II SA/Kr 440/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2007 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości skargę oddala Decyzją z dnia [...]grudnia 2005r., nr[...] wydaną na podstawie art. 124 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543), oraz art. 104 kpa, Starosta O. orzekł o odmowie wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania przez K.B. z działki oznaczonej nr "1" położonej w K. stanowiącej jej własność. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 29.11.2005r. Spółka Gazownictwa w Z. zwróciła się do Starosty O. o wydanie w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji zobowiązującej K.B. do udostępnienia działki oznaczonej nr "1" położonej w K., stanowiącej jej własność w celu przeprowadzenia zabezpieczenia gazociągu (uzupełnienie uszkodzonej izolacji oraz wykonanie osypki piaskowej) zlokalizowanego na w/w działce. W swym wniosku Spółka podniosła, iż w dniu 20.09.2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zobowiązał Spółkę do wykonania zabezpieczenia gazociągu mieszczącego się na przedmiotowej działce. W związku z faktem, iż wywiązanie się z nałożonego obowiązku wymaga zgody właściciela, Spółka zwróciła się do K.B. z prośbą o udostępnienie nieruchomości. Pomimo zapewnienia, iż po zakończeniu robót teren zostanie przywrócony do stanu poprzedniego, a ewentualne straty w nasadzeniach zostaną zrekompensowane, właścicielka działki uniemożliwiła wykonanie prac. Powołując się na brzmienie art. 124 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami, Starosta O. stwierdził, iż przepis ten odnosi się jedynie do nowopowstających inwestycji, co dodatkowo potwierdza zapis, że ograniczenie przez starostę w drodze decyzji następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ I instancji uznał, że zamiarem wnioskodawcy jest wykonanie zabezpieczenia i naprawa istniejącego już gazociągu, a nie realizacja nowego urządzenia służącego do przesyłania gazu, w związku z czym nie ma podstaw do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Od powyższej decyzji Starosty O. odwołanie do Wojewody [...] złożyła Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. w Z., Oddział Zakład Gazowniczy, reprezentowana przez Zastępcę Dyrektora ds. Technicznych A.R. W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż Starosta O. w zaskarżonej decyzji odmówił wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, a tym samym uniemożliwił odwołującemu się wykonanie obowiązku nałożonego decyzją wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Decyzją z dnia [...]lutego 2006r., nr[...] wydaną na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 z późn. zm.) oraz art. 138 § 2 kpa, Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U z 2004r. Nr 141 poz. 1492) prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości celem przeprowadzenia napraw i zabezpieczenia inwestycji liniowych na podstawie przepisów ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami jest dopuszczalne w sytuacji ustalenia, że przedsięwzięcia na nieruchomościach zostały zrealizowane na podstawie udzielonego przez organ administracji publicznej zezwolenia, a więc gdy ograniczenie w wykonywaniu praw do nieruchomości ma źródło w decyzji administracyjnej. Natomiast brak interwencji organu administracji, w formie decyzji o zezwoleniu, sytuuje całą sprawę poza sferą działalności administracyjnej, przenosząc ją na płaszczyznę stosunków cywilnoprawnych dotyczących bezumownego korzystania z nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego podstawowym obowiązkiem organu I instancji rozpoznającego wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości było podjęcie ustaleń w zakresie istnienia stosownych decyzji stanowiących źródło ograniczenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości na cele związane z realizacją inwestycji, tj. powstania gazociągu na przedmiotowej nieruchomości. W tym zakresie organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń. Wojewoda zwrócił również uwagę, że organ I instancji naruszył przepis art. 10 kpa, ponieważ zaskarżona decyzja została przekazana odwołującej się jedynie "do wiadomości". Ponieważ uzupełnienie materiału dowodowego wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego w znacznej części, organ odwoławczy uznał za uzasadnione uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła K.B. Skarżąca podniosła, że nie tylko nie zabrania ona wejścia na teren nieruchomości stanowiącej jej własność w celu dokonania modernizacji nitki gazociągu, ale domaga się takiej modernizacji, a modernizacja ta powinna polegać na wybudowaniu całkowicie nowych przyłączy tego gazociągu. Wskazała też na fakt popełnienia przestępstwa polegającego na sfałszowaniu opinii biegłego co do oceny stanu technicznego skorodowanych przyłączy do jej budynku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, ponieważ nie spełnia ona wymogów (nie określa naruszenia prawa lub interesu prawnego przez zaskarżoną decyzję oraz nie formułuje jakiegokolwiek zarzutu dotyczącego zaskarżonej decyzji), względnie o jej oddalenie, twierdząc, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem ze względów wskazanych w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2004r. Nr 261 poz. 2603 z późn. zm.) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast zgodnie z art. 124 ust. 6 w/w ustawy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Istotnym jest zatem, by przed zastosowaniem cytowanych wyżej przepisów organy administracji zbadały, czy zachodzą przesłanki do ich zastosowania. Jak wynika z treści przytoczonych uregulowań ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić w przypadku konieczności zbudowania nowych (zakładanie i przeprowadzanie) urządzeń, przy czym niezbędnym jest, by to ograniczenie miało podstawę w postanowieniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku w treści decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Dlatego też organ I instancji powinien ustalić, czy w przedmiotowej sprawie wniosek Spółki Gazownictwa w Z. opiera się na w/w podstawach. Jest to istotne, gdyż sam wnioskodawca powołuje się na art.124 ust.1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami w swoim wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Wyjaśnić zatem należy dokładnie na czym polegać ma zamierzenie inwestycyjne wnioskodawcy oraz czy ma ono charakter zakładania lub przeprowadzania urządzeń określonych w art.124 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i spełnia określone w tym przepisie przesłanki. W postępowaniu przed organem I instancji ustalenia takie nie zostały dokonane, co słusznie wytknął organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Co więcej do wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości należy dołączyć dokumenty z wcześniej przeprowadzonych z właścicielem nieruchomości rokowań poprzedzających samo złożenie wniosku i wszczynającego stosowne postępowanie administracyjne. Jeżeli natomiast zakres działań podejmowanych przez wnioskodawcę ograniczać się ma tylko do czynności związanych z konserwacją albo z usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1 art.124 cyt. ustawy, to właściciel nieruchomości ma obowiązek udostępnienia nieruchomości w tych celach, a obowiązek ten podlega bezpośrednio egzekucji administracyjnej, jako wynikający wprost z ustawy (tj. nie wymaga wcześniejszego wydania decyzji administracyjnej dla konkretyzacji obowiązku, a jedynie wystawienia stosownego tytułu wykonawczego). Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że naruszony został także art.10 k.p.a., gdyż nie zapewniono stronom czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu. Organ I instancji nie zawiadomił nawet K.B. o wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, a wydaną przez siebie decyzję z [...].12.2005r. doręczył stronie "do wiadomości". W ocenie Sądu konieczność przeprowadzenia w znacznej części postępowania wyjaśniającego uzasadniała w oparciu o art. 138 § 2 kpa uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Za prawidłowe należy również uznać wskazania organu odwoławczego dotyczące postępowania wyjaśniającego przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione, ponieważ odnoszą się one w zasadzie do zakresu planowanych na przedmiotowej nieruchomości prac, a nie kwestii zasadności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody nie naruszają przepisów prawa materialnego ani też procesowego i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.