II SA/Kr 446/14

WyrokWSA w Krakowie2014-09-30

Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, nie zapoznając się z aktami postępowania organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania bez zapoznania się z aktami postępowania organu pierwszej instancji. Brak kompletnego materiału dowodowego uniemożliwił prawidłową ocenę zasadności wniosku.
Stan faktyczny
Strona M.B. złożyła wniosek o uchylenie decyzji z 2006 r. ustalającej obowiązek ponoszenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, wskazując na brak podstaw w k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak rozpoznania meritum sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 stycznia 2014 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uchyla zaskarżoną decyzję. Burmistrz Miasta i Gminy N. decyzją z dnia 9 października 2013 r. nr [...] orzekł o odmowie uchylenia decyzji [...] z dnia 9 stycznia 2006 r. ustalającej obowiązek uiszczania przez M.B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. - oznaczonej ewidencyjnie jako dz. nr [...] , dla której księgę wieczystą KW nr [...] prowadzi Sąd Rejonowy w W. zamiejscowy VII Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w N. , zabudowanej budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem porządkowym [...] - i transport tych nieczystości do punktu zlewnego, wysokość opłat, termin ich uiszczania oraz sposób i terminy udostępniania zbiornika bezodpływowego w celu jego opróżnienia. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, iż nie ma podstaw określonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b § 1 kpa, aby możliwe było uchylenie decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M.B. , zarzucając naruszenie art. 151 § 1, art. 145 § 1, art. 6-10, art. 61, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107, art. 146 § l, art. 147 oraz art. 149 § 2 kpa. Odwołująca podniosła także, iż Burmistrz Miasta i Gminy N. odmawiając uchylenia decyzji bezpodstawnie uznał, iż M.B. brała udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji nr ŚiR. [...] , powołując się wyłącznie na fakt, iż przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 14 stycznia 2006 r. Odwołująca zarzuciła brak wszczęcia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 61 kpa do decyzji z 9 stycznia 2006 r. określającej obowiązek uiszczania opłat za czyszczenie szamba. Zdaniem strony naruszono również art. 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Strona ponadto podkreśliła, iż Burmistrz Miasta i Gminy N. odmawiając uchylenia w w/w decyzji działa wyłącznie na niekorzyść oraz szkodę strony odwołującej się w celu ukrycia swoich błędów do których się dopuścił oraz dalszego bezprawnego wyłudzania pieniędzy od skarżącej ponoszenia opłat za czyszczenia szamba, które są przychodem gminy, bez wyjaśnienia istoty sprawy. Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 10 stycznia 2014r. znak: [...] , działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania - tj. z art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b § 1 kpa. Organ wskazał, że strona w istocie brała udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 9.01.2006r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru doręczenia owej decyzji. Kolegium w tym miejscu zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji i wskazuje, iż nie występuje powoływana niejednokrotnie przed organami obu instancji przywoływana przez M.B. podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 kpa. W ocenie organu strona, która świadomie rezygnuje z udziału w postępowaniu, nie może skutecznie żądać wznowienia postępowania. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18.09.2012 r. sygn. II SA/Kr 638/12 - brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaistniały istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Ponadto Kolegium nie stwierdziło zaistnienia innych przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 kpa. Warunkiem wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest pojawienie się tylko takich dowodów, które są dla sprawy istotne, że są one nowe, że istniały one w dniu wydania decyzji oraz, że nie były one znane organowi administracyjnemu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyrok WSA z dnia 9 marca 2006 r., sygn. V SA/Wa 2510/05). M.B. wniosła na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, zarzucając naruszenie: art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145 § 5 kpa, art. 6-10 oraz art. 61, 75, 77 i 80 kpa, art. 107 Kpa, art. 146, 147 oraz 149 § 2 kpa i art. 152 § 1 oraz art. 155 kpa. Skarżąca zarzuciła organowi, iż ten nie rozpoznał "meritum sprawy", to jest wnioski skarżącej i wszystkich niezbędnych okoliczności. W ocenie skarżącej naruszenie przez organ l instancji art. 61 § 4 i art. 10 § 1 in fine kpa uniemożliwiło skarżącej podjęcie odpowiednich czynności procesowych - zgłoszenia zastrzeżeń co do stanu faktycznego ustalanego przez ów organ, na jakim oparto decyzję z 9.01.2006 r., tudzież wskazania jej wad prawnych. Tymczasem owa decyzja wykracza poza prawną podstawę orzekania, określoną w art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - zawiera bowiem również wskazanie ilości ścieków odprowadzanych ze zbiornika oraz wskazanie podmiotu, który ów zbiornik opróżni, choć ustawa nie daje podstawy do orzekania w takim zakresie. Zgłoszenie zastrzeżeń dotyczących tych kwestii miałoby z pewnością istotny wypływ na rozstrzygnięcie postępowania w l instancji - ale podniesienie zastrzeżeń dopiero w treści odwołania nie odniosło żadnego skutku. Powyższego uchybienia nie może sanować - wbrew ocenie organu wyższego stopnia - sam fakt doręczenia skarżącej decyzji, wydanej w omawianym postępowaniu. Wszak czynności procesowe opisane wyżej, podjęte po doręczeniu decyzji, musiałyby mieć formę odwołania, a więc pierwsze stanowisko procesowe skarżącej sformułowano by dopiero po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, czyli doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Doręczenie decyzji nie może być pierwszą czynnością podjętą z udziałem strony i nie może niweczyć uchybień w postaci niedoręczania stronie pism w toku postępowania. Wobec tego nie można zaakceptować stanowiska organu wyższego stopnia, jakoby w niniejszej sprawie nie istniały podstawy uchylenia decyzji z 9.01.2006 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Pojęcie "wzięcia udziału w postępowaniu", użyte w omawianym przepisie, musi być bowiem wykładane w zgodzie z pozostałymi normami postępowania administracyjnego, w szczególności z jego podstawowymi zasadami, do jakich należy zasada dwuinstancyjności. Jeśli strona - z winy organu - wzięła udział w postępowaniu tylko w jednej instancji, oznacza to naruszenie jej podstawowego uprawnienia procesowego i wyczerpuje znamiona braku udziału w postępowaniu, jaki stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Takiego uchybienia nie może sanować ani doręczenie decyzji I instancji ani udział w postępowaniu odwoławczym (zwłaszcza, że w tym ostatnim organ wyższego stopnia nie wyciągnął konsekwencji z opisanych tu uchybień popełnionych w l instancji). W oparciu o podniesiony zarzut wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r., znak: [...] , ustalającej obowiązek uiszczania przez M.B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego, z powołaniem się na przesłanki o jakich stanowi art. 145 § 1 pkt 4 oraz pkt 5 k.p.a. Prawidłowe rozpoznanie tego wniosku wymagało dokonania oceny, czy przesłanki wznowienia wymienione w w/w przepisie zachodzą. Ocena taka jest możliwa tylko po uprzednim przeanalizowaniu akt postępowania administracyjnego, którego wniosek o wznowienie dotyczy. Tymczasem jak wynika z akt wznowieniowych, nie budzi wątpliwości, że organ II instancji rozpoznał odwołanie bez zapoznania się z aktami postępowania administracyjnego organu I instancji, które zakończone zostało wydaniem decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r., znak: [...] . Doszło w ten sposób do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt [...] , organ pierwszej instancji przekazując odwołanie, przekazał SKO wyłącznie akta postępowania wznowieniowego (k.86). Ponadto skarżąca po zapoznaniu się z aktami postępowania wznowieniowego, kilkukrotnie zwracała się do SKO aby zwróciło się o przekazanie również akt poprzedzających wydanie decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r., znak: [...] . Z akt administracyjnych wynika, że SKO nie podjęło w tym celu żadnych działań, wydało zaskarżoną decyzję, a skargę przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyłącznie z aktami wznowieniowymi znak: [...] (k.18 akt sądowych). Akta sprawy znak: [...] , której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, nie zostały przekazane również na żądanie Sądu. Z korespondencji z SKO wynikało, że akta te zostały wypożyczone bądź Sądowi Okręgowemu w K. do sprawy IC 1411/10, bądź Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do sprawy II SA/Kr 446/14, która została przesłana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w W. Z ustaleń poczynionych przez tutejszy Sąd (k.76 i k. 81) wynika jednak, że zarówno Sąd Okręgowy w K. , jak i Naczelny Sąd Administracyjny nie są w posiadaniu tych akt. Wobec powyższego, w ponownym postępowaniu organ II instancji dokona oceny zasadności wniosku o wznowienie postępowania na podstawie okoliczności faktycznych wynikających z kompletnego materiału dowodowego, w tym także akt administracyjnych organu I instancji zakończonych wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy N. decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r., znak: [...] . Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło