II SA/Kr 449/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski (spr.) WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2003 r. znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1, art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił uwzględnienia wniosku C. S. sprowadzającego się do żądania wydania decyzji nakazującej wykonanie rozbiórki domu mieszkalnego i ogrodzenia na działce nr [...] w [...] - obiektów stanowiących własność E. i L. M.. W uzasadnieniu organ ustalił, że przedmiotowy w sprawie budynek mieszkalny wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...]1987 r. Wytyczony został przez uprawnionego geodetę, budowę prowadzono pod nadzorem kierownika budowy, który w dzienniku budowy wpisał, że budynek wykonany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nadawał się do użytkowania. Budynek został przyjęty do użytkowania przez Urząd Gminy w [...] bez sprzeciwu dnia [...] 1992 r. i nadano numer "[...]". W ocenie organu, powyższe działania wyczerpywały wymogi wynikające z Prawa budowlanego. Z oświadczenia L. M. wynika, że po nadaniu budynkowi numeru nie prowadził on w budynku żadnych robót wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Podał, że ogrodzenia "między sąsiedzkie" wykonał w 1993 r. Oględziny na działce pozwoliły stwierdzić organowi, że nie są kontynuowane roboty budowlane. W ocenie organu l instancji nie istniały podstawy do wszczęcia postępowania w ramach nadzoru budowlanego. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ stwierdził, że budynek spełniał wymogi wynikające z przepisów i nadawał się do użytkowania. W odwołaniu od powyższej decyzji C. S. wskazała, że decyzja ta była dla niej krzywdząca. Zarzuciła, iż za każdym razem sprawę E. i L. M. organy rozpatrywały tylko na podstawie dokumentacji i nie przeprowadzono wizji lokalnej, która stwierdziłaby rzeczywiście istniejący stan faktyczny. Tymczasem dokumentacja zgromadzona w sprawie zdecydowanie różniła się od stanu rzeczywistego. W związku z powyższym odwołująca wniosła "o przyjazd komisji, która definitywnie stwierdzi stan faktyczny rozpatrywanej sprawy". Decyzją z dnia 20 lutego 2004 r. znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ 1 instancji dopuścił się uchybień procesowych. Nie ustalił bowiem rzeczywistego stanu faktycznego sprawy zgodnie z wymogiem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ odwoławczy powtórzył ustalenia dotyczące wybudowania przedmiotowego w sprawie budynku na podstawie pozwolenia na budowę. Wskazał dodatkowo, że w sprawie dotyczącej lokalizacji domu i ogrodzenia na przedmiotowej działce, pierwotnie wydano decyzję w dniu [...] 2002 r., która została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2002 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że organ l instancji rozpoznając sprawę ponownie powinien ustalić, co było przedmiotem zgłoszenia do użytkowania, czy w trakcie realizacji inwestycji inwestor dopuścił się istotnych odstępstw, czy też po dokonaniu zgłoszenia przystąpienia do użytkowania budynku inwestor wybudował taras od strony działek nr [...] i [...] . Postępowanie to nie zostało zakończone. Niniejsze postępowanie wszczęto w dniu [...] 2003 r. na wniosek C.. S.. Zażądała ona nakazania rozbiórki domu mieszkalnego i ogrodzenia. Tymczasem organ l instancji wydając zaskarżoną decyzję rozstrzygnął wyłącznie sprawę budynku mieszkalnego, natomiast nie wyjaśnił do końca sprawy ogrodzenia. Organ odwoławczy ustalił, że to ogrodzenie, znajdowało się przy granicy z działką nr [...] (wykorzystywaną jako droga) i działką nr [...] Wskazał, że organ l instancji ustalił wyłącznie, że zbudowano je prawdopodobnie w 1993 r. Natomiast nie ustalił, czy do budowy tego ogrodzenia było wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie- zważywszy na jego usytuowanie częściowo przy działce wykorzystywanej jako droga i czy ewentualnie budowę prowadzono na podstawie tego pozwolenia lub zgłoszenia. Prawidłowe ustalenie dotyczące budowy ogrodzenia przesądzałoby o tym, czy w tej sprawie właściwe są przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., czy też poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r. i wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm.) dotyczącego m. in. budowy ogrodzeń. W ocenie organu odwoławczego powyższe przesądzało o konieczności uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy powyższych braków nie mógł sanować, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności. Wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nadzoru budowlanego powinien przede wszystkim ustalić, czy po nadaniu budynkowi numeru w 1993 r. inwestor nie prowadził robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W aktach sprawy znajduje się bowiem kopia notatki służbowej spisanej podczas kontroli na przedmiotowej działce, dokonanej przez specjalistów z Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego IV Terenowego Biura Inspekcyjne Kontrolnego w [...]. Wynika z niej, że do budynku oddalonego od granicy działki o 4 m przylega od strony ogrodzenia taras na stałych betonowych fundamentach o szerokości 2,10 m. Ponadto organ l instancji powinien rozważyć, czy sprawa budowy ogrodzenia nie powinna być przedmiotem odrębnego postępowania, które powinno doprowadzić do ustalenia czasu budowy, legalności budowy i podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy. W skardze na powyższą decyzję C. S. zarzuciła, że przedmiotowa sprawa dotycząca domu mieszkalnego i ogrodzenia na działce nr [...] w [...] nie została dotąd wyjaśniona. Organ l instancji do tej pory nie ustalił rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Było to wynikiem dopuszczenia się licznych uchybień procesowych. Organ ten nie dokonał faktycznych oględzin, nie zebrał w wyczerpujący sposób materiałów dowodowych, nie przeprowadził należytego i prawdziwego postępowania wyjaśniającego. Wniosła o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy oraz o ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego na przedmiotowej działce przez "rzetelnych biegłych". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powtórzył uchybienia jakich dopuścił się organ l instancji i motywy dotyczące konieczności uchylenia decyzji tego organu, z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) , kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo. Jak można sądzić skarga jest wynikiem nie zrozumienia istoty zapadłej decyzji. W skardze skarżąca C. S. zarzucała, że sprawa dotycząca domu mieszkalnego i ogrodzenia nie została wyjaśniona a organ l instancji nie ustalił rzeczywistego stanu faktycznego sprawy m.in. przez nie dokonanie oględzin, i nie zebranie materiału dowodowego, nie przeprowadzenie należytego i prawdziwego postępowania wyjaśniającego. Uwzględniając odwołanie organ odwoławczy podzielił zarzuty odwołującej się C.S.. W sprawie mamy do czynienia z decyzją kasacyjną opartą o przepis art. 138 § 2 kpa a więc przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Tak właśnie było w niniejszej sprawie. Prawidłowo organ odwoławczy - zgodnie z treścią art. 138 § 2 zd. 2 kpa wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wszystkie podnoszone w skardze okoliczności muszą być rozpatrzone przez organ l instancji, w toku ponownego rozpoznania sprawy a zajęte w tych kwestiach stanowisko organów musi znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa. W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.