II SA/Kr 452/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi H. W. – Ł. na decyzję Wojewody z dnia 10 stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala Decyzją z dnia 10.01.2002 r., znak: [...], Wojewoda na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. Nr 46 poz. 543 z 2000 - tekst jednolity/ oraz art. 138 par l pkt l k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania H. W. – Ł. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. - miasta na prawach powiatu, z dnia [...].08.2001 r. znak: [...], odmawiającą zwrotu części działki nr [...] o pow. l ha 906 m2 obj. Kw [...] oraz części działki nr [...] o pow. 3579 m2 obj. Kw [...], położonych w obr. [...] jedn. ewid. K. w granicach wywłaszczonej części parceli katastralnej l.kat [...] gm. kat. Ł.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, co następuje : Przedmiotowa nieruchomość stanowiąca własność G. W., została wywłaszczona decyzją z dnia [...].04.1962 r., Nr: [...], Prezydium Rady Narodowej w K., na rzecz Skarbu Państwa w zarząd i użytkowanie Uniwersytetu Jagiellońskiego pod budowę domu studentek, w ramach realizacji narodowego planu gospodarczego w trybie i na zasadach ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94/. Poprzednia właścicielka nieruchomości G. W. zmarła, spadek po niej nabyła w całości jej córka H. W. – Ł., co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. – K. w K. z dnia [...].06. 2001 r. /sygn. akt [...]/. W dniu [...].06.2001 r. H. W. – Ł. złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, podając, że jest użytkowana niezgodnie z celem jej wywłaszczenia. W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że obecnie - po dokonanym podziale wywłaszczonej działki, a następnie zmianie granic i oznaczeń nowoutworzonych działek, powstała działka nr [...] obr. [...], oraz działka [...] obr. [...] - jedn. ewid. K. odpowiadają wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr Kw [...], działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, a ujawnionym w dniu [...].11.1972 r., użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości jest Spółdzielnia Mieszkaniowa im. K. w K.. Działka nr [...] - stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym Uniwersytetu Jagiellońskiego, które zostało ujawnione w księdze wieczystej nr Kw [...] w dniu [...].03.1995 r. W tym stanie faktycznym i prawnym organ I instancji powołując przepis art. 229 ustawy z dnia 21.08.1997 r., o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. jw./ odmówił zwrotu przedmiotowych nieruchomości W odwołaniu od tej decyzji H. W. – Ł. zarzuciła, że Uniwersytetu Jagiellońskiego nie można traktować jako osoby trzeciej oraz, że Uniwersytet wykorzystuje część działki niezgodnie z przeznaczeniem, a nadto, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." nabyła nieruchomość z naruszeniem prawa, gdyż poprzedniemu właścicielowi przysługiwało prawo pierwokupu. Wojewoda utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzielił w pełni argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że w świetle art. 229 u.g.n., roszczenie o zwrot poprzedniemu właścicielowi nie przysługuje, tym samym nieruchomość nie może podlegać zwrotowi. Rozpatrując zarzuty odwołującej się Wojewoda stwierdził, iż są bezpodstawne gdyż tylko Skarb Państwa i Gmina nie stanowią osób trzecich w rozumieniu art. 229 u.g.n., bowiem jedynie na tych podmiotach spoczywa obowiązek realizacji roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli dysponują prawem do nieruchomości. Jeśli idzie o zarzut niezgodnego z przeznaczeniem użytkowania części nieruchomości to nie ma on znaczenia dla wyniku sprawy skoro roszczenie o zwrot nie przysługuje poprzedniemu właścicielowi. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca H. W. – Ł. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając, iż w zaskarżonych decyzjach organy I i II instancji powołały, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art. 229 u.g.n, który stoi w sprzeczności z art. 21 ust. l i 2 oraz art. 64 Konstytucji RP. Niezgodność ta jest oczywista gdyż przepisy nie mogą chronić osób nabywających od Skarbu Państwa nieruchomości z pogwałceniem prawa pierwokupu przysługującego poprzedniemu, wywłaszczonemu właścicielowi. Uwłaszczenie nie może nastąpić z naruszeniem praw poprzednich właścicieli, a nadto Uniwersytetu nie można traktować jako osoby trzeciej, która korzysta z ochrony art. 229 u.g.n. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie argumentując podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 par. l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Skarga nie jest zasadna. Organy I i II instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wyłącza możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przepis ten ustanawia wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust. 3 tej ustawy, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeśli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, i ma on zastosowanie do sytuacji gdy trwale rozporządzono przedmiotem wywłaszczenia na rzecz osoby trzeciej. Omawiany przepis art. 229 u.g.n. stanowi, iż: roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust.3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1.01.1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W niniejszej sprawie występują kumulatywnie ustawowe warunki konieczne, stanowiące łącznie przesłankę negatywną zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w postaci ujawnionych do niej praw osób trzeciej jakimi są niewątpliwie Spółdzielnia Mieszkaniowa im K. oraz Uniwersytet Jagielloński. Bezspornymi bowiem w sprawie są okoliczności, że: - Spółdzielnia Mieszkaniowa im. K. w K. jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...], a prawo to zostało ujawnione w dniu [...].11.1972 r., w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości Kw [...], zaś - Uniwersytet Jagielloński jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...], a prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości Kw [...] w dniu [...].03.1995 r.- czyli przed dniem wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. przed dniem 1.01.1998 r., - wniosek o zwrot nieruchomości poprzedni właściciel złożył w dniu [...].06.2001 r.. Skoro przytoczony wyżej w dosłownym brzmieniu przepis art. 229 u.g.n. wyłącza roszenie o zwrot nieruchomości (roszczenie nie przysługuje), w przypadku zaistnienia przesłanki negatywnej w postaci zaintabulowanego w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej - to w świetle powyższych bezspornych okoliczności, trzeba stwierdzić, że decyzja o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości jest zgodna z prawem . W tej sytuacji prawnej dla rozstrzygnięcia sprawy o zwrot nieruchomości nie mogły odnieść żadnego skutku zarzuty skarżącej, odnoszące się do sposobu nabycia prawa użytkowania wieczystego, bądź sposobu użytkowania przez użytkowników wieczystych z przedmiotowych nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.