II SA/Kr 46/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-03-28
Skład orzekający: Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba w podeszłym wieku, utrzymująca się z emerytury, która ponosi znaczne wydatki na leki i bieżące utrzymanie, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych i mieć ustanowionego pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, jest zasadny, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wiek strony, jej niski dochód z emerytury, znaczne wydatki na leki oraz złożoność materii prawnej sprawy uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
J. P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Referendarz sądowy zwolnił ją z kosztów, ale odmówił ustanowienia pełnomocnika, uznając, że jej dochód z emerytury pozwala na poczynienie oszczędności. J. P. wniosła sprzeciw, argumentując, że jej dochód po odliczeniu wydatków jest niewystarczający na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, a jej wiek i stan zdrowia utrudniają samodzielną obronę interesów.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2008 r. sprzeciwu J. P. od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2008r. w przedmiocie zwolnienia kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: l zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych II ustanowić dla J. P. adwokata z urzędu
J. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na fakt, że nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2008r, Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W uzasadnieniu postanowienia podano, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości 1077,38 zł miesięcznie, nie posiada nieruchomości lokalowych, wartościowych ruchomości ani oszczędności, zamieszkuje w mieszkaniu swojej wnuczki i ponosi z tego tytułu opłaty w wysokości około 480 zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawczyni posiada dwie działki o łącznej powierzchni 10.186m2 przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na tereny zielone.
W związku z powyższym uznano, że J. P. wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. Jednak sytuacja majątkowa nie uzasadnia ustanowienia dla J. P. pełnomocnika z urzędu, ponieważ stały dochód w postaci emerytury w wysokości 1077,38 zł miesięcznie sprawia, że w perspektywie czasu mogłaby poczynić oszczędności w celu pokrycia kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego. Podkreślono również, że z uwagi na treść art. 134 i art. 140 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzą obawy, że strona nieposiadająca wykształcenia prawniczego ani też profesjonalnego pełnomocnika nie będzie mogła w sposób prawidłowy bronić swego interesu w toczącym się postępowaniu sądowym.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia J. P. podniosła, że po odliczeniu od jej miesięcznego dochodu stałych miesięcznych wydatków przedstawionych we wniosku pozostaje jej niespełna 14 zł dziennie na wyżywienie, co uniemożliwia poczynienie oszczędności na pokrycie kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla jej utrzymania. Podkreśliła też, że ma 80 lat i niekiedy nie jest w stanie samodzielnie zadbać nawet o zachowanie terminów urzędowej korespondencji, a świadczona jej w dotychczasowym postępowaniu
2
akt: II SA/Kr 46/08
bezinteresowna pomoc ma ograniczony zakres. J. P. zarzuciła też, że odmowa przyznania jej prawa pomocy narusza możliwość dochodzenia przez nią prawa w postępowaniu sądowym zagwarantowane w art. 45 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy jest zasadny zarówno co do zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia adwokata z urzędu, czyli w zakresie całkowitym określonym w art. 245 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy przyznanie prawa pomocy w osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W świetle treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, którą Sąd uznaje za wiarygodną, należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Osoba samotna w wieku 80 lat, której jedynym źródeł dochodu jest emerytura w wysokości 1077,38 zł miesięcznie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wskazała we wniosku skarżąca, stałe opłaty takie jak za czynsz, gaz oraz prąd wynoszą w jej przypadku około 480 złotych miesięcznie. Ponadto podniosła, że zmuszona jest do wykupywania koniecznych lekarstw za kwotę około 200 złotych miesięcznie. Zatem po odliczeniu tych wydatków od dochodu z emerytury skarżącej pozostaje na miesięczne utrzymanie około 400 zł. Zdaniem Sądu kwota taka wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb związanych z zakupem wyżywienia i uniemożliwia skarżącej poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej ani też poczynienia oszczędności w celu zgromadzenia kwoty potrzebnej do opłacenia wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Ponadto Sąd uznał, że wiek skarżącej oraz materia prawna niniejszej sprawy dotycząca ustalenia warunków zabudowy uzasadniają przekonanie, że skarżącej bardzo trudno byłoby właściwie reprezentować swoje interesy w postępowaniu sądowym bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym należy uznać, że w przypadku skarżącej spełnione zostały warunki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a więc
Sygn. akt: II SA/Kr 46/08
zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło