliwości, to winny być one rozstrzygane na korzyść skarżącej albowiem chodzi tu o ochronę gwarantowanych jej konstytucyjnie praw. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni więc stanowisko wyżej zaprezentowane przez Sąd i w pierwszej kolejności przeprowadzi postępowanie wyjaśniające dla ustalenia istnienia interesu prawnego wnioskodawczyni. Mając zatem na uwadze naruszenie art. 148 § 2 kpa przy wydaniu zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ppsa. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 ppsa.