II SA/Kr 460/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-10-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli wnioskodawca nie wykaże swojej trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar wykazania tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy, a brak przedstawienia wymaganych dokumentów i danych uniemożliwia sądowi ocenę jego sytuacji materialnej i uwzględnienie wniosku.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. F. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniosek zawierał braki formalne, w związku z czym wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia go poprzez przedłożenie szczegółowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów. Wnioskodawca nie przedstawił wymaganych dokumentów, mimo przedłużenia terminu, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania przez referendarza sądowego. Następnie wnioskodawca wniósł sprzeciw od tego zarządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 18 października 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 lutego 2011 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić wniosek w całości.
W niniejszej sprawie J. F. pismem z dnia 16 marca 2012r. (k. 148) złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wniosek na formularzu (k. 163) zawierał braki w postaci niewypełnionych pól dotyczących oświadczenia o majątku i dochodach wnioskodawcy, w związku z czym wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów i oświadczeń na okoliczność wykazania jej stanu majątkowego (k. 175), w tym oświadczenie, gdzie aktualnie mieszka i czyją własność stanowi ta nieruchomość, kto ponosi koszty jej utrzymania i jaka jest wysokość tych kosztów, podanie stanu majątkowego wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (wykazanie nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro), oświadczenie z jakich źródeł i w jakiej wysokości rodzina uzyskuje dochody na bieżące utrzymanie, czy korzysta z pomocy społecznej -jeśli tak, to w jakiej formie i z jaką częstotliwością, oświadczenie, czy żona uzyskuje dochody - jeśli tak, należało podać z jakiego źródła i w jakiej wysokości, udokumentowanie aktualnymi rachunkami wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, leczenie, telefon, edukację dzieci, itp., przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego małżonkę rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz przedłożenie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie lata kalendarzowe (2010 i 2011.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca złożył wniosek o przedłużenie terminu do nadesłania wymaganych dokumentów i dokonania żądanych wyjaśnień. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 kwietnia 2012 roku przedłużono termin do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy o 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia.
Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów, ani danych o które była wzywany i w związku z tym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2012r. pozostawił wniosek bez rozpoznania.
J. F. wniósł w terminie sprzeciw, wskazując jedynie, że zarządzenie jest niewłaściwe, oraz że istnieje podstawa do zwolnienia od kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek podlega oddaleniu, gdyż wnioskodawca nie wykazał tej przesłanki. Stosownie do art. 246 p.p.s.a. to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej sytuacji materialnej. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sądowych potwierdzenia odbioru, pismo informujące stronę skarżącą o przedłużeniu terminu (dot. zarządzenia referendarza z dnia 27 kwietnia 2012r.) zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 6 czerwca 2012 roku (k. 194). Tym samym termin upłynął z dniem 13 czerwca 2012 roku. Wnioskodawca pomimo długiego okresu w którym mógł zgromadzić i przesłać wymagane dane i dokumenty, tj. w okresie od otrzymania pierwszego wezwania referendarza dnia 17 kwietnia 2012r. (k. 181) do dnia 13 czerwca 2012r., nie wywiązał się z obowiązku, którego wykonanie leżało w jego interesie.
Zaniechanie strony oraz brak w/w oświadczeń, danych i jakichkolwiek dokumentów jest zatem przeszkodą do dokonania przez Sąd oceny sytuacji materialnej i uwzględnienia wniosku, co tym samym prowadzi do odmowy zwolnienia od kosztów. Podnieść przy tym należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do podmiotów pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W powyższej sytuacji zwolnienie wnioskodawcy od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie -na współobywateli, jako podatników.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło