II SA/Kr 461/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-01-10

Skład orzekający: Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu niewykazania przez stronę trudnej sytuacji materialnej i braku przedstawienia wymaganych dokumentów, pomimo wcześniejszego oddalenia podobnego wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak przedstawienia wymaganych danych i dokumentów, zwłaszcza w sytuacji, gdy poprzedni wniosek został oddalony z tego samego powodu, prowadzi do odmowy przyznania prawa pomocy, gdyż ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując jedynie na prowadzenie gospodarstwa domowego z rodziną. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące sytuacji materialnej i majątkowej, skarżący nie wykonał wezwania, składając wniosek o przedłużenie terminu, który został oddalony. Następnie referendarz sądowy pozostawił wniosek o zwolnienie od kosztów bez rozpoznania, co skarżący zaskarżył sprzeciwem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 10 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.F. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 lutego 2011r. Nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na formularzu (k. 66-68). We wniosku wskazał jedynie, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwoma synami. Stosownie do zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 października 2011r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez oświadczenie, gdzie wnioskodawca aktualnie mieszka i czyją własność stanowi zajmowana nieruchomość, z czego utrzymuje się skarżący oraz jego żona, potwierdzenie wysokości osiąganego dochodu przez wnioskodawcę oraz żonę, potwierdzenie wydatków związanych z utrzymaniem, wykazanie nieruchomości, cennych ruchomości, samochodów etc. jakie posiada skarżący oraz osoby z nim gospodarujące, a także przesłanie wykazów i wyciągów z posiadanych kont bankowych z ostatnich trzech miesięcy. Wnioskodawca nie wykonał wezwania składając wniosek o przedłużenie terminu do wykonania wezwania, który został oddalony zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2011r. Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2011r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. Skarżący złożył w terminie sprzeciw, zarzucając iż postanowienie zostało wydane niesłusznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał tej przesłanki. Przede wszystkim od dnia otrzymania wezwania tj. od dnia 19 października 2011r. do dnia dzisiejszego nie wskazał on jakichkolwiek podstawowych danych o które został wezwany, tym bardziej nie przedstawiając żadnych dokumentów. Przypomnieć przy tym należy, że niniejszy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest pierwszym w rozpoznawanej sprawie. Poprzedni wniosek został oddalony postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011r., również z powodu nieprzedstawienia wymaganych do rozpoznania wniosku informacji o sytuacji materialnej i stosownych dokumentów, które to postanowienie zostało utrzymane w mocy przez NSA postanowieniem z dnia 6 września 2011r. sygn. II OZ 741/11. Zatem wnioskodawca nie przedstawiając podstawowych danych o które został wezwany nie wykazał, że nastąpiła zmiana okoliczności mogąca doprowadzić do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 165 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 246 p.p.s.a. to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej trudnej sytuacji materialnej. Brak w/w oświadczeń, danych i jakichkolwiek dokumentów prowadzi do odmowy zwolnienia od kosztów. Podnieść przy tym należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W powyższej sytuacji zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli, jako podatników. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło