II SA/Kr 459/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mirosław Bator Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. B., G. G. i M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sygn. akt II SA/Kr 459/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mirosław Bator Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. B., G. G. i M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej G. G. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie postanowienia Skarżąca G. G. pismem z dnia 20.04.2011 r., które do Sądu wpłynęło w dniu 26.04.2011 r. domagała się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpoznanie wniosku zbiegło się niemal z terminem rozprawy po której Sąd wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270 z późn.zm.), że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o wstrzymanie stało się bezprzedmiotowe o dlatego na podstawie art. 161 § l pkt. 3 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o umorzeniu postępowania w tym zakresie. Sygn. akt II Sa/Kr 459/11 Uzasadnienie Decyzją z dnia 22.07.2010 r, (Znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., działając na podstawie art. 67 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz.U. z 2006 r. nr. 156 póz. 1118 z późn.zm. - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r. - obecnie tj. Dz.U. z 2010 nr.243 póz.1623 ) oraz § 6 i 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. Nr 198, póz. 2043) nakazał J. B., G. G., M. W. - dokonanie rozbiórki na własny koszt nieużytkowanego budynku mieszkalnego nr "1", zlokalizowanego na działce nr "2’ w miejscowości B. a po jej wykonaniu porządkowanie terenu. Na podstawie art. 108 § 1 kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podniesiono co następuje. 1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w związku z pismem S. K. oraz K. T., przeprowadził w dniu 26 kwietnia 2010 r., oględziny na działkach nr "2’ w miejscowości B.. Ustalono, że na przedmiotowej działce zlokalizowany jest parterowy, niepodpiwniczony budynek mieszkalny oznaczony nr porządkowym "1" o całkowitych wymiarach zewnętrznych 9.00 x 4.85 m. Budynek usytuowany jest w odległości 1.50 m od istniejącego ogrodzenia od strony wschodniej oraz w odległości ok. 2.00 m od krawędzi drogi gminnej od strony zachodniej. Budynek ma konstrukcje mieszaną drewniano-murowaną. Strop oraz więżba dachowa są drewniane, a pokrycie z płyt eternitowych falistych. W takcie oględzin stwierdzono, że obiekt znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. Murowana ściana szczytowa od strony zachodniej uległa całkowitemu zawaleniu. W pozostałych ścianach murowanych widoczne są duże ubytki cegły, spękania a także wyrwy na całą grubość ściany. Z uwagi na liczne ubytki w pokryciu dachowym, drewniane elementy konstrukcji dachu oraz stropu zostały zamoknięte i przegnite. Ponadto spróchniałe i przegnite belki stropowe wykazują znaczne ugięcia. Wszystkie media doprowadzone do budynku zostały odcięte. 2. opisany wyżej budynek jest nieużytkowany i stanowi tymczasowe schronienie dla bezdomnej osoby. Zły stan techniczny budynku może również zagrażać bezpieczeństwu oraz zdrowiu ludzi i mienia, gdyż jest położony bezpośrednio przy granicy z działką nr "3’, w miejscu gdzie znajduje się dojazd i dojście do budynku mieszkalnego nr "4". Znajduje się częściowo w pasie drogowym (2.00 m od krawędzi jezdni) co stanowi dodatkowe zagrożenie dla uczestników ruchu. 3. podczas kontroli przedłożono kopię umowy sprzedaży przedmiotowego budynku z dnia 06 grudnia 1994 r., na rzecz F. C.. Pod treścią umowy widnieje podpis sekretarza Gminy [...] z poświadczeniem własnoręczności podpisów F. C. oraz L. B.. W sprawie rzekomego umieszczenia w budynku bezdomnej osoby, stosowne wyjaśnienie złożył kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. " GOPS posiada jedynie wiedzę o tym, że Pan K. R. przebywa w w/w budynku. Jego pobyt w tym budynku nie był uzgadniany z Ośrodkiem Pomocy Społecznej, gdyż ośrodek nie jest jego właścicielem.'. 4. G. G. złożyła oświadczenie, iż jest jedną ze spadkobierczyń po zmarłym L. B. - synu A. B.. Nie czuje się właścicielką budynku, gdyż jej ojciec L. B. sprzedał 16 lat temu nieruchomość. W przypadku zobowiązania do rozbiórki budynku z innymi spadkobiercami, wykona ją pod warunkiem, że B. C. nie będzie rościła żadnych roszczeń finansowych (zapłaty za sprzedaż nieruchomości), zaprzeczyła aby w budynku umieszczała jakieś osoby. 5. Za M. W. oświadczenie złożył J. W. i przyznał, że M. W. jest jedną ze spadkobierczyń L. B., którymi są także G. G. i J. B.. Poparł oświadczenie złożone przez G. G.. Podobne stanowisko zajęła J. B.. 6. B. C. występująca w imieniu swojego męża F. C., oświadczyła, że jej mąż umową z dnia 06.12.1994 r., kupił budynek nr "1" od L. B. (nieżyjący spadkobierca po A. B.), a nadto, że czuje się właścicielką budynku, nie zamierza go rozbierać, w razie konieczności będzie go remontowała. Bezdomny wprowadził się do budynku za jej wiedzą i zgodą, ale z tego tytułu nie pobiera żadnych opłat. 7. z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działki nr "3" (dawna działka nr [...]) na której położony jest budynek mieszkalny - jest nieżyjąca A. B., której spadkobiercami są jej synowa tj. J. B. oraz jej córki G. G. i M. W.. 8. zgodnie z treścią art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni zaś zgodnie z art. 158 oraz art. 73 § 2 kc - umowa przeniesienia własności nieruchomości może być skutecznie zawarta wyłącznie w formie aktu notarialnego. Umowa sprzedaży nieruchomości bez zachowania tej formy nie wywołuje skutków prawnych, tak więc własność przypada wszystkim spadkobiercom po zmarłej A. B.. 9. Mając natomiast na względzie treść brzmienia art. 28 Kpa uznać należy, iż F. C. nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie. 10. Według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy B. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. i opublikowanego w Dz. Urz. Woj [...] Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. póz. [...] - działka nr "5" w B. położona jest w terenach oznaczonych symbolem [...] z podstawowym przeznaczeniem pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W obrębie w/w jednostki żaden obiekt nie jest wpisany do rejestru zabytków, jak również nie występuje strefa pośredniej ochrony konserwatorskiej. 11. mając na uwadze, treść oświadczeń zawartych w protokole z przeprowadzonej w dniu 11.05.2010 r., rozprawy administracyjnej a także fatalny stan techniczny obiektu, który podlega stale postępującej degradacji mogącej w konsekwencji doprowadzić do katastrofy budowlanej, postanowił zobowiązać solidarnie wszystkich współwłaścicieli do rozbiórki budynku stosownie do zapisów art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. 12. konieczność ochrony ludzkiego zdrowia z uwagi na przebywanie w przedmiotowym obiekcie osoby bezdomnej nie posiadającej do niego żadnego tytułu prawnego, zadecydowała, że w trybie art. 108 § 1 Kpa nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie G. G., M. W. oraz J. B. nie zostało uwzględniona l [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 17.022011 r (Znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu, że jest ona prawidłowa bowiem budynek którego dotyczy jest w takim stanie technicznym, który uniemożliwia jego użytkowanie i nie kwalifikuje się do remontu, czego nie kwestionują także skarżące. Wobec tego organ l instancji słusznie nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego na podstawie przepisu art. 67 Prawa Budowlanego z 1994 r., który ma na celu wyeliminowanie obiektów budowlanych, których stan uniemożliwia doprowadzenie ich do prawidłowego stanu technicznego i niezależne to jest od tego, czy są to przeszkody prawne czy techniczne. Rzeczą zobowiązanego do dokonania rozbiórki jest uprawdopodobnienie, że ma on zamiar wykonać remont budynku, który organ nadzoru budowlanego zakwalifikował do rozbiórki, a tego jednak zobowiązany do dokonania rozbiórki - właściciel budynku - nie uczynił. "Użytkowanie", o którym mowa w art. 67 Prawa Budowlanego z 1994 r., to korzystanie zgodnie z przeznaczeniem, w sposób racjonalny, a trudno uznać za takie funkcjonowanie w budynku, którego jedna ze ścian (szczytowa) uległa zawaleniu, a w pozostałych widoczne są głębokie ubytki, a konstrukcja stropu jest zamoknięta i przegnita. Organ l instancji słusznie uznał za właścicieli przedmiotowego budynku spadkobierców po zmarłej A. B., a to: jej córki J. B., G. G. i M. W.. Umowa sprzedaży przedmiotowego budynku jest nieważna z przyczyn, które wskazał organ l instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wobec powyższego, fakt, iż obecny "najemca" - w uznaniu odwołujących się – F. C., użyczył osobie trzeciej do użytkowania przedmiotowy budynek jest dla niniejszego postępowania irrelewantny. Okoliczność nieformalnej sprzedaży nie stanowi zagadnienia prawnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosły J. B., G. G., M. W. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji zarzuciły, że : * organ l instancji odwołuje się do rejestru gruntów przekazanego przez wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Starostwa Powiatowego w W. dotyczącym działki nr "3’ (dawna działka nr [...]) i na jego podstawie ustala, że właścicielem nieruchomości "na której położony jest budynek mieszkalny - jest nieżyjąca Pani A. B.". Tymczasem budynek położony jest na dz.ewid. "2" a A. B. nie była właścicielem gruntu ani budynku na nim się znajdującym a posiadaczem samoistnym co wynika z zaświadczenia sądu rejonowego w W. Wydział Ksiąg Wieczystych Dz.odp [...] z dnia [...].09.2010, oraz wypisu z rejestru gruntów wystawionego przez Starostwo Powiatowe Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami w W.. * nieżyjąca A. B. użytkowała tę nieruchomość przez okres krótszy niż 20 lat (od końca lat sześćdziesiątych do 1984). Wcześniej A. B. mieszkała w miejscowości G. gmina [...], a w 1984 r. zmarła. Po jej śmierci przejęła użytkowanie tego budynku Z. K. dobudowując drugą izbę z aneksem kuchennym i wymieniła pokrycie dachu na eternit falisty. Zmarła na początku lat dziewięćdziesiątych. Danych tych nie mogą uściślić z powodu odmowy udzielenia informacji przez Gminę [...] wydział meldunkowy gdyż nie są właścicielkami tej nieruchomości. - skarżące próbowały skontaktować się z R. K. który mieszka w tej posesji lecz go nie było lub udawał że go niema, ślady wskazywały że nie wyprowadził się. Gdy go spotkały potwierdził że nadal mieszka w przedmiotowym budynku i oświadczył, że klucze do domu otrzymał od Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. jak i został przez niego przywieziony około 5 lat temu co potwierdzają sąsiedzi. R. K. mieszka w części dobudowanej przez Z. K.. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 póz. 1269 z póż.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nakazująca skarżącym jako właścicielom na podstawie art. art. 67 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r, rozbiórkę budynku położonego w B.. W ocenie orzekających organów skarżące jako właścicielki nieruchomości są obowiązane do wykonania obowiązku wynikającego z cytowanego przepisu. Za trafne należy uznać stanowisko orzekających organów, że przedmiotowy obiekt z uwagi na swój stan techniczny winien ulec rozbiórce, jak i to które przyjmuje, że nieformalna umowa sprzedaży nieruchomości nie wywołuje skutków prawnych. Nie mniej jednak pogląd, że to skarżące - jako spadkobiercy A. B. są właścicielkami nieruchomości jest przedwczesny. To, że A. B. ujawniona była w dokumentach ewidencji gruntów wcale nie świadczy o tym, że była ona właścicielką nieruchomości i jej części składowej. Po drugie nie można uznać, że synowa jest spadkobiercą ustawowym po teściowej. Organ l instancji ustala, że zgodnie "z przekazanym przez Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Starostwa Powiatowego w W. wypisem z rejestru gruntów właścicielem działki nr "3" (dawna działka nr [...]) na której położony jest budynek mieszkalny - jest nieżyjąca Pani A. B.. Podczas przeprowadzonej w dniu 11 maja 2010 r. rozprawy administracyjnej ustalono, że spadkobiercami po zmarłej są: jej synowa tj. Pani J. B. zam. [...] oraz jej córki Pani G. G. zam. W. i Pani M. W. zam.[...].". Organ odwoławczy stanowisko to poparł, twierdząc, że : "....organ l instancji słusznie uznał za właścicieli przedmiotowego budynku spadkobierców po zmarłej A. B., a to: jej córki P. J. B., P. G. G. i P. M. W.". Zwraca uwagę, że organ II instancji niejako zamienił J. B. z synowej na córkę. Z rozstrzygnięcia decyzji wynika, że chodzi o budynek zlokalizowany na dz.ewid. "2" a w uzasadnieniu w jego części dotyczącej ustalania właścicieli organ l instancji mówi o dz.ewid. "3" - ale jak to się wydaje jest to oczywisty błąd. Na rozprawie przed Sądem w dniu 24.05.2011 r., skarżąca G. G. wyjaśniła, iż A. B. była osobą niezamężną, zmarła ok. 1984 r., miała dwoje dzieci a to: L. B., który zmarł ok. 1997 r., pozostawiając dzieci: G. G. i M. W. oraz wdowę J. B. - skarżącą; drugim dzieckiem A. B. był W. B., który zmarł, pozostawił żoną oraz dzieci, których ani imion, ani adresów skarżąca nie zna. Z powyższego oświadczenia wynika, że spadkobiercami A. B. byli jej synowie L. B. i W. B.. Z oświadczenia wynika, że syn L. B. przeżył spadkodawczynię bo zmarł ok.1997 r, pozostawiając wdowę J. B. oraz córki G. G. i M. W.. Składająca powyższe oświadczenie G. G. nie miała informacji o drugim spadkobiercy W. B.. W każdym razie - jak z powyższego wynika - krąg spadkobierców A. B. jest inny niż przyjęto to w kontrolowanych decyzjach. Aby przyjąć, że obowiązek rozbiórki można nałożyć na spadkobierców A. B. - konieczne jest ustalenie, że ona była właścicielką nieruchomości. Jak można sądzić orzekające organy przyjmują ten fakt za wpisem w rejestrze gruntów. Rzecz w tym, że taki fakt z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika. Z rejestru można przyjąć, że A. B. była posiadaczem nieruchomości a z dalszych faktów (nieformalnej z dnia [...].12.1994 r.) może wynikać, że nastąpiła zmiana posiadania i takim posiadaczem stał się F. C.. Z oświadczenia jego żony B. C. może wynikać, że dalej ta nieruchomość jest w jego posiadaniu i, że czuje się właścicielem nieruchomości. W prawie polskim obowiązują domniemanie, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym (art 341 kc). Fakty, te przemawiają za tym, że F. C. winien być stroną niniejszego postępowania bowiem postępowanie dotyczy prawa własności, które jemu może przysługiwać ( może sobie np. doliczyć do czasu swego posiadania, posiadanie swego poprzednika i przez zasiedzenie nabyć prawo własności art. 176 § 1 kc). Jak można przypuszczać stan obiektu wymaga pilnej interwencji. Art. 67 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., przewiduje możliwość nałożenia obowiązku rozbiórki na dwa podmioty, właściciela lub zarządcę. Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności to obowiązek taki może być nałożony na wszystkich współwłaścicieli. Tak więc obowiązkiem organów było ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości kto jest właścicielem nieruchomości. Z dotychczas zebranej dokumentacji może wynikać, że może to być trudne. Trzeba więc rozważyć czy obowiązku rozbiórki nie można nałożyć na zarządcę. Zarządcą w rozumieniu art. 67 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., jest podmiot który zarządza nieruchomością. Tak jak to wyżej powiedziano z wypowiedzi B. C. może wynikać, że takim zarządcą jest nieformalny nabywca jej mąż F. C., który według jej oświadczeń na rozbiórkę się nie zgadza a obiekt ma zamiar remontować Ponownie rozpatrując sprawę powyższe spostrzeżenia i należy wziąć pod uwagę Należy przede wszystkim o sprawie zawiadomić F. C. i od niego odebrać stosowne oświadczenia. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art.135 oraz 152 i art. 200 p.o. p.s.a. należało orzec jak w sentencji.