II SA/Kr 457/03

WyrokWSA w Krakowie2006-10-02

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Małgorzata Brachel -Ziaja, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku okresowego, ustalonego na podstawie ustawy o pomocy społecznej, powinna odpowiadać kryterium dochodowemu, czy też może być niższa, uwzględniając uznanie administracyjne organu i możliwości finansowe gminy?
Ratio decidendi
Wysokość zasiłku okresowego ma charakter uznaniowy i nie musi odpowiadać kryterium dochodowemu, lecz może być niższa, pod warunkiem że mieści się w granicach określonych przepisami i uwzględnia całokształt sprawy, w tym możliwości finansowe organu oraz liczbę osób uprawnionych do pomocy. Organ powinien również brać pod uwagę zdolność do pracy osoby ubiegającej się o świadczenie oraz możliwość przyznania zasiłków celowych.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, który został przyznany przez Kierownika GOPS w niższej kwocie niż kryterium dochodowe. Skarżący odwołał się, podnosząc zarzut opóźnienia w wydaniu decyzji i zaniżenia kwoty zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując uznaniowym charakterem zasiłku i możliwościami finansowymi gminy. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, powtarzając swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja WSA Barbara Pasternak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2006 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2002r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego skargę oddala Decyzją Kierownika GOPS z [...].09.2002 r., [...], wydaną na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 3, art. 43 ust. 1 ustawy z 29.11.1990 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.), § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 10.03.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznania zasiłku okresowego (Dz. U. Nr 16, poz. 140), art. 7 i art. 39 ust. 2 ustawy z 8.03.1990 r. o Samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm. ) oraz uchwały Nr [...] Rady Gminnej z dnia [...].09.1992 r. w sprawie upoważnienia dla Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do podejmowania decyzji - przyznano S. K. zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od maja do grudnia 2002 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że S. K. spełnia warunki określone w art. 31 ustawy o pomocy społecznej do przyznania takiego zasiłku, gdyż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, samotnie gospodarującą i nie posiadającą żadnego dochodu. Mieszka w domu ojca zajmując na poddaszu dwa pomieszczenia bez wody i ogrzewania. Ojciec opłaca mu energię elektryczną w kwocie 20 zł miesięcznie, a za pożyczone od matki pieniądze kupuje żywność. Organ dodał, iż świadczenia zostaną wypłacone po otrzymaniu dotacji z budżetu Wojewody na pokrycie zadań obowiązkowych, jednakże dotacja jest za mała i nie pokrywa wszystkich świadczeń. OPS posiada jednakże dotację na zadania własne, finansowane z budżetu gminy, toteż istnieje możliwość ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego. W odwołaniu od tej decyzji S. K. podnosi, że decyzja została wydana z czteromiesięcznym opóźnieniem, a nadto przyznano zasiłek okresowy o połowę niższy niż wynosi kryterium dochodowe. Decyzja nie precyzuje też terminu przyznania wypłaty zasiłku. Uważa, że także działanie GOPS powoduje, iż pozostaje bez środków do życia. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31.12.2002 r., v, wydaną na podstawie art. 4 ust. 1, art. 31 ust. 1 pkt 3, ust. 3, ust. 4 oraz art. 11 pkt 2 ustawy z 29.11.1990 r. o pomocy społecznej (t. j. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.), § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 10.03.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznania zasiłku okresowego (Dz. U. z 19.03.1997 r. ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji zaakceptował stanowisko organu l instancji. S. K. posiada uprawnienia do przyznania pomocy społecznej, w tym do przyznania zasiłku okresowego. Wysokość zasiłku określają przepisy i zasiłek ten ustala się do wysokości stanowiącej różnicę w tym przypadku między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1, a dochodem tej osoby, zasiłek nie może być niższy niż 19 zł. Kryterium dochodowe dla osób samotnie gospodarujących wynosi od dnia 1.06.2002 r. 461 zł, jednakże należy też uwzględnić granice możliwości OPS. W tej badanej sprawie zdaniem Kolegium wydana przez organ l instancji decyzja nie narusza zasad ogólnych przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Organ uważa też, że odwołujący się z uwagi na młody wiek i zdolność do pracy powinien podjąć starania by własnymi siłami poprawić swoją sytuacje finansową. Do tego typu starań zobowiązują przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 10.03.1997 r. w sprawie zasad przyznania zasiłku okresowego. Podkreślono również z powołaniem się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (l SA 1340/93 - orzeczenie z 16.11.1993 r.), iż przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, poza zasiłkiem stałym nie następuje automatycznie, gdyż decyduje o tym całokształt sprawy, a przede wszystkim rozmiar środków finansowych, jakimi na ten cel dysponuje organ oraz liczba osób uprawnionych do uzyskania pomocy. Oznacza to w praktyce, iż nie każda prośba o udzielenie pomocy może zostać uwzględniona w rozmiarze odpowiadającym potrzebom. W decyzji zwrócono również uwagę na to, że OPS wyjaśnił powody opóźnienia wypłaty świadczeń oraz poinformował o możliwości przyznania zasiłku celowego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. K. podnosi, że decyzja organu l instancji została wydana z czteromiesięcznym opóźnieniem a zasiłek okresowy został przyznany niższy aniżeli wynosi kryterium dochodowe. Brak także w decyzji podania terminu wypłaty zasiłku. Wniosek o przyznanie zasiłku złożył do GOPS w dniu [...].05.2002 r., a decyzję wydano po 4 miesiącach, mimo iż wiadomo, że skarżący pozostaje bez środków do życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję nie podzieliło krytycznego stanowiska skarżącego co do terminu wydania decyzji i co do wysokości zasiłku, dlatego S. K. zdecydował się wnieść skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1.01.2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Skarżącemu przyznano zasiłek okresowy, gdyż ustalono, iż kwalifikuje się on do korzystania z pomocy społecznej (art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29.11.1990 r. t. j. 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.). Wysokość zasiłku okresowego ma charakter uznaniowy, tzn. iż organ przyznający zasiłek ustala jego wysokość po zbadaniu całokształtu sprawy oraz biorąc pod uwagę także innych potrzebujących w gminie, a także przyznanie na ten cel funduszu (art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Wysokość tego rodzaju zasiłku w dniu wydawania decyzji nie mogła być niższa od 19 zł, a w przypadku osoby samotnie gospodarującej, która nie posiadała żadnych dochodów mogła maksymalnie wynieść 461 zł (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, kwota ustalona z dniem 1.06.2002 r. obwieszczeniem MPiPS Mon. Poi. 2002 r., Nr 19, poz. 338) oraz obwieszczeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (MP 2003, Nr 31 poz. 326). Skarżącemu przyznano zasiłek w kwocie 200 zł, co było zgodne z przepisem art. 31 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który pozwalał ustalić wysokość zasiłku do wysokości kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a nie jak błędnie przypuszcza skarżący w kwocie równej tej wysokości. Mieściło się to również w granicach uznania administracyjnego, co także zaakceptował organ II instancji. Podzielił on stanowisko organu l instancji, iż skarżący jako człowiek młody i zdrowy, a zatem zdolny do pracy powinien starać się również własnymi siłami polepszyć swoją sytuację bytową- bardziej aktywnie niż dotychczas poszukując pracy. Równocześnie obydwa organy zwróciły uwagę skarżącego, iż gmina posiada fundusze na zasiłki celowe(np. zasiłki na odzież, opał, lekarstwa, żywność) i że skarżący może z nich skorzystać. Z akt nie wynika, aby skarżący zwrócił się do GOPS po tego rodzaju pomoc. Wobec powyższego zarzuty, iż pozostaje on bez środków do życia m. in. dzięki wadliwej polityce ośrodka pomocy społecznej są nieuzasadnione. Dodać należy, że jak wynika z akt sprawy skarżący otrzymał już wcześniej zasiłek okresowy, a opóźnienie w rozpatrzeniu jego wniosku z [...].05.2002 r. zostało spowodowane odwołaniem od poprzedniej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. O terminie załatwienia sprawy był informowany pismami GOPS z [...].06.2002 r. oraz [...].08.2002 r. (k. 8 i 11 akt administracyjnych). Również z akt sprawy wynika, że S. K. nie stara się współpracować z GOPS w celu rozwiązania swojej sytuacji życiowej do czego zobowiązuje art. 1 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej (wywiad środowiskowy z 20.05.2002 r. - k. 4 i 5 akt administracyjnych). Z powyższych względów skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p. o. p. p. s. a. z 30.08.2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło