II SA/Kr 432/13
WyrokWSA w Krakowie2013-07-17
Skład orzekający: Mirosław Bator, Aldona Gąsecka-Duda, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił ustalenia warunków zabudowy z powodu braku aktualnych dokumentów potwierdzających uzbrojenie terenu, pomimo że inwestor wcześniej przedłożył dokumenty, które straciły ważność w trakcie długotrwałego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie wykazały, że inwestor nie spełnił warunku uzbrojenia terenu. Organy błędnie przerzuciły ciężar dowodu na inwestora i nie podjęły wystarczających działań z urzędu w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym uzyskania aktualnych dokumentów. W związku z tym, decyzje organów zostały uchylone jako wydane przedwcześnie i z naruszeniem przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla budowy stacji paliw. Głównym zarzutem było błędne uznanie przez organy, że nie został spełniony warunek wystarczającego uzbrojenia terenu, ponieważ przedłożone przez inwestora dokumenty potwierdzające możliwość zaopatrzenia w media straciły ważność w trakcie długotrwałego postępowania. Inwestor twierdził, że pierwotnie złożył wymagane dokumenty, a przedłużający się proces wynikał z błędów organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądził zwrot kosztów postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej oraz przyznał wynagrodzenie kuratorowi dla nieznanej z miejsca pobytu uczestniczki, które tymczasowo wyłożył ze środków budżetu sądu. Zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do uiszczenia kwoty na rzecz Skarbu Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A., Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 9 stycznia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej "A. " Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 740,00 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. IV. przyznaje P.K. - kuratorowi dla nieznanej z miejsca pobytu uczestniczki M.W. - wynagrodzenie w kwocie 240,00 (dwieście czterdzieści złotych), którą to kwotę postanawia tymczasowo wyłożyć ze środków budżetu tutejszego Sądu; V. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. do uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) - w terminie 14 dni, pod rygorem egzekucji.
Decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania "A. " sp. z o.o. w G. od decyzji Prezydenta Miasta K. decyzji z dnia [...] października 2011r., Nr[...] , znak[...] , Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. działając na podstawie art. 59, art. 61, art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Orzekając w ten sposób podało, że decyzją z dnia 27 października 201 1r., znak [...] , [..] Prezydent Miasta K. po rozpoznaniu wniosku "[...]" sp. z o.o. w G. , orzekł o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa automatycznej samoobsługowej stacji paliw na działce nr [...] obr.[...] wraz z zjazdem na działkach nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] w K. oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr: [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] obr. [...] i działki nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] obr. [...] ". W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie (korekta wniosku przez inwestora, wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji w dnia 8 sierpnia 2006r. i jej uchylenie decyzji przez SKO w K. w dnia 27 października 2006r., decyzja organu pierwszej instancji z dnia 30 listopada 2007 r. i uchylając ją decyzja SKO w K. z dnia 4 września 2008r., zmiana zakresu inwestycji w lutym 2009 r. oraz w maju 2009 r.). Wskazał następnie, że teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie art. 59 i n. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.. Jak wyjaśnił, wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie nie jest spełniony warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy, tzn. istniejące i projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla zmierzenia budowlanego objętego wnioskiem.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy na pełnomocnik inwestora został nałożony obowiązek przedłożenia aktualnych dokumentów potwierdzających możliwość zaopatrzenia przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego w media (postanowienie z dn. 12 września 2011 r.), których nie dostarczono do dnia wydania decyzji kończącej sprawę. Wnioskodawca nie wykonał obowiązku wynikającego z postanowienia i w konsekwencji przyjęto, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tzn. istniejące uzbrojenie nie jest wystarczające dla określonego we wniosku zamierzenia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła "[...] sp. z o.o. w G. , wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu poprzez błędne przyjęcie, że nie jest spełniony warunek określony w tym przepisie. W uzasadnieniu odwołania spółka przedstawiła przebieg postępowania w sprawie podkreślając, że wraz z wnioskiem z lipca 2005 r. dostarczyła dokumenty potwierdzające uzbrojenie terenu inwestycji, jak również wskazywała na długi okres rozpatrywania sprawy.
W dalszych wywodach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podkreśliło, że nie jest związane granicami złożonego odwołania, zaś po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdziło, co następuje.
Zgodnie z ogólną zasadą, jaką jest wolność zagospodarowania przestrzennego, w tym wolność zabudowy, którą statuuje art. 6 ust. 2 pkt 1ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz U. nr 80, poz. 717 ze zm.), każdy ma prawo, w granicach określonych w ustawach, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w prawie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza prawem chronionego interesu publicznego lub osób trzecich. Wolność ta realizowana jest w ramach istniejącego porządku prawnego formułującego wymogi, których spełnienie umożliwia dopiero jej realizację.
W myśl art. 59 ust. 1 tej ustawy, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji będzie możliwe w sytuacji spełnienia warunków zawartych w art. 61 ust. 1 powyższej ustawy, w myśl którego wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie, gdy: 1. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2. teren ma dostęp do drogi publicznej; 3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym; 5.decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Do wydania decyzji o warunkach zabudowy - zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy - niezbędne jest zatem istnienie rzeczywistego lub projektowanego uzbrojenia terenu, z uwzględnieniem ust. 5, wystarczającego dla zamierzenia budowlanego, a uwzględniając ust. 5, powyższy warunek uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej miedzy właściwa jednostka organizacyjna a inwestorem.
Warunek uzbrojenia terenu, zgodnie z art. 61 ust. 5 u.p.z.p., uznaje się zatem za spełniony dopiero wtedy, gdy wykonanie wymienionych wyżej elementów infrastruktury technicznej lub niektórych z nich - w zależności od potrzeb zamierzenia budowlanego inwestora -zostanie zagwarantowane między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Z kolei pod pojęciem właściwej jednostki organizacyjnej należy rozumieć zakład świadczący usługi w zakresie budowy i eksploatacji urządzeń wodno-kanalizacyjnych, energetycznych czy też innych.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji powołuje się na niespełnienie warunku stosownego uzbrojenia terenu. Istotnie bowiem, jeżeli inwestycja spełnia wymóg tzw. dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 ) i posiada dostęp do drogi publicznej (art. 61 ust. 1pkt 2 ), niespełnienie wymagań wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 3 uniemożliwia organowi administracji publicznej wydanie decyzji pozytywnej. Koniecznym do wydania decyzji o warunkach zabudowy jest istnienie rzeczywistego lub projektowanego uzbrojenia terenu wystarczającego dla danego zamierzenia budowlanego. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 12 września 2011 r. (k [...] ) zwrócił się do inwestora o przedłożenie aktualnych dokumentów potwierdzających możliwość zaopatrzenia przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego w media. Mając na względzie zarzuty odwołania należy podkreślić, że w uzasadnieniu tego postanowienia organ pierwszej instancji wyjaśnił przyczyny nałożenia obowiązku przedłożenia aktualnych dokumentów, podając, iż dotychczasowe straciły swoją ważność. Istotnie, informacja techniczna MPWIK (k.[...] ) wydana została 23 czerwca 2009 r. i zgodnie ze wskazaniem na tej informacji ważna jest dwa lata od daty wydania, czyli do czerwca 2011r.. Podobnie warunki przyłączenia ENION (k. [...] wydane 26 maja 2009 r. straciły ważność w maju 2011 r., bowiem również termin ważności tych warunków wynosił dwa lata od daty wydania. Także warunki na odprowadzanie wód opadowych wydane w dniu 5 czerwca 2009r. przez ZIKIT (k. [...]) zachowywały ważność przez dwa lata od daty wydania, czyli do czerwca 2011 r. Tym samym na podstawie przedłożonych dokumentów nie można było stwierdzić, że wykonanie uzbrojenia terenu jest aktualnie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. Sytuacja w terenie jest bowiem dynamiczna i np. uzbrojenie, które w pewnym okresie czasu było wystarczające może okazać się z jego upływem już niewystarczające, stąd konieczność określenia przez zakłady branżowe ważności wydanych warunków i w konsekwencji ich uaktualniania jeśli postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Powyższe potwierdza także stanowisko sądów administracyjnych. Jak wskazano m.in. w wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 listopada 2009r., II SA/Kr 1254/09: " Kolejne uchybienie dotyczy braku wykazania przez wnioskodawcę, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Warunki techniczne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków ustalono dnia 22.11.2005 r. z okresem ważności przez dwa lata (akta administracyjne, karta nr [...] ), tym samym orzekając po 2007 r. organy administracji nie mogły uznać, że wnioskodawca dołączył do wniosku aktualne warunki uzbrojenia terenu."
