II SA/Kr 435/18

WyrokWSA w Krakowie2018-05-18

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Małgorzata Łoboz, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego kwestii legalności wykonanych robót budowlanych (w tym przypadku wykonania otworów okiennych)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wynik postępowania przed organem nadzoru budowlanego, choć może wpływać na treść decyzji o warunkach zabudowy, nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Ustalenie stanu faktycznego i prawnego jest możliwe w toku postępowania o warunki zabudowy, a oba postępowania mogą toczyć się równolegle.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. SKO zawiesiło postępowanie, uznając, że rozpatrzenie odwołania od decyzji PINB nakładającej obowiązek doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem stanowi zagadnienie wstępne. Skarżący zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że postępowanie przed organem nadzoru budowlanego nie jest zagadnieniem wstępnym, a jedynie może stanowić element postępowania wyjaśniającego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie, a także zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K. D. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 6 marca 2017 r., działając z urzędu na podstawie art. 97 § 4, art. 101 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), zawiesiło postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 26.10.2015 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn: przebudowa i rozbudowa oficyny południowo – wschodniej wraz z nadbudową poprzez rozbudowę pomieszczenia technicznego wraz z klatką schodową przy [...] w K., na działkach nr [...] oraz [...] obr. [...] do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zagadnienia wstępnego czyli rozpatrzenia odwołania od decyzji PINB Powiat Grodzki z dnia 09.12.2015 r, nakładającej na współwłaścicieli lokali budynku przy [...] obowiązek doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przed tut. organem zostało wszczęte postępowanie odwoławcze z odwołania M. S. i K. D. od decyzji [...] Prezydenta Miasta K. z dnia 26 października 2015 r. ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego wskazanego powyżej. Postępowanie to toczy się ponownie w związku z zapadłym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17.06.2016 r. sygn. akt. II SA/Kr 421/16. W wyroku tym Sąd zobowiązał organ II instancji do dokonania pewnych ustaleń i wyjaśnień niezbędnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy i dopiero w świetle nowych dowodów nakazał rozpoznanie odwołań stron. W związku z powyższym organ odwoławczy zwrócił się do organu nadzoru budowlanego o udzielenie informacji w zakresie dokonanych w rozbudowanym budynku przy [...] robót budowlanych dot. wykonania otworów okiennych w ścianie granicznej budynku zlokalizowanego pod ww. adresem. W odpowiedzi organ nadzoru budowlanego wskazał, że w dniu 9 grudnia 2015 r. została wydana decyzja nakładająca obowiązek doprowadzenia robót budowlanych w przedmiotowym budynku do stanu zgodnego z prawem, m. in. poprzez zamurowanie: otworów okiennych we wschodniej ścianie zewnętrznej budynku, jednego otworu okiennego we wschodniej ścianie zewnętrznej budynku na poziomie II piętra, jednego otworu okiennego we wschodniej ścianie zewnętrznej budynku na poziomie I piętra, oraz szeregu otworów okiennych na poziomach I II i III we wschodniej ścianie zewnętrznej, jako wykonanych bez wymaganej zgody organu architektoniczno – budowlanego. W toku postępowania ustalono, że powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przed którym toczy się obecnie postępowanie wyjaśniające. W związku z powyższym organ mając na uwadze treść art. 153 p.p.s.a. podjął działania mające na celu ustalenie czy w obiegu prawnym istnieją ostateczne decyzje wypowiadające się o nakazie usunięcia tych okien w ścianach szczytowych posadowionych w granicy, gdyż te kwestie są zarazem przesłankami stanu faktycznego i prawnego sprawy i dopiero ich ustalenie da możliwość rozważenia i sformułowania adekwatnych warunków w wydanej decyzji. Mając powyższe okoliczności na uwadze organ II instancji uznał, że decyzja z dnia 9 grudnia 2015 roku i toczące się w tej sprawie postępowanie stanowi zagadnienie wstępne dla dalszego rozstrzygnięcia przez organ, zatem w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji przeprowadził analizę zaistnienia przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego. Jako podstawę wskazał art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji zawiesza z urzędu postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie na tej podstawie jest uzależnione od wystąpienia trzech okoliczności: postępowanie jest w toku, rozpatrzenie sprawy administracyjnej będące przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Pojęcie zagadnienia wstępnego jest rozumiane jako kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Musi ono wpływać na rozstrzygnięcie sprawy głównej. Zatem chodzi o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od tego rozstrzygnięcia powinno zależeć rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Przymiot zagadnienia wstępnego mają więc tylko te rozstrzygnięcia, które warunkują wydanie orzeczenia merytorycznego. Na poparcie swoich twierdzeń organ II instancji przedstawił również poglądy z orzecznictwa, dotyczące sytuacji, w której rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, bez rozstrzygnięcia którego w ogóle nie jest możliwe wydanie decyzji administracyjnej w postępowaniu głównym. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się K. D., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który postanowieniem z dnia 17 lipca 2017 r. odrzucił ww. skargę jako niedopuszczalną. W związku z powyższym K. D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w ww. sprawie. Następnie pismem z dnia 18 sierpnia 2017 roku uzupełnił on swoje stanowisko o wskazanie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 6 marca 2017 roku oraz w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie skarżącego organ nie wykazał bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Prowadzone przez organ nadzoru budowlanego postępowanie w sprawie samowolnie zrealizowanych robót budowlanych na terenie objętym zakresem wniosku nie stanowi zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego uzależnione jest wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla opisanej na wstępie inwestycji (może, a nawet będzie stanowić natomiast prejudykat w postępowaniu o pozwolenie na budowę - por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.10.2016 r., VIII SA/Wa 80/16, Lex nr 2160063), w związku z czym nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 1 pkt 4 k.p.a., pomimo że może stanowić element postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji o określonej treści (z warunkami o określonej treści). Nie mniej jak podnosi się powszechnie w orzecznictwie, od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji (tak m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 20.12.2016 r., II SA/Po 861/16, Lex nr 2192386). Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżący powołał dalsze orzecznictwo i poglądy doktrynalne. Postanowieniem z dnia 11 września 2017 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywróciło skarżącemu termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2017r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 15 stycznia 2018 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 101 § 1, § 3, art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku K. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2017 r., znak: [...] orzekającym o zawieszeniu postępowania odwoławczego wszczętego na skutek złożenia odwołania od decyzji nr [...]'.2/l [...] Prezydenta Miasta K. z dnia 26 października 2015 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zagadnienia wstępnego, czyli rozpatrzenia odwołania od decyzji PINB Powiat Grodzki z dnia 9 grudnia 2015 r., nakładającej na współwłaścicieli lokali budynku przy [...] obowiązek doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie ma zatem podstaw do zawieszenia prowadzonego postępowania, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Powołując się na treść wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 421/16 (którym organ jest związany), organ odwoławczy stwierdził że konieczność oczekiwania na fakt rozpatrzenia odwołania od decyzji pierwszej instancji wydanej przez PINB i wydanie rozstrzygnięcia ostatecznego w sprawie, stanowi w świetle okoliczności sprawy zagadnienie wstępne warunkujące konieczność zawieszenia postępowania. W związku z powyższym do czasu rozstrzygnięcia kwestii wydania decyzji ostatecznej nakazującej doprowadzenie wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu w ścianie szczytowej wschodniej budynku [...] otworów okiennych postępowanie odwoławcze przed tut. Organem nie może się toczyć. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się K. D., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie ze w sprawie występuje zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania do czasu jego rozstrzygnięcia przez inny organ - organ nadzoru budowlanego; 2. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego podjętego rozstrzygnięcia, 3. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: p.p.s.a.) poprzez nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i zawieszenie postępowania odwoławczego wbrew wskazaniom Sądu co do dalszego postępowania. Mając powyższe zarzuty na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący ponowił swoją argumentację zawartą w piśmie z dnia 18 sierpnia 2017 roku, podkreślając, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. warunkującego zawieszenie postępowania (chociaż kwestia, której dotyczy postępowanie przed organem nadzoru budowlanego może stanowić element postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji o określonej treści). Zdaniem skarżącego brak jest związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym (rozumianym jako okoliczność warunkująca rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem). Powołując się na przytoczone w skardze orzecznictwo podniósł, że konieczność uwzględnienia przez organ stanu powstałego w następstwie ewentualnie wcześniejszej decyzji wydanej w innej sprawie dotyczącej tej samej nieruchomości, nie czyni wyniku tej innej sprawy zagadnieniem wstępnym, a jest jedynie wyrazem zasady aktualności. Zgodnie z tą zasadą wydający decyzję organ administracji publicznej obowiązany jest uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejące w dacie decyzji. Wskazał, że kwestie postępowania toczącego się przed organami nadzoru budowlanego winne być ustalone (jako elementy stanu faktycznego) oraz to czy w obiegu prawnym istnieją ostateczne decyzje administracyjne odnoszące się do nakazów usunięcia okien w ścianach szczytowych posadowionych w granicy (jako elementy stanu prawnego) jednakże takie ustalenia nie wykluczają możliwość wydania decyzji, a jedynie mogą prowadzić do umieszczenia w niej adekwatnych warunków. Skarżący wskazał na to również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w żadnej części uzasadnienia faktycznego zaskarżonego postanowienia, nie wyjaśniło na czym zdaniem organu miałby polegać adekwatny związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy toczącymi się postępowaniami i jaki wpływ miałoby mieć zakończenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego w ogóle lub w zależności od jego wyniku na postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i wydanie decyzji w sprawie. Tym samym została również naruszona zasada przekonywania. Skarżący wskazał również na naruszenie art. 153 p.p.s.a poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i zawieszenie postępowania odwoławczego wbrew wskazaniom Sądu, co do dalszego postępowania. Skarżący podniósł, że okoliczność, iż w budynku, którego dotyczy postępowanie o ustalenie warunków zabudowy znajdują się nielegalnie wykonane w ostatnich latach otwory okienne stanowi element stanu faktycznego, który winien być wyjaśniony przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie i w zależności od ustalonego stanu organ właściwy w sprawie winien albo ustalić warunki zabudowy formułując dodatkowy warunek (warunki), w ślad za warunkami konserwatorskimi w postaci obowiązku zachowania na etapie projektowania obiektów przepisów techniczno – budowlanych, w szczególności w zakresie obowiązku zachowania odległości usytuowania zabudowy od granic działki ścianą bez otworów okiennych albo w razie ostatecznego zakończenia postępowania przed organem nadzoru budowlanego i nałożenia w nim obowiązku zamurowania nielegalnych okien odstąpić od formułowania dodatkowych warunków w tym zakresie, poprzestając na warunkach konserwatorskich przywrócenia ściany z nielegalnymi otworami do tradycyjnej, pierwotnej postaci, tj. poprzez zamurowanie nielegalnych otworów okiennych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno zatem jedynie ustalić czy w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja organów nadzoru budowlanego i w zależności od poczynionych ustaleń rozważyć sformułowanie adekwatnych warunków w wydanej decyzji, a nie uchylać się od podjęcia rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 z późn.zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2017 r., znak: [...] orzekające o zawieszeniu postępowania odwoławczego wszczętego na skutek złożenia odwołania od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia 26 października 2015 r. ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zagadnienia wstępnego, czyli rozpatrzenia odwołania od decyzji PINB Powiat Grodzki z dnia 9 grudnia 2015 r., nakładającej na współwłaścicieli lokali budynku przy [...] obowiązek doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne musi być w toku; 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 11, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 377-378). Wyjaśnić należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji do podjęcia rozstrzygnięcia, nawet wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Jak wynika z ww. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji". Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji", jest zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania jurysdykcyjnego. Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi konieczną przesłankę dla wiążącego wyznaczenia konsekwencji normy prawnej w postępowaniu administracyjnym. Wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia wyklucza zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Należy przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. (tak: A. Wróbel, M. Jaśkowska. Komentarz aktualizowany do art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego t. 5 [w:] Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071). W ocenie tut. Sądu zagadnienie wstępne nie istnieje, dopóki ustalenie stanu sprawy i jego subsumcja są aktualnie możliwe. Ustalenie zaś stanu rozpoznawanej sprawy a następnie jego subsumcja są możliwe i w obecnym stanie, niezależne od ewentualnego przyszłego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej rozpatrzenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat Grodzki z dnia 9 grudnia 2015 r. nakładającej na współwłaścicieli lokali budynku przy [...] obowiązek doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nie ma bowiem żadnych przeszkód, aby oba postępowania prowadzone były równolegle. Wynik postępowania prowadzonego przed organem nadzoru nie stanowi koniecznej przesłanki dla wiążącego wyznaczenia konsekwencji normy prawnej w postępowaniu jurysdykcyjnym z uwagi na brak normy prawnej, która by taką konieczność wprowadzała. Powinność uwzględnienia przez organ stanu powstałego w następstwie ewentualnie wcześniejszej decyzji wydanej w innej sprawie dotyczącej tej samej nieruchomości, nie czyni wyniku tej innej sprawy "zagadnieniem wstępnym", a jest jedynie wyrazem zasady aktualności. Zgodnie z tą zasadą wydający decyzję organ administracji obowiązany jest uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie decyzji. W tym kontekście postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest postępowaniem niezależnym od postępowania toczącego się przed organami nadzoru budowlanego i choć wynik tego drugiego może wpływać na jego treść, to nie stanowi zagadnienia wstępnego, gdyż ustalenie stanu sprawy i jego subsumcja są aktualnie możliwe. W rozpoznawanej sprawie w ocenie tut. Sądu nie ma żadnych przeszkód, aby rozpoznać merytorycznie sprawę o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Warto także zauważyć, w kontekście związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., że z uzasadnienia wyroku WSA w sprawie II SA/Kr 421/16 nie wynika w żadnym razie wykreowanie omawianego problemu jako zagadnienia wstępnego. Wyrok ten stwierdzał bowiem, że kwestia legalności usytuowania okien w ścianie szczytowej oficyny stanowi element stanu faktycznego sprawy, który nie został ustalony przez organy, a który powinien zostać ustalony poprzez zbadanie, czy w obiegu prawnym istnieją ostateczne decyzje administracyjne wypowiadające się o nakazie usunięcia tychże okien w ścianach szczytowych posadowionych w granicy. Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło