II SA/Kr 461/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-06-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez przedstawienie wymaganych dokumentów dotyczących dochodów, wydatków i majątku?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, gdy strona skarżąca nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak przedstawienia wymaganych danych dotyczących dochodów, wydatków i majątku uniemożliwia sądowi ocenę sytuacji materialnej strony, a instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób w bardzo trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że utrzymuje się z działalności gospodarczej i posiada gospodarstwo rolne, maszyny rolnicze oraz samochody. Na wezwanie referendarza sądowego nie przedstawił szczegółowych danych dotyczących dochodów, wydatków ani majątku, ograniczając się do lakonicznych oświadczeń. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a skarżący wniósł sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 28 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwoma synami. Jego rodzina utrzymuje się z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, przy czym nie sprecyzował, co to jest za działalność, jakie dochody przynosi itp. Z oświadczenia skarżącego, złożonego również na wezwanie referendarza sądowego wynika, iż posiada on gospodarstwo rolne (nie podaje areału, ani jaka działalność jest na nim prowadzona oraz jakie dochody przynosi), przy czym posiada maszyny rolnicze oraz samochody. Lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje wraz z rodziną należy, wg oświadczenia wnioskodawcy - do jego żony, przy czym brak danych co do metrażu. Stosownie do zarządzenia referendarza sądowego z dnia 9 maja 2011 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez potwierdzenie dochodu osiąganego przez wnioskodawcę oraz jego małżonkę (zeznania podatkowego za 2010r., aktualnego zaświadczenia z zakładu pracy, odcinków świadczeń), wyjaśnienie, czy w skład majątku wchodzą nieruchomości, potwierdzenie stosownymi dokumentami wydatków związanych z aktualnym utrzymaniem, przedstawienie rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, iż rodzina utrzymuje się z działalności gospodarczej, posiada gospodarstwo rolne, lokal mieszkalny należy do żony wnioskodawcy i posiada on maszyny rolnicze i samochody. Postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Skarżący złożył w terminie sprzeciw, zarzucając iż postanowienie zostało wydane niesłusznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał tej przesłanki. 2 Przede wszystkim nie wskazał on podstawowych danych o które został wezwany, w zakresie ponoszonych wydatków na utrzymanie, jak i dochodów jakie osiąga z prowadzonej działalności gospodarczej, tym bardziej nie dokumentując powyższego żadnymi zaświadczeniami czy rachunkami. Nie podał także żadnych szczegółów w zakresie posiadanego majątku tj. areału gospodarstwa rolnego, nieruchomości, lokalu mieszkalnego, samochodów. Wskazał jedynie lakonicznie, że je posiada lub w zakresie lokalu mieszkalnego, że stanowi on własność żony. Stosownie zaś do art. 246 p.p.s.a. to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej trudnej sytuacji materialnej. Brak w/w oświadczeń, danych i jakichkolwiek dokumentów jest przeszkodą do dokonania przez Sąd oceny sytuacji materialnej skarżącego i tym samym prowadzi do odmowy zwolnienia od kosztów. Podnieść przy tym należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W powyższej sytuacji zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie --na współobywateli, jako podatników. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło