II SA/Kr 436/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi H. Spółki z o. o. z siedzibą w S. na uchwałę nr XXIII/111/2025 Rady Gminy Lanckorona z dnia 26 listopada 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu P. na terenie gminy L. postanawia: I. odrzucić skargę II. zwrócić stronie skarżącej H. Spółce z o. o. z siedzibą w S. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. H. Sp.z.o.o. z siedzibą w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Gminy Lanckorona z dnia 26 listopada 2025 r. nr XXIII/111/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu P. na terenie gminy L.. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: 1/ art. 72 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uniemożliwienie spółce prawa do otrzymania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych planem miejscowym, 2/ art. 99 ust. 2, ust. 3 i ust. 6 prawa geologicznego i górniczego poprzez uniemożliwienie podmiotowi, który udokumentował złoże piaskowca kr go S. kat[...] prawa do korzystania z dokumentacji geologicznej, 3/ art. 95 ust. 1 p.g.g poprzez niezaktualizowanie planu miejscowego stosownie do przepisów powszechnie obowiązujących co sprawia, że powyższy plan narusza interes spółki, 4/ art. 31 ust.3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie działalności górniczej planem miejscowym - w sposób nieznany ustawie prawo geologiczne i górnicze; 5/ art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności zarówno w zakresie dokumentacji geologicznej jak i nieruchomości, które są własnością spółki. W uzasadnieniu Spółka określając swój interes prawny wskazał, że jest właścicielem nieruchomości o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], na których występuje udokumentowane złoże piaskowców [...] S. kat. [...] W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Lanckorona wniosła o odrzucenie skargi. Organ wskazał, iż skarga podlega odrzuceniu w myśl art. 58 § 1 pkt 5 a P.p.s.a. Nie sposób bowiem stwierdzić, aby skarżąca wykazała istnienie swojego interesu prawnego we wniesieniu skargi na uchwałę. Skarżąca spółka jest bowiem właścicielem działek o numerach: [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Są to zatem działki, które znajdują się w obrębie S.. Uchwała dotyczy z kolei miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu P. Nie tylko żadna z dziewiętnastu działek ewidencyjnych wymienionych przez skarżącą nie jest objęta postanowieniami zaskarżonej uchwały, ale żadna z nich nawet nie przylega do terenu objętego zaskarżoną uchwałą. Poza wszelką dyskusją jest zatem, iż działki należące do skarżącej nie są objęte przedmiotem uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., obejmuje akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kontroli sądu w niniejszej sprawie podlega skarga na uchwałę Rady Gminy Lanckorona z dnia 26 listopada 2025 r. nr XXIII/111/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu P. na terenie gminy L.. Rozpoznając skargę na uchwałę samorządu terytorialnego, sąd w pierwszej kolejności z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., jest art. 101 ust 1 ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.(dalej; ustawa). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Rozpatrzenie merytoryczne skargi złożonej na podstawie wyżej wskazanej regulacji może nastąpić wówczas, gdy zostanie wykazane nie tylko posiadanie przez stronę wnoszącą skargę interesu prawnego lub uprawnienia, ale także naruszenie tych chronionych prawem wartości. Do cech interesu prawnego zalicza się jego realność, co powoduje wykluczenie interesów przewidywalnych w przyszłości lub interesów czysto hipotetycznych. Jak zasadnie wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2023 r. II OSK 605/23 naruszenie interesu prawnego to ograniczenie lub pozbawienie praw lub uprawnień wynikających z przepisów prawa materialnego. Naruszenie to nie może mieć formy potencjalnego czy przyszłego naruszenia ale musi mieć aktualny charakter w chwili powoływania się na jego naruszenie uchwałą. Zdaniem sądu jednak, strona skarżąca H. Sp. z o.o. nie legitymowała się interesem prawnym, którego ewentualne naruszenie otwarłoby jej drogę do merytorycznej kontroli uchwały w rozpoznaniu ich skarg. Interes prawny to zatem rzeczywista a nie hipotetycznie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. O istnieniu tak rozumianego interesu możemy mówić wówczas, kiedy działanie organu administracji o wymiarze konkretnym dotyka w sposób bezpośredni normatywnie ukształtowaną sytuację konkretnego podmiotu. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004r., II SA/Bk 364/04, Lex nr 173736). Interes ten powinien być bezpośredni i realny (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005r., I OSK 715/05, LEX nr 192482, por. też wyrok NSA z dnia 4 września 2001r., II SA 1410/01, Lex nr 53376, postanowienie NSA z dnia 9 listopada 199 r., II SA 1933/95, publ.: ONSA z 1996r. Nr 4, poz. 170, wyroki WSA w Białymstoku z dnia 4 maja 2006r., II SA/Bk 764/06 i II SA/Bk 763/05). Interes prawny strony skarżącej, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Podnieść też należy, iż skarga wnoszona w trybie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Przepis ten wprowadza podmiotowe ograniczenie kręgu osób legitymowanych do wniesienia skargi na taką uchwałę. Podmiot występujący do sądu administracyjnego ze skargą na uchwałę rady gminy, musi wykazać, że uchwała ta narusza jego interes prawny, który wynika z prawa materialnego. Nie chodzi przy tym o każde naruszenie prawa, które skarżący odbiera czy kwalifikuje jako uchybienie jego interesowi prawnemu, ale o takie, które ma charakter bezpośredni, obiektywny, zindywidualizowany i realny, a zatem gdy naruszony interes prawny ma oparcie w przepisie prawa materialnego. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2022 r. II OSK 2336/19 podmiotami legitymowanymi do zaskarżenia planu miejscowego są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Ustalenia planu miejscowego co do przeznaczenia konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem art. 140 k.c. Przywołać też można stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2019 r. II OSK 467/17 w którym wskazano, że prawo do zaskarżenia uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem. W przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zasadniczo podmiotami legitymowanymi do jego zaskarżenia są właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Przyjmowane więc w planie ustalenia co do przeznaczenia i warunków zabudowy konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania określonego terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem art. 140 k.c. W niniejszej sprawie strona skarżąca spółka powołuje się na to, że jest właścicielem nieruchomości o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], na których występuje udokumentowane złoże piaskowców [...] S. kat. [...] Sąd zauważa, że nie tylko żadna z działek ewidencyjnych wymienionych przez skarżącą spółkę nie jest objęta postanowieniami zaskarżonej uchwały, ale żadna z nich nawet nie przylega do terenu objętego zaskarżoną uchwałą. Nadto jak wynika z geoportalu wymienione działki objęte są uchwałą z dnia 15 maja 2003 r. nr VII/62/2003. Tymczasem prawo do domagania się stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają jedynie podmioty, których zapisy tego prawa naruszają ich prawo własności (użytkowania wieczystego), choćby, jak mowa wyżej, byli właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych poza granicami uchwalonego planu. Interes, jaki wykazuje skarżąca spółka, ma zatem charakter faktyczny, a nie prawny. Nie daje on jej zatem prawa do uruchomienia merytorycznego rozpoznania skargi. Sąd nie mógł przystąpić do oceny legalności zaskarżonej uchwały. Dopiero wykazanie interesu prawnego lub uprawnienia i jego naruszenia można uznać za przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobligowany był odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 P.p.s.a. (punkt I sentencji postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi postanowiono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (punkt II sentencji postanowienia).