Odpowiadając dalej na zarzuty odwołania, należy wskazać, że stronom służą odrębne instrumenty prawne mające na celu zwalczanie bezczynności organów administracji publicznej. Długi okres rozpatrywania sprawy nie ma jednak bezpośredniego wpływu na sposób jej merytorycznego rozstrzygnięcia.
Z uwagi zatem na stwierdzenie, że warunek o którym mowa wyżej pozostał niespełniony bowiem na etapie ustalania warunków zabudowy pomimo stosownego wystąpienia organu pierwszej instancji nie dołączono wymaganych do wydania decyzji, aktualnych dokumentów (warunków technicznych gestorów sieci), zdaniem Kolegium, zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Wnosząc w terminie do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...] ,[...] " sp. z o.o. w G. domagała się jej uchylenie w całości i wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem, a także zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżąca zarzucała powyższej decyzji naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej z naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędne przyjęcie, jakoby nie był spełniony warunek, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego.
W uzasadnieniu skargi , "[...]" sp. z o.o. w G. nawiązała do rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta K. zawartego w decyzji z dnia 27 października 2011 r. Nr [...] , znaku[...] , i jego uzasadnienia, postanowienia tego organu z dnia 12 września 2011 r., zarzutów i wniosków złożonego w terminie odwołania, a także do treści zaskarżonej decyzji.
Kwestionując zasadność obu wydanych w toku instancji decyzji skarżąca podkreślała, że składając wniosek z dnia 1 lipca 2005 r., dołączyła następnie do akt sprawy wszystkie wymagane dokumenty, potwierdzające, że projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. W toku niniejszej sprawy, w żadnej z wydanych przez Prezydenta Miasta K. decyzji (uchylonych następnie przez SKO), a zapadłych do czasu wydania zaskarżonej decyzji, nie wskazano kwestii braku uzbrojenia, jako jednej z przeszkód do ustalenia warunków zabudowy.
Odnosząc się do argumentacji organów administracji skarżąca podnosiła, że przepis art. 61 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie rozstrzyga ani kwestii daty, w której należy przedłożyć dokumenty świadczące o istniejącym, czy projektowanym uzbrojeniu terenu, ani kwestii utraty przez te dokumenty ważności w toku trwającego przez lata postępowania, przewlekłego wskutek nieprawidłowych decyzji organu administracji. Niewątpliwie więc dla wykazania, że stosowne, projektowane, wystarczające dla danego zamierzenia budowlanego uzbrojenie danego terenu jest możliwe do wykonania, wystarczy jednokrotne przedłożenie w toku postępowania odpowiednich dokumentów. Tym samym wnioskodawczyni przedkładając stosowne dokumenty, spełniła warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy i gdyby już pierwsza wydana w przedmiotowej sprawie decyzja organu była prawidłowa, to w dacie jej wydania dokumenty potwierdzające fakt, iż projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające były aktualne i to przez okres aż dwóch lat. Interpretując przepis art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy w sposób odmienny, należałoby uznać, że konsekwencje wydanych na przestrzeni kilku lat decyzji organu administracji, uznanych w toku postępowania za nieprawidłowe, ponosi jedynie strona, której nie można zarzucić winy w rażącym wręcz wydłużeniu postępowania administracyjnego. Wnioskodawczyni spełniła warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tym samym na skutek błędnych decyzji organu pierwszej instancji, to na ów organ przeniósł się ciężar dowodu w zakresie wykazania, iż na terenie objętym wnioskiem nie istnieje projektowane uzbrojenie terenu wystarczające dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego. Idąc dalej, wskutek niewątpliwej winy organu pierwszej instancji w rażącym wydłużeniu przedmiotowego postępowania, to właśnie ten organ powinien wystąpić do właściwych instytucji o nadesłanie aktualnych dokumentów, które wskutek nieprawidłowych decyzji utraciły swoją ważność. Wymóg przedłożenia stosownych umów z przedsiębiorstwami zajmującymi się dostarczaniem odpowiednich usług bez wątpienia ma na celu wykazanie, że stosowne uzbrojenie danego terenu jest możliwe. Dlatego też wnioskodawczyni, przedkładając w toku postępowania ważne, aktualne dokumenty, zagwarantowała, że stosowne urządzenia - pozwalające na prawidłowe korzystanie z inwestycji - powstaną. Tym samym uznać należy, że wnioskodawca spełnił określony w art. 61 ust. 1 pkt. 3 warunek. Spełnienie tego, jak i innych warunków pozwala na otrzymanie przez wnioskodawczynię stosownej decyzji o warunkach zabudowy. Co istotne , wnioskowana decyzja ustanawia jedynie prawo do pewnych działań - w tym przypadku do budowy automatycznej stacji paliw. W toku ubiegania się o pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu, wnioskodawczyni będzie przecież musiała przedstawić wszelkie wymagane prawem, ważne i aktualne dokumenty niezbędne do uzyskania stosownej decyzji, w tym te dotyczące uzbrojenia przedmiotowego terenu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi ( tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do szczegółowej kontroli wydanych obecnie w toku instancji decyzji należy stwierdzić, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w okresie obowiązywania ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz.U. z 2012 r., poz. 647 - oznaczana także w skrócie jako u.p.z.p., przy czym ogłoszenie tekstu jednolitego nie zmieniło treści normatywnej aktu).
Bezspornym jest, że na obszarze stanowiącym teren zamierzonej inwestycji nie obowiązywał miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego, a także iż zamierzenie objęte wnioskiem nie jest kwalifikowane jako spełniające przesłanki ustawowe dla jego uznania go za inwestycję celu publicznego.
Powyższe nie budzi zastrzeżeń także w ramach dokonywanej kontroli wydanych w sprawie decyzji.
Istotne dla trybu postępowania w sprawie niniejszej na tle przepisów prawa materialnego są zatem regulacje art. 60 – 64 powyższej ustawy, a także art. 51 ust. 3, art. 52, art. 53 ust. 3-5a, art. 54, art. 55, art. 56 i art. 53 ust. 5b - 5c, które zgodnie z dyspozycją art. 64 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 60 ust. 1a u.p.z.p. stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy. Znacznie mają także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy ( Dz. U. Nr 164, poz. 1589 ), jak również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co wynika z art. 1 pkt 1 tej ustawy w związku z art. 59 ust. 1 oraz nast. u.p.z.p. W sprawie należy nadto uwzględniać regulacje zawarte w przepisach odrębnych.
Artykuł 61 ust. 1 – 5 u.p.z.p. stanowi, że :
1. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
2. Przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do inwestycji produkcyjnych lokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
3. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej.
4. Przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
5. Warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem.
W sprawie niniejszej organy administracji publicznej uznały, że dla planowanego zamierzenia nie została spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., albowiem wnioskodawczyni nie zastosowała się do postanowienia dowodowego organu pierwszej instancji z dnia 12 września 2011 r., którym nałożono na nią obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie aktualnych dokumentów potwierdzających możliwość zaopatrzenia przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego w media. Z przedstawionych akt administracyjnych, twierdzeń skargi oraz ustaleń organów obu instancji wynika, że w toku postępowania "[...]" sp. z o.o. w G. przedstawiła informacje właściwych jednostek oganizacyjnych, które jednak straciły swoją ważność. Stanowiły je: informacja techniczna MPWIK (k. [...] ) wydana 23 czerwca 2009 r., warunki przyłączenia ENION (k. [...] wydane 26 maja 2009 r., warunki na odprowadzanie wód opadowych wydane w dniu 5 czerwca 2009r. przez ZIKIT (k. [...] ) – w wszystkie z zastrzeżeniem terminu ważności dwa lata od daty wydania.
Nie budzi zastrzeżeń prezentowany w sprawie przez organu administracji obu instancji pogląd, że jednym z koniecznych warunków wydania decyzji ustalających warunki zabudowy , w myśl. art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., jest to, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Powołany w tym artykule ust. 5 stanowi, że warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem. Stosownie do art. 2 pkt 13 u.p.z.p., pod pojęciem "uzbrojeniu terenu" należy rozumieć drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zaś treścią art. 143 ust. 2 powyższej ustawy, przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
Wydając w sprawie niniejszej decyzje organy obu instancji zachowały się tak, jakby ciężar udowodnienia określonych faktów był powinnością wnioskodawczyni, zaś nieprzedstawienie żądanych dokumentów było równoznaczne z nieudowodnieniem spełnienia jednej z koniecznych przesłanek dla ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego zamieszenia. Prezentowane przez nie podejście, które legło u podstaw wydania obu decyzji, nie zostało poparte wymaganą analizą przepisów, co stanowi o naruszeniu wymogów wynikających z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zaś mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zważyć należy, że w myśl art. 52 ust. 2 u.p.z.p., wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać:
1) określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000;
2) charakterystykę inwestycji, obejmującą:
a) określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów,
b) określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej,
c) określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko;
3) w przypadku lokalizacji składowiska odpadów:
a) docelową rzędną składowiska odpadów,
b) roczną i całkowitą ilość składowanych odpadów oraz rodzaje składowanych odpadów,
c) sposób gromadzenia, oczyszczania i odprowadzania ścieków,
d) sposób gromadzenia, oczyszczania i wykorzystywania lub unieszkodliwiania gazu składowiskowego.
Powyższa regulacja jest przepisem szczególnym, uzupełnieniem do art. 63 § 2 k.p.a., który stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.
Zgodnie z treścią art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Sankcją za nieusunięcie braków formalnych wniosku jest zatem pozostawienie podania bez rozpoznania. Z powołanych regulacji wynika przy tym, że inwestor nie ma obowiązku przedstawiania dokumentów dotyczących uzbrojenia terenu innych niż kopia mapy zasadniczej ( przy jej braku – kopii mapy katastralnej), natomiast winien podać jedynie zapotrzebowania na określone media.
Nadto zgodnie z treścią art. 52 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u,p.z.p., nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków.
Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji.
Zakres czynności, które powinien podjąć organ administracji w ramach ustawowych obowiązków, określa art. 77 § 1 k.p.a. nie wyklucza nakładania w tym zakresie obowiązku przedstawiania dowodów przez strony, nie mniej jednak, za niezastosowania się do postanowienia dowodowego ustawodawca nie przewidział sankcji innych niż finansowe, które mają związek z ponoszeniem kosztów postępowania, co unormowano w art. 261-267 k.p.a.
Abstrahując od analizowanej już kwestii wymogów wniosku, zważyć należy, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w pozostałości, a w szczególności treść art. 61 u.p.z.p., prowadzą do wniosku, iż po złożeniu kompletnego wniosku badanie wszelkich przesłanek oraz gromadzenie dowodów niezbędnych do wydania decyzji - także przy dezaktualizacji dołączonych do wniosku - jest objęte ustawowym obowiązkiem organu, zaś ich brak nie może skutkować wydaniem negatywnej decyzji, za wyjątkiem jednej tylko sytuacji.
Taki wyjątek stanowi przypadek, gdy na podstawie dokumentacji przedstawionej przez strony albo pozyskanej z urzędu organ ustali, że istniejąca uzbrojenie nie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, zaś co do projektowanego uzbrojenia terenu wnioskodawca z własnej inicjatywy lub na stosowne wezwania organu prowadzącego postępowanie, w wyznaczonym terminie, który winien być odpowiedni, nie przedstawi umowy zawartej między nim, jako inwestorem a właściwą jednostką organizacyjną, w której zostanie zagwarantowane wykonanie takiego uzbrojenia terenu.
W niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie wykazały, że ma miejsce taki właśnie, wyżej opisany wyjątek. Z naruszeniem art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., zaniechały bowiem zgromadzenia z urzędu dokumentów uznanych za istotne dla wyjaśnienia przesłanki istnienia już w dacie orzekania odpowiedniego uzbrojenia terenu dla przedmiotowego terenu, które można by uznać z wystarczające na gruncie art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. bez potrzeby sięgania do rozwiązań przewidzianych w ust. 5. Taki sposób wydania decyzji stanowi o naruszeniu art. 61 ust. 1 pkt 3 k.p.a. Kontrolowane decyzje wydano przedwcześnie, a zatem z naruszeniem uprzednio powołanych przepisów proceduralnych oraz art. 104 i art. 138§ 1 pkt 1k.p.a.
W tym właśnie zakresie zarzuty skargi należy uznać za zasadne.
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych. Wszystkie wskazane wyżej uchybienia przepisom prawa materialnego oraz przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a ", i " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego. Taka kontrola, następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uwagi na uprzednio wskazane wady obu decyzji jest ona niemożliwa.
W szczególności stan faktyczny niniejszej sprawy nie upoważnia do dalej idących niż dokonane analiz skutków zarzucanego przez skarżącą, przewlekłego prowadzenia postępowania, w tym wypowiadania się w materii ewentualnych przyszłych orzeczeń dotyczących kosztów postępowania administracyjnego. Podobna uwaga odnosi się do kwestii regulowanych w art. 61 ust. 1 pkt 1-2 i 4-5, co do spełnienia których brak w decyzjach ustaleń , oceny dowodów i rozważań prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Taki wniosek , zawarty w skardze, nie może zostać uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze, uznając , że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn uprzednio podanych, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a ", i " c " p.p.s.a. , zaś rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia po eliminacji wytkniętych uchybień.
Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania należnych skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. orzeczono w pkt III. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 200 p.p.s.a i art. 205 § 2 p.p.s.a.
O wynagrodzeniu należnym kuratorowi nieznanej z miejsca pobytu uczestniczki, orzeczono jak w pkt IV.-V. sentencji wyroku, uwzględniając jego kwalifikacje zawodowe oraz nakład pracy. Postawę prawną rozstrzygnięcia w tej części stanowi art. 238 § 3 p.p.s.a. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym oraz stawek należności kuratorów (Dz. U. Nr 27, poz. 197 ze zm.), które w zakresie wynagrodzenia kuratorów odsyła do przepisów określających opłaty za czynności adwokackie, a w szczególności do § 18 ust.1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia. W niniejszej sprawie zaliczka na pokrycie kosztów ustanowienia kuratora nie została pobrana. Zgodnie z art. 238 § 1 p.p.s.a., w takim wypadku kwotę potrzebną na pokrycie wydatków wykłada się tymczasowo z części budżetu sądu administracyjnego, co uwzględniono, podobnie jak wynik postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło