II SA/Kr 432/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-07-01

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony w przypadku osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, o niskich dochodach i trudnej sytuacji zdrowotnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, przysługuje osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, która utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego i samodzielnie ponosi koszty utrzymania oraz leczenia. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony ze względu na jego ograniczone środki finansowe i stan zdrowia.
Stan faktyczny
Skarżący A. B. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest właścicielem domu o powierzchni 140 m2, a jego jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne w wysokości około 1.600 zł brutto. Skarżący jest osobą samotną, po zawale mózgu i sparaliżowaną, nie otrzymuje pomocy finansowej, ponosi liczne miesięczne opłaty i koszty leczenia oraz rehabilitacji. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został złożony w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego A. B. od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 lutego 2014 r. znak : [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego A. B. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącego A. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uzupełniony pismem z dnia 13 czerwca 2014 r., w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] dnia 4 lutego 2014 r. We wniosku tym skarżący oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi 1.600,23 zł. Skarżący jest właścicielem domu o pow. 140 m2. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, iż jest po zawale mózgu, sparaliżowany. Jego jedynym źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.600 zł brutto. W piśmie uzupełniającym z dnia 13 czerwca 2014 r. skarżący wyjaśnił, iż nie ma rodziny. Jest osobą samotną. Mieszka tylko z psem owczarkiem. Nie otrzymuje od nikogo żadnej pomocy finansowej. Korzysta z usług rehabilitacyjnych pana M. P., za usługi te skarżący użycza działki nr [...]. Skarżący dołączył wykaz koniecznych miesięcznych opłat jakie ponosi - opłata za prąd- 338,56 zł, woda i ścieki- 20,77 zł, opał na zimę z dowozem - 2085 zł, telefon komórkowy 24,60 zł, telefon stacjonarny- 130-150 zł, lekarstwa - 150 zł, koszty wyżywienia skarżącego i psa - 999 zł. Skarżący dodatkowo wyjaśniła także, iż od trzech lata nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie może ze względu na niski dochód wykupić wszystkich potrzebnych lekarstw. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię rachunku za energię elektryczną, rachunek za usługi telekomunikacyjne, pismo w sprawie opłata za gospodarowanie odpadami, faktura za wodę, zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, utrzymywanie się jedynie ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.500 zł netto miesięcznie, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem, leczeniem i rehabilitacją skarżącego uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu go od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło