II SA/Kr 436/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Grażyna Firek AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2007r . sprawy ze skargi A.K. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich F.K. skargę oddala IISA/Kr 436/05 UZASADNlEN IE Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z 22. 01.2003 r. uchylono decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z [...] r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z [...] r. o pozbawieniu F. K. uprawnień kombatanckich. Sąd ustalił, iż doszło do naruszenia art. 7 i 77 kpa i uznał, iż szczegółowego zbadania wymagają okoliczności wynikające z oświadczeń skarżącego złożonych między innymi na rozprawie przed NSA dotyczące służby F. K. w batalionie MO w trakcie walk przyfrontowych na [...] w trakcie działań wojennych. Skarżący twierdził bowiem, że walczył pod wojskową komendą, najprawdopodobniej kapitana [...], co w świetle orzecznictwa SN / wyrok z 29.08. 2001 r. sygn. akt III RN 132/00 / pozwalałoby na ewentualne zachowanie uprawnień kombatanckich. W toku dalszego postępowania Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się o informacje do lPN w [...],[...] i [...]. Z pism nadesłanych przez IPN we [...] / k. [...] akt administracyjnych / i [...] / k. [...] akt administracyjnych / wynika, iż nie odnaleziono informacji, aby jednostki MO / w tym Batalion Zapasowy MO- KW MO w [...], oddany w kwietniu 45 r. do dyspozycji KW MO we [...] / brały udział w walkach z UPA oraz grupami Wehrwolfu. IPN w [...] nie miał natomiast w swoich zasobach archiwalnych akt F. K. W oparciu o powyższe ustalenia Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] pozbawił F. K. uprawnień kombatanckich. Decyzja została wydana na podstawie art. 25 ust. 2-pkt 2 i art. 25 ust. 4 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /1. j. Dz. U. z 2002 r., Nr 42, póz. 371 /. Organ stwierdził, że F. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie na mocy decyzji ZW ZBOWiD w [...] / zaświadczenie z [...] r. wyłącznie z tytułu utrwalenia władzy ludowej w okresie od [...] 1945 r. do [...] 1947 r. w ramach służby w MO. Potwierdzają to dokumenty zebrane w aktach ZBOWiD-u. Zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach / ... / stanowi to samoistną podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Postępowanie dowodowe nie przyniosło natomiast informacji, które pozwoliłyby na zachowanie uprawnień kombatanckich z tytułów, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine tejże ustawy. Brak także przesłanek pozwalających na przyznanie F. K. uprawnień kombatanckich z tytułu walki w ramach struktur WP lub zmilitaryzowanych służb państwowych z UPA lub Wehrwolfem. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podpisanym przez F. K., jednakże sporządzonym przez jego żonę – A. K. zarzucono, że powojenny system totalitarny w Polsce nie był wyborem Polaków, a w tamtych latach ktoś musiał bronić ludzi i majątku przed kradzieżą i gwałtem. Mąż chcąc należeć do ZBOWiDu musiał odpowiednio udokumentować służbę. Za okupacji należał do B.Ch., co zostało udokumentowane w ZBOWiDzie w postaci zaświadczenia podpisanego przez J. P. / obecnie nieżyjącego /. Razem z mężem służbę w B. Ch. odbywali J. S. i K. G. A. K. zapytuje, gdzie podziały się te wszystkie dokumenty, które mąż dostarczył do ZBOWiDu, iż obecnie jest wyłącznie uznawany za "utrwalacza władzy ludowej". Jedyne, co pozostało w domu, to zaproszenie na zjazd żołnierzy B. Ch. Dodaje, że jest głęboko rozgoryczona tego rodzaju postępowaniem oraz że mąż podczas okupacji został osadzony w hitlerowskim obozie w [...] przy ul. [...]. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z [...] r. NR [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 w z zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002 r., Nr 42, póz. 371 / oraz na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20.09. 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości / Dz.U. z 2001 r., Nr 106, póz. 1154 / utrzymano w mocy decyzję własną z [...] r. Organ podniósł, że F. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie na mocy decyzji ZBOWiDu z [...] r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od [...] 1945 r. do [...] 1947 r. podczas służby w organach Milicji Obywatelskiej. Powołano się na pismo IPN we [...] z [...] r. , w którym informuje się, że nie odnaleziono informacji o udziale zainteresowanego w walkach z UPA oraz MO w ramach specjalnej jednostki MO pod dowództwem Wojska Polskiego. Wobec tego nie zostały spełnione przesłanki z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach /.../. W toku postępowania zbadano też zarzuty dotyczące udziału F K. w BCh oraz jego uwięzienia w hitlerowskim obozie. W deklaracji do ZBOWiDu z [...] r. F. K. nie wspomniał w ogóle o działalności w B. Ch. lecz wyłącznie o działalności w PPR od [...] r. Również w życiorysie z [...] r.. brak jest wzmianki o działalności w B. Ch. W aktach ZBOWiDu nie ma zeznania świadka J. P., o którym wspomina się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli natomiast chodzi o obóz przy ul. [...] w [...], to nie był to ani obóz karny, ani też wychowawczy, ale obóz przejściowy, który nie jest w dodatku wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 20.09. 2001 r., cytowanym w osnowie decyzji. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że wyłączną podstawą przyznania stronie przez ZBOWiD uprawnień kombatanckich jest "utrwalanie władzy ludowej", co skutkuje pozbawieniem uprawnień, stosownie do treści art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Wykonywanie obowiązków funkcjonariusza MO nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość ich zachowania. Dekret PKWN z 7.10.1944 r. o MO / Dz. U. Nr 7, póz. 33 / nakładał na tę instytucję szczególne zadania jak ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego itp., jednakże tego rodzaju działalność nie została przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego F. K. podnosi, iż za okupacji pracował przymusowo dla Niemców, najpierw w kamieniołomach, a potem w tartaku w [...] Ponadto był aktywnym członkiem B. Ch., za co był poszukiwany przez Niemców, Został złapany i przewieziony na ul. [...] w [...] skąd udało mu się uciec i w związku z tym musiał się ukrywać. Po wojnie w 1945 r. zgłosił się na ochotnika do Batalionu MO po krótkim przeszkoleniu przez oficerów wojskowych pod dowództwem kapitana [...] wyruszył na [...], pod [...], który jeszcze się bronił. Po kapitulacji [...] rozesłano milicjantów do różnych miejscowości, wraz z całą grupą znalazł się w [...], gdzie utworzyli posterunek MO. Było tam bardzo niebezpiecznie. Po [...] latach ciężkich doświadczeń F. K. wrócił do [...], pracował na posterunku MO w [...], ale nie mógł awansować, gdyż jego brat nie wrócił z robót przymusowych tylko pozostał na [...]. Jest głęboko rozgoryczony wydaną decyzją i wnosi o jej uchylenie. i W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na co skarżący w piśmie z [...] r. nie wyraził zgody. Wobec śmierci F. K. postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone [...] r., a następnie podjęte z udziałem żony zmarłego – A. K. [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm. / sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Poprzedni wyrok NSA z 22.01.2003 r. zobowiązywał Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych do przeprowadzenia wnikliwego postępowania, mającego ustalić, czy Batalion MO, w którym służył F. K. jeszcze podczas działań wojennych w 1945 r. nie walczył z UPA lub Wehrwolfem pod wojskową komendą. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /j. t. Dz. U. z 1997r., Nr 142 póz. 951/uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz Grupami Wehrwolfu uznawane jest za działalność kombatancką i stanowi samodzielną przesłankę uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] zwrócił się w tej sprawie do trzech placówek IPN, z których Oddział w [...] przedłożył bardzo szczegółowy przebieg służby F. K. w MO od [...] 1945 r. do 1970 r. oraz stwierdził, że w aktach osobowych skarżącego nie odnaleziono dokumentów świadczących o jego udziale w walkach z polskim podziemiem, UPA lub Wehrwolfem, a natomiast odnaleziono dwa zaświadczenia / których oryginały znajdują się w aktach ZBOWiDu / mówiące o "udziale w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej" od [...] 1945 r. do [...] 1947 r. oraz o udziale w walkach z bandami / też w tym okresie /. Nie odnaleziono też informacji, aby te jednostki MO na terenie województwa [...], w których służył F. K. były używane do walk ze zbrojnym podziemiem w okresie od 1949 r./ pismo z [...] r. k. [...] akt administracyjnych /. Podobną treść zawiera pismo IPN -Oddział we [...] z [...] r. / k. [...] akt administracyjnych / podając, iż nie odnaleziono informacji, aby jednostki MO na terenie woj. [...], w których służył F. K. brały udział w walkach z UPA oraz grupami Wehrwolfu. W tej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, iż F. K. spełnia przesłanki z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach / ... /, co mogłoby ewentualnie stanowić podstawę do zachowania przez niego uprawnień kombatanckich. Pozbawienie uprawnień kombatanckich wynika z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach /... / w którym nakazuje się to w stosunku do osób, które "na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". A zatem, skoro F. K. miał przyznane przez ZBOWiD w [...] r. uprawnienia wyłącznie z tego tytułu, Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wypełniając dyspozycję zawartą w tym przepisie postąpił prawidłowo pozbawiając ich go. Twierdzenia skarżącego oraz jego żony, iż istnieją inne tytuły do zachowania uprawnień kombatanckich nie znalazły potwierdzenia w toku przeprowadzonego w sposób wnikliwy i dokładny postępowania administracyjnego. W szczególności sam skarżący w trakcie poprzedniego postępowania przed NSA nie powoływał się na żadną działalność w Ruchu Oporu / B. Ch. /, a jedynie, jak zostało to ustalone przez Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na działalność w PPR od [...] r. Jednakże taka działalność nie rodzi uprawnień kombatanckich. W aktach b. ZBOWiDu brak też informacji o jakichkolwiek represjach z okresu okupacji niemieckiej, w szczególności o uwięzieniu skarżącego za działalność w Ruchu Oporu. Zaproszenie na 60 rocznicę powstania GL, na które powołuje się A. K. / k. [...] akt administracyjnych / zostało wystosowane w związku z przynależnością F. K. do Związku Kombatantów RP i b. Więźniów Politycznych. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku oddalając skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 poppsa.