II SA/Kr 44/05

WyrokWSA w Krakowie2007-09-05

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, Wojewódzki Sąd Administracyjny Wojciech Jakimowicz, AWSA Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, wydana na skutek cofnięcia odwołania przez stronę, może zostać uchylona, jeśli wycofanie odwołania nastąpiło pod wpływem nacisku, a decyzja organu pierwszej instancji naruszała prawo lub interes społeczny?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, oparta na cofnięciu odwołania przez stronę, powinna zostać uchylona, jeśli wycofanie to nastąpiło pod wpływem nacisku, a decyzja organu pierwszej instancji naruszała prawo lub interes społeczny. W takiej sytuacji umorzenie postępowania narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
E.K. złożyła odwołanie od decyzji Wójta Gminy B. o odmowie przyznania zasiłku celowego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. umorzyło postępowanie odwoławcze na skutek pisma E.K. o cofnięciu odwołania. Skarżąca zarzuciła, że podpis na wniosku o cofnięcie odwołania złożyła pod naciskiem Kierownika OPS, a w rzeczywistości odwołania nie cofnęła. Sąd Okręgowy w N. wydał wyrok stwierdzający, że wycofanie odwołania nastąpiło pod wpływem nakazu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2004 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. K.Z. kwotę 292,80 zł brutto tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz / spr. / AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. K.Z. kwotę 292, 80 złotych brutto tytułem zwrotu kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej. WSA/wyr.l -sentencjawyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [...] 2004 r., znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem E. K. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] 2004 r., znak: [...] o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Podstawą odmowy przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego był fakt znacznego przekroczenia kryterium dochodowego. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w toku postępowania odwoławczego E. K. wycofała swoje odwołanie z dnia [...] 2004 r. od decyzji organu pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że cofnięcie przez stronę odwołania powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. W związku z tym umorzono postępowanie odwoławcze stwierdzając, że wycofanie odwołania nie prowadzi do utrzymania decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2004 r., znak: [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. Kl. Skarżąca podnosi, że podpis na wniosku o cofnięcie odwołania złożyła wbrew swojej woli, w wyniku nacisków Kierownika OPS w B.– M. T. Skarżąca twierdzi, że w rzeczywistości odwołania nie cofnęła i powinno ono być rozpatrzone. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja o charakterze procesowym, tj. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2004 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Poza granicami niniejszej sprawy pozostają inne decyzje administracyjne organu odwoławczego wskazane przez E. K. w jej skardze. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Postępowanie odwoławcze może toczyć się wyłącznie w wyniku skutecznie złożonego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Treść pisma z dnia [...] 2004 r. podpisanego przez skarżącą jednoznacznie wskazuje, iż organ odwoławczy miał podstawy do stwierdzenia, że wolą odwołującej się było cofnięcie odwołania. Z treści tego pisma w kontekście złożonej skargi do sądu administracyjnego mógł wynikać wniosek, że skarżąca w sposób nieprzemyślany traktuje pisma kierowane do organów administracji podając najpierw, że odwołanie podpisała nieświadomie pod wpływem nacisków swojego konkubenta, a następnie podnosząc, że pismo cofające odwołanie również podpisała wbrew swojej woli, tym razem pod naciskiem Kierownika OPS w B. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić organowi odwoławczemu, iż bezpodstawnie przyjął, iż nie jest wiarygodne twierdzenie, że nie nastąpiło skuteczne cofnięcie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, zwłaszcza że pismo cofające odwołanie zostało osobiście podpisane przez skarżącą. Zgodnie z art. 137 k.p.a., strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. Ponieważ cofnięcie odwołania powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, a w niniejszej sprawie - jak wykazuje analiza akt, w tym treści decyzji organu pierwszej instancji - cofnięcie odwołania przez E. K. nie prowadziło do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny, zaskarżonej decyzji nie można by postawić zarzutu niezgodności z prawem, gdyby nie fakt udokumentowany przez skarżącą w toku postępowania sądowoadministracyjnego (pismem z dnia [...] 2007 r., które wpłynęło do WSA w K. w dniu [...] 2007 r.) wyrokiem Sądu Okręgowego w N.– z dnia [...] 2006 r., sygn. akt.[...], iż skarżąca wycofała swoje odwołanie z dnia [...] 2004 r. od decyzji organu pierwszej instancji pod wpływem nakazu M. T. Należy zatem przyjąć, że oświadczenie skarżącej o cofnięciu odwołania nie wywoływało od samego początku skutków prawnych, jakie z oświadczeniem takim łączą przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Okoliczność ta sprawia, iż mimo braku zawinionej wadliwości w postępowaniu organu odwoławczego i ujawnienia się faktów istotnych dla oceny zaskarżonej decyzji dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego, zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, zamykając skarżącej drogę do weryfikacji rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy umorzenie postępowania odwoławczego – chociaż bez winy organu odwoławczego - nastąpiło z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co w sposób bezpośredni i niekorzystny dla skarżącej zdeterminowało wynik sprawy. Z tych powodów - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – należało uchylić zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło