II SA/Kr 452/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie NSA : Anna Szkodzińska ( spr.) Izabela Dobosz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu w dniu [...] 2004r. sprawy ze skargi J. M. O. i A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego . z dnia [...] 1999r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. M. O. kwotę 10 ( dziesięć )złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II S.A./Kr 452/00 Uzasadnienie W dniu [....] kwietnia 1999 r. J.O. "w imieniu A.W. i własnym" wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. "zarzuty do tytułu wykonawczego z dnia [....] września 1998 r.". Podniósł w nich, że obowiązek opisany w pkt. 1 tytułu wykonawczego wykonał jeszcze przed datą wydania decyzji administracyjnej, o czym zresztą zawiadomił organ pismem z dnia [....] lipca 1998 r. , że w decyzji nie określono jasno zakresu obowiązku, użyto określeń ocennych przez co decyzja jest niewykonalna, Podniósł też, że obowiązek opisany w punkcie 2 tytułu nie istnieje, bowiem Wojewoda K. decyzją z dnia 4 grudnia 1998 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta w tym zakresie. Dalej zarzucił, że tytuł wykonawczy obarczony jest błędem co do osoby zobowiązanego, bowiem zobowiązanym są wszyscy współwłaściciele łącznie, a nie każdy z nich oddzielnie. Tymczasem w sprawie wystawiono dwa odrębne tytuły wykonawcze: oddzielny dla niego i oddzielny dla współwłaścicielki A.W. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 1999 r. znak [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Grodzkiego, na podstawie art. 34 § 2 w zw. z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddalił zarzuty podniesione przez J.O. w piśmie z dnia [....] kwietnia 1999 r. W uzasadnieniu podał, że wg zobowiązanego obowiązki określone w decyzji z dnia 4 czerwca 1999 r. znak [....] zostały wykonane. Wyniki przeprowadzonych przez organ w dniu [....] czerwca 1999 r. oględzin tego oświadczenia nie potwierdzają. Wbrew też zarzutowi zobowiązanego, wystawienie dwóch tytułów wykonawczych było uzasadnione, ponieważ postępowanie egzekucyjne toczy się odrębnie do każdej osoby, a nałożony obowiązek podlega solidarnemu wykonaniu. W zażaleniu na to postanowienie J.O. , wskazując, że działa również w imieniu A.W. , zarzucił, że organ stanowiska swego nie uzasadnił. Nie podał faktów, ani nie wyjaśnił podstawy prawnej. W przekonaniu żalącego się uzasadnienie winno zawierać dokładny opis tego, co miało być wykonane i co nie zostało wykonane. Odwołanie się do notatki z kontroli nie spełnia wymogów kpa, który przewiduje sporządzanie protokołów z czynności organów i umożliwienie stronie udziału w tych czynnościach. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2000 r. znak [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że obowiązek nałożony decyzją polegał na usunięciu zagrożenia spowodowanego uszkodzeniami elewacji budynku przy ul. [....] poprzez wykonanie doraźnego zabezpieczenia zniszczonych stref tej elewacji tj. usunięcie lub osiatkowanie uszkodzonych elementów. Przytoczył treść przepisu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu nie dopatrzono się żadnego z uchybień wymienionych w punktach 1-7. Podniesiony zarzut wykonania obowiązku nie został potwierdzony w wyniku kontroli, a zobowiązany nie wykonał określonego w tytule wykonawczym obowiązku przedłożenia zawiadomienia o wykonaniu robót wraz z oświadczeniem uprawnionej osoby o prawidłowości ich wykonania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.O. , działając w imieniu własnym i A.W. podtrzymał zarzuty zażalenia. Podniósł, że organy bez odpowiedzi pozostawiły jego twierdzenie o wykonaniu obowiązku, choć o tym fakcie wielokrotnie organ był informowany, a kontrola została przeprowadzona w rok po dacie decyzji i to bez uprzedniego zawiadomienia stron. Bez odpowiedzi też pozostał zarzut, że obowiązek określony tytułem wykonawczym w części dotyczącej przedłożenia zawiadomienia o wykonaniu robót wraz z oświadczeniem osoby uprawnionej nie istnieje, bowiem Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Prezydenta w tym zakresie. Egzekwowany obowiązek został przez organ więc określony niezgodnie z decyzją. Ponadto skarżący wywiódł, że naruszony został przepis art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z nim organ wszczyna postępowanie na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego. Skoro toczy się jedno postępowanie egzekucyjne dotyczące jednego obowiązku, to wierzyciel wystawić może tylko jeden tytuł wykonawczy. Również bez komentarza organy pozostawiły zarzut niewykonalności obowiązku w formie określonej tytułem wykonawczym z powodu użycia w nim pojęć nieokreślonych i nigdzie niezdefiniowanych takich jak "usunięcie zagrożeń", " doraźne zabezpieczenie", "zniszczone strefy", "osiatkowanie". Dodatkowo skarżący zarzucił, że zastosowano wobec niego wbrew przepisowi art. 7 ustawy - zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Nie ma wątpliwości, że "usunięcie zagrożenia" można zlecić do wykonania innej osobie na koszt zobowiązanego. Takie zlecenie pozwoliłoby też na zweryfikowanie twierdzeń o wykonaniu obowiązku. Podał skarżący, że toczy się odrębne postępowanie w sprawie wysokości nałożonej grzywny. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej / w skrócie - psa/. Przed przystąpieniem do rozważań prawnych stwierdzić należy, że opisane powyżej postanowienia organów nie zawierają opisu podejmowanych już wcześniej w sprawie czynności i zapadłych orzeczeń. Na podstawie dokumentów znajdujących się w przedłożonych aktach, a także dostarczonych na żądanie sądu stwierdzić należy co następuje: Egzekwowany od J.O. i A.W. obowiązek został opisany w tytule wykonawczym wystawionym w dniu [....] września 1998 r., a jego zakres odpowiadał treści decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 4 czerwca 1998 r. nr [....] , której adresatami byli "współwłaściciele nieruchomości A.W. i J.O". Obowiązek ten miał polegać na : 1. usunięciu zagrożenia spowodowanego uszkodzeniami elewacji budynku przy ul. [....] - odpadaniem płatów tynków ze ścian, gzymsów, elementów wystroju architektonicznego, przez wykonanie doraźnego zabezpieczenia zniszczonych stref tej elewacji /usunięcie lub osiatkowanie uszkodzonych elementów/ 2. przedłożeniu zawiadomienia o wykonaniu powyższych robót wraz z oświadczeniem osoby uprawnionej o prawidłowości ich wykonania. Identycznej treści tytuł wykonawczy wystawiono w tej samej dacie przeciwko A.W. W dniu [....] października 1998 r. J.O. złożył "zarzuty do tytułu wykonawczego z dnia [....] września 1998 r.", w których podniósł, że obowiązek opisany w pkt. 1 wykonał jeszcze przed datą wy dania decyzji administracyjnej, o czym zresztą zawiadomił organ pismem z dnia [....] lipca 1998 r. , że w decyzji tej nie sprecyzowano definicji zagrożenia wobec czego nie można dokonać wyboru elementów zagrażających odpadnięciem, a zatem decyzja jest niewykonalna. Podniósł też, że decyzja nie wskazuje osoby uprawnionej do wydania oświadczenia o prawidłowości wykonanych robót, uznał zatem, że on sam taki przymiot posiada. Postanowieniem z dnia 27 października 1998 r. Prezydent Miasta K. oddalił opisane zarzuty, a postanowienie to, w wyniku rozpoznania zażalenia J.O. , zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 marca 1999 r. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2003 r. /sygn. akt 11 S.A./Kr 945/997 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, po rozpoznaniu skargi J.O. , uchylił oba w/w postanowienia wskazując, że nie ustalono należycie, czy obowiązek został wykonany, zwłaszcza że decyzją z dnia 4 grudnia 1998 r. Wojewoda [....] stwierdził nieważność części decyzji Prezydenta z dnia 4 czerwca 1998 r. Kopia wniosku J.M. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 4 czerwca 1998 r. , datowana na dzień [....] września 1998 r. zalega w przedłożonych aktach administracyjnych. Nie ma w nich natomiast decyzji Wojewody z dnia 4 grudnia 1998 r. Ta została przedłożona w toku postępowania sądowego. Decyzją tą Wojewoda [....] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 4 czerwca 1998 r. w części nakazującej przedłożenie zawiadomienia o wy konaniu robót z oświadczeniem osoby uprawnionej o prawidłowości ich wykonania w terminie do 30 czerwca 1998 r. i odmówił stwierdzenia nieważności w pozostałym zakresie. Ta decyzja została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lutego 1999 r. Skarga na tę ostatnią została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2001 r. sygn. akt. IV S.A. 450/99. W ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego postanowieniami z dnia 20 kwietnia 1999 r. na każdego z zobowiązanych nałożono grzywny w celu przymuszenia. Postanowienia te zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. W uwzględnieniu skarg J.O. i A.W. wyrokami z dnia 15 lipca 2003 r. /sygn. II S.A./Kr 2008/99 i II S.A./Kr 1716/99/ Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia organów obu instancji uchylił wskazując, że zobowiązanie nie ma charakteru solidarnego, nie było więc podstaw do sporządzenia 2 tytułów wykonawczych Jak i do nałożenia 2 grzywien. Na tle powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z art. 32 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonego postanowienia/ odpis tytułu wykonawczego podlega doręczeniu osobie zobowiązanej, której służy prawo do zgłoszenia, w terminie 7 dni, zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z tej regulacji wynika, że środek obrony przed egzekucją w postaci zarzutów jest środkiem jednorazowym, obwarowanym terminem liczonym od daty doręczenia tytułu wykonawczego. Taki środek został już przez J.O. złożony w dniu [....] września 1998 r., co do tego środka zapadło negatywne rozstrzygnięcie administracyjne, które stało się ostateczne w dniu 29 marca 1999 r. /data postanowienia organy odwoławczego/. Po tej dacie postępowanie egzekucyjne toczyło się nadal, na podstawie tych samych tytułów wykonawczych. Skarżącemu nie przysługiwało więc uprawnienie do złożenia ponownie zarzutów, a merytoryczne co do nich rozstrzygnięcia organów były niedopuszczalne. Takie działanie organów ocenić należy jako rażąco naruszające wskazany przepis art. 32 § 1 w/w ustawy, a więc wypełniające znamiona art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zwrócić też należy uwagę na fakt, że co do istoty zarzuty podniesione pierwotnie są tożsame z zarzutami podnoszonymi w piśmie z dnia [....] kwietnia 1999 r. Nawet więc jeśli prawo do wnoszenia zarzutów nie byłoby ograniczone czasowo i ilościowo, to za niedopuszczalne należałoby uznać ponowne merytoryczne rozstrzyganie w kwestiach już raz rozstrzygniętych. Zauważyć też trzeba, że w piśmie z dnia [....] kwietnia 1999 r. ponadto znalazła się informacja o stwierdzeniu nieważności części decyzji, której wykonanie jest egzekwowane. Tej okoliczności żaden z organów nie ustalił i nie wyjaśnił, a przecież taki obowiązek na nim spoczywał. Stosownie bowiem do przepisu art. 59 § 2 w/w ustawy, w razie zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w § l organ obowiązany jest do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a stosowne postanowienia podejmuje albo na wniosek, albo z urzędu. W efekcie niezgodnego z prawem działania organów, kontroli sądowej -jak się okazało - zostały poddane dwa postanowienia dotyczące w zasadzie tych samych, choć złożonych w różnych datach, zarzutów. Pierwsze z nich zostało uchylone /wraz z postanowieniem organu I instancji/ wyrokiem NSA z dnia 25 lutego 2003 r. Obecnie zatem obowiązkiem organu będzie rozstrzygnięcie, stosownie do zaleceń zawartych w uzasadnieniu w/w orzeczenia Sądu, co do zarzutów wniesionych wcześniej /tych z ..... września 1998 r./ , oraz ustalenie , w nawiązaniu do powyżej poczynionych uwag, charakteru i procesowego znaczenia pisma skarżących z dnia [....] kwietnia 1999 r. i stosowne jego załatwienie. Pierwszorzędnemu zaś i jednoznacznemu wyjaśnieniu winno podlegać to, czy wnoszącym pisma / w tym środki przewidziane ustawą/ był tylko działający we własnym imieniu J.O., czy także działająca przez pełnomocnika J.O. A.W. Organy bowiem zdają się nie dostrzegać, że pismo, wniosek, środek prawny itp. pochodzi od strony postępowania, a nie od jej pełnomocnika, choćby taki był w sprawie ustanowiony. Z każdego zaś orzeczenia winno jasno wynikać, do czyjego wniosku, środka, pisma itp. ono się odnosi. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, w zw. z art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w wyroku.