II SA/Kr 435/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. z dnia 30 stycznia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] znak: [...] z dnia 6 marca 2018 r. nakazał M. S. rozbiórkę "budynku mieszkalnego o wymiarach ścian zewnętrznych 7,67 m x 7,80 m zlokalizowanego na działkach nr ewid.[...], [...] i [...] w miejscowości P. - wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Przesyłka zawierająca ww. rozstrzygnięcie została wysłana w dniu 8 marca 2018 r. do pełnomocnika M. S. - M. B. na adres wskazany w pełnomocnictwie z dnia 10 października 2013 r. (k. 105 akt PINB znak: [...]). Z zalegającej w aktach PINB koperty oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 230 akt PINB znak: [...]) wynika, że po raz pierwszy próbowano doręczyć przesyłkę ww. pełnomocnikowi strony w dniu 9 marca 2018 r., pozostawiając ją stosownie do art. 44 § 1 i 2 k.p.a. na okres 7 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Następnie z powodu niepodjęcia przez adresata w terminie 7 dni przedmiotowej przesyłki zawierającej ww. decyzję PINB nr [...] z dnia 6 marca 2018r. w dniu 19 marca 2018 r. przesyłkę awizowano powtórnie. W dniu 23 marca 2018 r. M. B. poinformował PINB w Z., iż nie jest on już pełnomocnikiem M. S.. W dniu 2 maja 2018 r. M. S. wniósł odwołanie od ww. decyzji PINB z dnia 6 marca 2018 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że pismo zawiadamiające o wypowiedzeniu pełnomocnictwa M. B. zostało doręczone do organu I instancji w dniu 23 marca 2018 r. – czyli przed upływem ostatniego dnia 14 - dniowego terminu od I awizowania przesyłki (zawierającej decyzję z 6 marca 2018 r.) adresowanej do byłego pełnomocnika. Skoro zatem organ administracyjny posiadał wiedzę o tym, że strona nie jest już reprezentowana przez pełnomocnika, powinien doręczyć decyzję stronie, czego jednak nie uczynił. Nadto wskazał, że o fakcie wydania przedmiotowej decyzji dowiedział się dopiero 24 kwietnia 2018 r. przy okazji wizyty w PINB w celu zapoznania się ze stanem sprawy. Zdaniem skarżącego, skoro decyzja ta nie została mu skutecznie doręczona, to tym bardziej trudno uznać, że termin do wniesienia odwołania od niej rozpoczął swój bieg. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...], znak: [...] z dnia 30 stycznia 2019 r., działając na podstawie art. 59 § 2, art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej: upb) odmówił przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia 6 marca 2018r. znak: [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w niniejszym przypadku doręczenie M. S. - reprezentowanemu przez pełnomocnika M. B. przedmiotowej decyzji uznać należy za skuteczne wraz z upływem dnia 23 marca 2018 r. - stosownie do mającego zastosowanie w sprawie przepisu art. 44 k.p.a., regulującego tryb i sposób doręczenia zastępczego (14 dni od daty 9 marca 2018 r. - pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej). Zatem z uwagi na brzmienie art. 129 § 2 k.p.a. termin dla M. S. do wniesienia odwołania od decyzji PINB nr [...] z dnia 6 marca2018r. kończył się wraz z upływem 6 kwietnia 2018 r. (14 dni od daty 23 marca 2018r.). Wojewoda [...] przytoczył treść art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., zgodnie z którym uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli spełnione zostaną cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Ustosunkowując się do wypowiedzenia przez pełnomocnika skarżącego pełnomocnictwa [...]WINB podniósł, że wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu dopiero z chwilą uzyskania wiedzy o tym fakcie przez organ - w formie pisemnej lub poprzez zgłoszenie ustnie do protokołu. Tak więc, zdaniem organu II instancji, wypowiedzenie pełnomocnictwa przez M. S. M. B. odniosło skutek prawny w dniu 23 marca 2018 r., zatem nastąpiło to już po podjęciu czynności doręczenia decyzji w dniu 9 marca 2018 r. Organ I instancji w momencie ekspedycji decyzji prawidłowo ustalił adres, pod który powinno zostać dokonane doręczenie, zatem prawidłowo zastosowano zasady określone w art. 40 i 42 k.p.a. Oznacza to, że dokonując w dniu 9 marca 2018 r. ekspedycji decyzji na adres pełnomocnika, PINB działał prawidłowo. Późniejsze poinformowanie organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie pozbawiło dokonanych czynności skuteczności. Zawiadomienie organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa wywołuje bowiem skutek jedynie do czynności procesowych podejmowanych od tego dnia. W związku z powyższym uznano, że organ I instancji nie miał obowiązku ponawiania doręczenia do rąk strony, nawet informacyjnie. W ocenie organu II instancji, odwołanie pełnomocnictwa w trakcie okresu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej nie może wpływać na prawidłowość dokonanego doręczenia, skoro korespondencja w chwili jej nadania została prawidłowo skierowana do umocowanego na dzień wysyłki pełnomocnika, na wskazany przez niego adres. W takiej sytuacji na pełnomocniku spoczywał obowiązek poinformowania mocodawcy o podjętych przez siebie czynnościach po odwołaniu pełnomocnictwa, w tym nieodebraniu skierowanej do niego przesyłki. Jednocześnie, po wypowiedzeniu pełnomocnictwa, to na mocodawcy spoczywał obowiązek prowadzenia swojej sprawy z należytą starannością. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. S., zarzucając skarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: - naruszenie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu wniesienia odwołania od decyzji PINB nr [...] z dnia 6 marca 2018 r., w sytuacji, skarżący uprawdopodobnił, że niewniesienie odwołania w terminie przyjętym PINB jako termin do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego, - naruszenie art. 44 § 4 w związku z art. 44 § 1 oraz art. 42 k.p.a. poprzez stwierdzeniu w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia decyzji PINB z 6 marca 2018 r. z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia M. B. o podjęciu próby doręczenia pod adresem ul. [...], [...], w sytuacji, gdy nie był to adres zamieszkania M. B. zaś przed upływem tego terminu PINB został dodatkowo skutecznie zawiadomiony o tym, że M. B. nie jest już pełnomocnikiem skarżącego, - naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania w sprawie wystarczającego materiału dowodowego, w tym w szczególności brak zbadania w jakiej dacie doszło do wypowiedzenia pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego M. B. , - naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie występujących w sprawie wątpliwe interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawa prawną, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy. Kontrola sądowa obejmuje tylko prawidłowość wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a więc zbadanie, czy postanowienie to nie narusza przepisów postępowania w sposób, który powoduje konieczność jego uchylenia. Ponieważ zaskarżone postanowienie dotyczy wyłącznie kwestii incydentalnej związanej z przepisami o charakterze proceduralnym, to ze swej istoty nie może naruszać przepisów prawa materialnego. Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów stwierdzić należy, że złożona skarga jest zasadna. Zaskarżone postanowienie, jako wadliwe podlega uchyleniu, bowiem zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, to jest art. 7, art. 77 oraz art. 44 k.p.a., a w konsekwencji również art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie kluczową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia była ocena skutków prawnych wypowiedzenia przez skarżącego pełnomocnictwa reprezentującego go w sprawie M. B., o którym to fakcie organ I instancji został poinformowany w dniu 23 marca 2018 r. (k. 4 a.a.) – w ostatnim dniu upływu terminu dla uznania skuteczności doręczenia decyzji PINB z 6 marca 2018 r. (14 dni od daty pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej – tj. od dnia 9 marca 2018 r.) Dopiero bowiem fakt prawidłowego doręczenia decyzji stronie otwiera termin do wniesienia odwołania - stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., który zdaniem organu został w tej sprawie uchybiony. Za uzasadniony zdaniem Sądu, należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 44 § 4 i art. 44 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji nr [...] o nakazie rozbiórki z dnia 6 marca 2018 r. została skutecznie doręczona w dniu 23 marca 2018 r. do rąk pełnomocnika skarżącego i od tej daty stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. należało liczyć 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania. Konsekwencją powyższego było błędne uznanie przez organ odwoławczy, że złożone przez stronę odwołanie uchybiło terminowi z art. 129 § 2 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie zachodził przypadek doręczenia zstępczego z art. 44 k.p.a. Zgodnie z dyspozycją 44 § 4 k.p.a. doręczenie w takiej sytuacji uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, tj. okresu 14 dni, co oznacza, że w przedmiotowej sprawie skutek w postaci doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki z 6 marca 2018 r. powinien był nastąpić w dniu 23 marca 2018 r. Dzień 23 marca 2018 r. był ostatnim dniem terminu, w którym adresat przesyłki zawierającej ww. decyzję o nakazie rozbiórki tj. prawidłowo ustanowiony w tej sprawie pełnomocnik skarżącego - M. B. mógł jeszcze odebrać przesyłkę, co oznacza, że skutek doręczenia mógł nastąpić dopiero z upływem, a więc z końcem dnia 23 marca 2018 r. Jednakże w dniu 23 marca 2018 r. do organu (PINB) wpłynęło zawiadomienie od M. B., że nie jest on już pełnomocnikiem skarżącego i w związku z tym wnosi o doręczenie korespondencji dotyczącej przedmiotowej sprawy M. S. (k.4 akt administracyjnych). Skoro zatem skutek doręczenia miał nastąpić z upływem 23 marca 2018 r., zaś w tym właśnie dniu pełnomocnik strony poinformował organ o wypowiedzeniu pełnomocnictwa to nie można przyjąć, że tak dokonywane doręczenie było skuteczne albowiem w swej ostatniej i najbardziej istotnej fazie nie było ono już dokonywane na rzecz pełnomocnika strony, który status taki utracił. Jeżeli bowiem dzień doręczenia przesyłki pokrywa się z dniem zawiadomienia organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa to tak dokonane doręczenie nie jest skuteczne (tak również na gruncie analogicznych przepisów orzekł również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV CZ 20/13, System Informacji Prawnej Lex). Zatem zaskarżone rozstrzygniecie powinno zostać uchylone z uwagi na powyższe uchybienie przepisom procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 77, art. 44 § 4 k.p.a. Organ administracyjny powinien był w takiej sytuacji jeszcze raz doręczyć decyzję o nakazie rozbiórki stronie postepowania - M. S.. Oznacza to, wbrew stanowisku organu odwoławczego, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzja została doręczona prawidłowo pełnomocnikowi skarżącego. Jeżeli tak, to nie można też przyjąć, że odwołanie złożone zostało po terminie. W konsekwencji nie było też podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, skoro ten nie został uchybiony. Postępowanie w tej kwestii jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone. W konsekwencji zaskarżone postanowienie zostało wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem powołanych w nich przepisów przez ich błędne zastosowanie. Z tych też względów podlegało one uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200 p.p.s.a.