II SA/Kr 46/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Pracy "[...]" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana Prezydent Miasta K. decyzją z [...] września 2012 r., na podstawie art. 1, art. 2, art. 3 ust. 1, pkt. 2, ust. 2, ust. 3, art. 4 ust. 1, ust. 2 ust. 3, ust. 4, ust. 6 ustawy z 29. 07. 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., póz. 83), art. 104, art. 107 § 4 k.p.a. , art. 67 ust. 3a, art. 69 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 roku Nr 102, póz. 651 ze zm.), orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w K. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], oznaczonej jako działka nr [...]o pow. 1739 m2, obręb 1, jednostka ewidencyjna [...] na rzecz [...] Spółdzielni "[...]". Jednocześnie ustalił opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości 324 500,00zł i na wniosek użytkownika wieczystego rozłożył ją na 240 rat płatnych miesięcznie. Do opłaty doliczono kwotę 349,00 zł tytułem zwrotu kosztów za sporządzenie operatu szacunkowego będącego podstawą ustalenia opłaty za przekształcenie. Wskazano również, że decyzja nie narusza praw osób trzecich, ostateczna decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisów w operacie ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości. Organ wskazał, że w związku z tym, iż decyzja w całości uwzględnia żądanie wnioskodawcy – [...] Spółdzielnia "[...]" i bezsporne jest spełnienie przez nią przesłanek ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpił od sporządzenia uzasadnienia. Spółdzielnia "[...] wniosła odwołanie od ww. decyzji, wskazując, że prosi o jej anulowanie z uwagi na trudną sytuację finansową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] listopada 2012 r, znak:[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej zmiany bądź uchylenia. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem [...] Spółdzielni [...] w K. , która wniosła jednocześnie o przekształcenie także innych działek pozostających w użytkowaniu wieczystym. Do wniosku został dołączony akt notarialny Rep. Nr [...] z 27.03.1995 r. dotyczący umowy oddania w użytkowanie wieczyste Spółdzielni działek gruntu oznaczonych numerami [...] o powierzchni 8260 m2 oraz nr [...] o powierzchni 482 m2 oraz przeniesienia własności budynków oraz wypisy i wyrysy z rejestru gruntów dotyczące wnioskowanych działek. Działka nr [...] o powierzchni 0,1739 ha stanowi wraz z innymi wyżej wymienionymi działkami kompleks nieruchomości będącej w użytkowaniu spółdzielni. Działka ta jest zabudowana budynkiem zaplecza technicznego, wiatą samochodową, wiatą na kwasy, wiatą magazynową. Na jej terenie urządzona jest droga, place, chodniki, ogrodzenie, oświetlenie terenu. Nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste pod prowadzoną działalność gospodarczą. Jej faktyczny sposób wykorzystania jest zgodny z tym celem. Dla wyceny działki został sporządzony operat szacunkowy, który w ocenie Kolegium jest prawidłowy. Z wyników operatu wynika, że oszacowana wartość rynkowa nieruchomości, jako prawa własności wynosi 660 900 zł. Natomiast jako prawa użytkowania wieczystego wynosi 336 400 zł. Na mocy art. 69 ustawy o gospodarce nieruchomościami na poczet ceny nieruchomości gruntowej sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu zalicza się kwotę równe wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, określoną według stanu na dzień sprzedaży. Zatem kwota należna do zapłaty, zgodnie z wyliczeniami biegłego wynosiła 324 500 zł. Organ odwoławczy konkludował, że Spółdzielnia spełniała kryteria ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stąd była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem. Odnosząc się do odwołania Kolegium wskazało, że istnieje możliwość cofnięcia wniosku przez wnioskodawcę lecz możliwość taka istniała w toku postępowania przed organem l instancji. "W trakcie postępowania odwoławczego strona mogła wystąpić o umorzenie postępowania, czyli z instytucji unormowanej w art. 105 § 2 k.p.a., ale tylko w odniesieniu do całego postępowania". Spółdzielnia "[...]" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Zarzuciła "błędne przyjęcie przymusu przekształcenia wieczystego użytkowania w prawo własności". W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że nie kwestionuje prawidłowości decyzji organu l intonacji ani wysokości kwoty ustalonej z tytułu przekształcenia. Wskazała, że po wydaniu przedmiotowej decyzji przez organ l instancji ujawniło się zdarzenie powodujące drastyczne obniżenie dochodów skarżącej spółdzielni, stąd też spółdzielnia wycofała się z konstytuowania przekształcenia odnośnie jednej z czterech działek objętych wnioskiem o przekształcenie. Sytuacja ta spotkała się ze zrozumieniem Urzędu Miasta, który zalecił zaskarżenie decyzji do Kolegium. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że kodeks postępowania administracyjnego nie daje podstaw do cofnięcia wniosku w toku postępowania odwoławczego. Powtórzył, że możliwość cofnięcia wniosku istniała w toku postępowania przed organem l instancji. W trakcie postępowania odwoławczego strona mogła wystąpić o umorzenie postępowania czyli z instytucji unormowanej w art. 105 § 2 k.p.a., ale tylko w odniesieniu do całego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art.»1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, póz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenie innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z przepisu tego wynika, iż w każdym przypadku zarówno organy l jak II instancji zobowiązane są dokładnie ustalić treść oraz zakres pisma kierowanego do organu administracji publicznej. W związku z czym wszelkie niejasności i niedopowiedzenia zawarte w piśmie kierowanym do organu nie mogą być interpretowane przez organ dowolnie. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że istotną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 128 i 140 kpa, jest jego odformalizowanie tak, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie ( wyrok WSA w Warszawie z 8. 06. 2006 r. sygn. akt VII SAM/a 447/06, Lex 213989) . A zatem o tym jaki jest charakter i zakres żądania zawarty w piśmie wniesionym przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7, 8 i 9 kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska (wyrok NSAz 4.04. 2002 r., sygn. akt l SA 2188/00, LEX nr 81741). W związku z tym w szczególności należy zważyć, na ogólną zasadę udzielania informacji z art. 9 kpa zdanie drugie, zgodnie z którą organy czuwają nad tym, aby strony, z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy trzeba wskazać, że w ocenie Sądu organ odwoławczy nie ustalił prawidłowo treści żądania [...] Spółdzielni [...]" w K. zawartego w .piśmie wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w terminie otwartym do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta M. K. z 4 września 2012 r., którą orzeczono - zgodnie z wnioskiem Spółdzielni - o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w K. przy ul. [...] , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1739 m2, obręb 1, jednostka ewidencyjna K. na rzecz [...] Spółdzielni " [...]" w K. , ustalając jednocześnie opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości 324 500,00 zł. Organ odwoławczy, jak wynika z zaskarżonej decyzji przyjął, iż ww. pismo strony skarżącej zatytułowane "Wniosek" jest żądaniem ponownego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Pominął przy tym, że strona odwołująca w swoim piśmie żądała co prawda uchylenia decyzji organu l instancji, ale równocześnie w uzasadnieniu wskazała, że prosi o anulowanie decyzji pierwszoinstancyjnej ze względu na trudną sytuację finansową. W tej sytuacji w ocenie Sądu nie można uznać, że organ odwoławczy rozpoznał sprawę zgodnie z intencja Spółdzielni "[...]" w K. , ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie zbadało treści żądania strony i nie ustaliło prawidłowo intencji, którymi strona kierowała się wnosząc określone ww pismo. Nie można się również zgodzić, że Kolegium nie mogło wydać innej decyzji niż zaskarżona, ponieważ Spółdzielnia [...] " w K. nie wniosła o umorzenie całego postępowania. W ocenie Sądu w sytuacji gdy Spółdzielnia na etapie postępowania odwoławczego odstąpiła od zamiaru zawartego we wniosku skierowanego do organu l instancji, który został rozstrzygnięty decyzją pierwszoinsrtancyjną, a organ l instancji nie zastosował art. 132 kpa, organ odwoławczy mógł zastosować - mając na uwadze odstąpienie Spółdzielni od żądania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w której nieprawomocną decyzją pierwszoinstancyjną przekształcono prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w prawo w własności - zgodne z treścią art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa i uchylić zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Trzeba przy tym zważyć, że decyzje o umorzeniu postępowania organ administracji publicznej wydaje zgodnie z treścią art. 105 § 1 kpa tj. wówczas gdy postępowanie z jakiekolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności gdy strona zrezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Przy ponownym, rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy będzie miał na uwadze powyższe W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdzając inne (niż dające podstawę do wznowienia postępowania) naruszenie przepisów postępowania jakie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. póz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.