II SA/Kr 435/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Dobosz Sędziowie AWSA: Kazimierz Bandarzewski WSA: Ewa Rynczak (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2007 r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2004 r. znak: [...] na podstawie art. 105 kpa Starosta Olkuski umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość rolną położoną w Z. (gmina O.), oznaczoną jako dawne działki nr 397/1, 400/1 o łącznej pow. 2,8970 ha, przejętą na rzecz Skarbu Państwa za spłaty pieniężne na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. z dnia [...] 1976 r. Nr[...]. Starosta O. podał, że wnioskiem z dnia [...] 2004 r. F. S. zwrócił się do Starosty O. o zwrot nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako dawne działki nr nr 397/1, 400/1, przejętej na własność Państwa za spłaty pieniężne. Do protokołu z przyjęcia strony spisanego w dniu [...]2004 r. w Starostwie Powiatowym w O. F. S. oświadczył, że przejęta nieruchomość nie jest własnością Skarbu Państwa, została "rozdysponowana" i wnosi o wypłatę odszkodowania. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że Naczelnik Miasta i Gminy w O. po rozpatrzeniu wniosku F. S. i K. K. decyzją z dnia [...] 1976 r. orzekł o przejęciu na własność Skarbu Państwa za spłaty pieniężne gospodarstwa rolnego składającego się z działek nr 397/1, 400/1 o łącznej pow. 2,8970 ha położonego w Z., stanowiącego na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] 1976 r. współwłasność F. S. i K. K. po 1/2 części. Przejęcie w/w nieruchomości na własność Skarbu Państwa za spłaty pieniężne nastąpiło na podstawie art. 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 118). Za przejętą nieruchomość ustalono odszkodowanie w łącznej kwocie 66.778,00 starych zł. Zgodnie z ustaleniami w decyzji wypłata odszkodowania w kwocie 50.000,00 zł miała nastąpić w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, a pozostała należność w wysokości 16.778,00 zł miała być wypłacona w terminie do dnia [...] 1977 r. Z dostarczonych przez wnioskodawcę dokumentów, tj. książeczki oszczędnościowej nr [...] wydanej przez Bank [...] O. wynika, że kwota odszkodowania należna F. S. ( wg. udziału 1/2 kwoty odszkodowania ustalonego w w/w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. z dnia [...] 1976 r.) została w całości wpłacona na książeczkę oszczędnościową F. S. Kwota odszkodowania w wysokości 25.000,00 zł została podjęta przez wnioskodawcę w dniu [...] 1976 r. natomiast kwota w wysokości 8.389,00 zł, zgodnie z ustaleniami w w/w decyzji i adnotacją znajdującą się na książeczce oszczędnościowej nr [...] miała być wypłacona do dnia [...] 1977 r. Wobec powyższych ustaleń organ I instancji uznał, że Naczelnik Miasta i Gminy w O. wywiązał się z nałożonego decyzją obowiązku wypłaty odszkodowania na rzecz F. S. wpłacając na konto Banku w O. całą należność w wysokości 33.389,00 zł (w dniu [...] 1976 r. wpis powyższej kwoty w książeczce oszczędnościowej nr [...]). Kwestia podjęcia kwoty odszkodowania z książeczki oszczędnościowej pozostała w gestii F. S. Ustawa z 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na Skarb Państwa za rentę i spłaty pieniężne, na podstawie której przejęto przedmiotową nieruchomość i orzeczono odszkodowanie utraciła moc z dniem 1 lipca 1982 r. W chwili obecnej brak jest przepisów prawnych regulujących sprawy odszkodowań gruntów rolnych przejętych niegdyś na Skarb Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Wobec powyższego postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość rolną położoną w Z. stało się bezprzedmiotowe i zostało przez organ I instancji umorzone. W dniu [...] 2004 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł F. S. zwracając się o "wyrównanie pozostałych niewypłaconych należnych pieniędzy za zabranie działki rolnej". W dalszej części odwołania F. S. opisał przebieg dotychczasowego postępowania oraz zwrócił uwagę na swą trudną sytuację finansową i zdrowotną, wskazując, iż należne mu, w jego ocenie, pieniądze zamierza przeznaczyć na leczenie. Decyzją z dnia [...] 2004 r. znak: Kol. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, organ ten poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i właściwie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Kolegium zaznaczyło, że sprawa ustalenia, na rzecz odwołującego się, odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomość rolną, stanowiącą dawne działki nr 397/1 i 400/1, została zakończona decyzją ostateczną Naczelnika Miasta i Gminy w O. z dnia [...] 1976 r., co powoduje, iż w tej samej sprawie nie jest możliwe prowadzenie postępowania i wydanie kolejnej decyzji. W takim bowiem przypadku podjęte rozstrzygnięcie dotknięte byłoby kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 3 kpa tj. dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a w konsekwencji byłoby nieważne. Dodatkowo, ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne utraciła moc obowiązującą z dniem 1 lipca 1982 r., co powoduje, iż obecnie brak jest podstaw prawnych do prowadzenia, w trybie administracyjnoprawnym, postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomości rolne przejęte na podstawie wskazanej powyżej ustawy na rzecz Skarbu Państwa i wydania stosownej decyzji. Organ odwoławczy podał, że inną natomiast sprawą jest to, czy F. S. domaga się wypłaty w pewnym sensie dodatkowego odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, czy też wypłaty (podjęcia ) sumy, która jeszcze widnieje w książeczce oszczędnościowej, ponieważ - co już wyżej wskazano - ostatni zapis nosi datę [...] 1985 r., kiedy to dopisywano sumę wynikającą z oprocentowania wkładu, a jednocześnie brak jest zapisów o podjęciu tejże sumy. W obu tych przypadkach Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ administracji publicznej, nie jest właściwe, gdyż sprawy te mają charakter cywilnoprawny, a do ich rozpoznania powołany Jest wyłącznie sąd powszechny. Kolegium wskazuje jednakże, iż w drugiej sytuacji, czyli w sprawie podjęcia (o ile nie uczyniono tego wcześniej) sumy widniejącej w książeczce oszczędnościowej nr Kr [...], o wyjaśnienia, czy informacje w tym zakresie należy się uprzednio zwrócić do Banku w O. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. w dniu [...] 2005 r. wniósł F. S. Skarżący podał, że w 1976 r. został zmuszony do oddania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz to, że nie ma możliwości uzyskania części należnej z tego tytułu kwoty, ponieważ likwidacji uległ bank, który wystawił książeczkę oszczędnościową, na którą z kolei przekazana została suma należna z tytułu spłat za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość. Dlatego też skarżący wniósł o "rozpatrzenie i pozytywne załatwienie mojej krzywdy". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Orzekanie – w myśl art.135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych . Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art.151 p.p.s.a. , skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarżący domaga się wypłacenia należności za odebranie mu działki rolnej w 1976r. Z przeprowadzonego prawidłowo postępowania przez organ administracji publicznej wynika, że prawomocną decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w O. z dnia[...] 1976r., Nr [...] w sprawie przejęcia nieruchomości na własność Państwa za spłaty pieniężne, Naczelnik orzekł o przejęciu na własność państwowego gospodarstwa rolnego akt własności ziemi nr [...] z dnia [...] 1976r. stanowiące współwłasność S. F. s. P. i K. K. c. P. składającego się z działek nr 397/1 i 400/1 położonych we wsi Z. o powierzchni ogólnej 2.8970 ha. W pkt II i pkt III tej decyzji wartość przejętych nieruchomości rolnych na kwotę 66.778 zł oraz spłatę w wysokości 66.778 zł, a w pkt V określono, że spłata należności w wysokości 50.000 zł nastąpi w terminie 3 m-cy od daty uprawomocnienia się decyzji, a pozostała należność w wysokości 16.778 zł wypłacona zostanie [...] 1977r. W uzasadnieniu tej decyzji Naczelnik podał, że właściciele tych działek ze względu na brak sprzętu do uprawy ziemi i faktu, iż oboje pracują w zakładach przemysłowych, nie są zainteresowani prawidłowym prowadzeniem gospodarstwa. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 31 ustawy z dnia 29.05.1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. nr 21, poz.118), która utraciła moc z dniem 1.07.1982r. (k. 7 akt adm.). Decyzja ta stała się ostateczna. Skarżący otrzymał pierwszą spłatę należności w kwocie 25.000 zł jako współwłaściciel w ½ części. Pozostała kwota w wysokości 8.389 zł (1/2) została wypłacona na jego książeczkę oszczędnościową w Banku Spółdzielczym w O. (k. 5 akt admin.). Okoliczności te zresztą nie są podważane przez skarżącego. Z art. 16 przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wynika zasada trwałości decyzji administracyjnej. Stosownie do tego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Oznacza to, że w tej samej sprawie nie jest możliwe prowadzenie postępowania i wydanie kolejnej decyzji, gdyż decyzja taka dotknięta byłaby kwalifikowaną wadą nieważności postępowania określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Trafne jest też stanowisko organów, iż kwestia podjęcia kwoty 8.389 zł z książeczki oszczędnościowej w Banku w O. nie należy do przedmiotu rozstrzygania przed organami administracji publicznej i ma charakter cywilnoprawny. W związku z powyższym zarzuty skarżącego należy uznać za nieuzasadnione. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 105 § 1 k.p.a., stosownie do którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 Ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.