II SA/Kr 441/99

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 maja 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska : AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004r sprawy ze skargi T. C. na postanowienie Wojewody N. z dnia [...] 1997r, Nr : [...] w przedmiocie stwierdzenia , że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu - skargę oddala - II SA/Kr 441 /99 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 czerwca 1997r znak: [...], Wojewoda [...] na podstawie art.134 kpa stwierdził, że odwołanie T. C. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 26.03.1997r w sprawie nakazu rozbiórki drewnianych straganów handlowych zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art.129 kpa. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została doręczona odwołującej się w dniu 10.04.1997r. /dowód doręczenia w aktach/. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 24.04.1997r. T. C. złożyła odwołanie w dniu 29.04.1997r , a więc po upływie wyznaczonego przepisami terminu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie T. C. wniosła o jego uchylenie. Podała, że z przyczyn od niej niezależnych odwołanie wniosła z 4-dniowym opóźnieniem, równocześnie prosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia 30.5.1997r. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż wniosek o przywrócenie terminu nie był dość dobrze uprawdopodobniony. Zgodnie z pouczeniem złożyła zażalenie na to postanowienie., podając szczegółowo przyczyny uchybienia terminu. Nie czekając na rozpoznanie tego zażalenia Wojewoda wydał drugie postanowienie z dnia 25.06.1997r o stwierdzeniu, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art.134 ustawy/. W przedłożonych aktach administracyjnych znajduje się odwołanie T. C. /złożone w dniu 29.4.1997r/ od decyzji z dnia 26.3.1997r , w którym odwołująca się wniosła o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podała w nim, że decyzja organu I instancji została odebrana przez matkę w dniu 10.4.1997r i przekazana odwołującej się dopiero w dniu 27.04.1997r. Nadto w aktach znajduje się postanowienie Wojewody [...] z dnia 30.05.1997r w przedmiocie nie uwzględnienia wniosku T. C. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 26.03.1997r. W uzasadnieniu tego postanowienia Wojewoda wskazał, że T. C. w żaden sposób nie wykazała, że bez własnej winy nie mogła złożyć odwołania w terminie. Postanowienie to zawierało pouczenie, że przysługuje na nie zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Pouczenie to było oczywiście błędne, gdyż zgodnie z art.59 kpa, gdy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wydał organ właściwy do rozpoznania odwołania /czyli organ wyższego stopnia/, zażalenie na takie postanowienie nie służy. Zgodnie z treścią art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dlatego też kontrolą objęto również postanowienie Wojewody [...] z dnia 30.05.1997r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. Przypomnieć należy, że skarżąca uzasadniła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania faktem, że matka, która odebrała przesyłkę w dniu 10.4.1997r zapomniała przekazać jej swojej synowej i uczyniła to dopiero w dniu 27.4.1997r. Stosownie do treści przepisu art.58 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, koniecznym jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z dowodu doręczenia decyzji organu I instancji wynika, że odebrała ją M. C., teściowa T. C., będąca jej dorosłym domownikiem, w dniu 10.04.1997r, zobowiązując się do oddania pisma adresatowi. Przewidziana w art. 43 kpa zastępcza forma doręczenia pisma dorosłemu domownikowi adresata rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Skarżąca tego nie uczyniła, ograniczając się do gołosłownych stwierdzeń. Nadto zauważyć należy, że w zażaleniu skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca podała, że zamieszkuje z mężem w znacznej odległości od domu rodzinnego męża i doręczyciel zostawił przesyłkę matce M. C., która nie przekazała jej w określonym czasie skarżącej. Dopiero podczas odwiedzin u matki odebrała tę przesyłkę. W związku z tym podnieść należy, że przesyłka była doręczana na adres podany przez samą skarżącą. Dlatego fakt otrzymania przesyłki dopiero podczas odwiedzin rodziny pod wskazanym przez nią adresem nie jest okolicznością, która mogłaby usprawiedliwiać uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji nie można zakwestionować stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 30.05.1997r, że brak jest uzasadnionych podstaw do uznania przywrócenia terminu do wniesienia odwołania za usprawiedliwione, a w związku z tym brak jest uzasadniających podstaw do uznania tego postanowienia za niezgodne z prawem. W razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony byłoby niezgodne z prawem. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony, bowiem postanowienie z dnia 30.05.1997r było postanowieniem ostatecznym. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa. Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie zapadło po wydaniu ostatecznego, zgodnego z prawem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo. Dlatego też, uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.