II SA/Kr 463/14
WyrokWSA w Krakowie2014-05-20
Skład orzekający: Mirosław Bator, Kazimierz Bandarzewski, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił czas budowy wiatrołapu i czy decyzja nakazująca jego rozbiórkę została wydana zgodnie z prawem?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję organu nadzoru budowlanego z powodu niewłaściwego ustalenia czasu budowy wiatrołapu, wskazując, że organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego w celu jednoznacznego ustalenia tej okoliczności, co miało istotny wpływ na wynik postępowania.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę wiatrołapu dobudowanego do budynku inwentarsko-składowego, uznając go za samowolę budowlaną wykonaną po 2000 roku bez pozwolenia na budowę. Skarżący kwestionowali ustalenia organu, twierdząc, że wiatrołap powstał między 1981 a 1985 rokiem i w 2007 roku jedynie go ocieplono. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący złożyli skargę do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi I.P. i D.P. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 października 2013 r., znak: [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących I.P. i D.p. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 29 marca 2012r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., nakazał D. P. i I. P. rozbiórkę na własny koszt samowolnie dobudowanego do istniejącego budynku inwentarska - składowego, zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer [...], położonej w miejscowości J., wiatrołapu - przedsionka o wymiarach rzutu poziomego 1,50 x 3.10 m, w odległości ok. 4,80- 4,90 m od granicy z działką ewidencyjną numer [...].
U podstaw decyzji legły wyniki oględzin z dnia 20 września 2010r. stwierdzających, że wiatrołap wykonany został o konstrukcji murowanej pokrytej dachem o pokryciu niepalnym. Podczas ponownych oględzin z dnia 20 maja 2011r., ustalono, iż obiekt o wymiarach rzutu poziomego 7.90 x 13.80m powstał na podstawie udzielonego przez Naczelnika Gminy [...] pozwolenia na budową z dnia 28.09.1981r., znak: [...] oraz zatwierdzonego projektu budowlanego w/w obiektu. Jak wykazała kontrola - użytkowany jest w całości jako budynek mieszkalny. Budynek nie jest użytkowany jako budynek inwentarsko - składowy (k. 120 akt PINB). Co do czasookresu budowy wiatrołapu wskazano na złożone w dniu 27 maja 2011r. przez I. P. oświadczenie do protokołu, w którym wskazał, że w 2005 roku wspólnie z żoną- D. P. – przystąpili do wykonania robót budowlanych przy przedmiotowym budynku w zakresie wykonania ścianek działowych w budynku, obłożenia ścian płytami gipsowo- kartonowymi, częściowej wymianie ścian drewnianych na murowane. W latach 2007-2008 przystosowano budynek inwentarsko-składowy na cele mieszkalne. Budynek nie jest użytkowany jako budynek mieszkalny, ale stanowi budynek letniskowy- rekreacji indywidualnej. Budynek ten użytkowany jest od czasu do czasu. Nie posiadają decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania tego budynku, czy też zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania. Wiatrołap wykonany był łącznie z budynkiem inwentarska- składowym i był już wykonany w 1985 roku. Kolejno PINB wydał postanowienie z dnia 30 czerwca 2011r. znak: [...], którym wstrzymał roboty budowlane i nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 15 stycznia 2012 r. odpowiednich dokumentów i opracowań potrzebnych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej (k. 130 akt PINB). Wobec nie przedłożenia w wyznaczonym terminie odpowiednich dokumentów, PINB wydał decyzję, którą na podstawie art. 48. ust. 1 nakazał rozbiórkę.
Od tej decyzji D. i I. P. złożyli odwołanie zarzucając nieprawidłowe ustalenie czasu budowy wiatrołapu, który zdaniem odwołujących został posadowiony miedzy 1981a 1985 rokiem, natomiast w 2007r. jedynie został on ocieplony styropianem i otoczony kamiennym cokołem.
Decyzją nr [...] z dnia 18 października 2013r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z materiału dowodowego wynika, że wiatrołap - przedsionek został dobudowany do budynku inwentarsko - składowego po roku 2001 (zgodnie z mapami ewidencyjnymi zalegającymi w aktach PINB k. 97 i 98 akt PINB). Uzupełniony, o zeznania świadków materiał dowodowy, (protokoły z przesłuchania D. K. i S. T. k. 157 i 158 akt PINB) potwierdza wcześniejsze ustalenia PINB co do czasookresu powstania. Zdjęcie przedstawione jako załącznik do odwołania od skarżonej decyzji nie może być uznane za dowód potwierdzający wcześniejsze istnienie wiatrołapu. Co więcej zarzut podniesiony w odwołaniu, jakoby przedmiotowy "wiatrołap" stanowił przewidzianą, w zalegającym w aktach PINB projektu budynku gospodarczego, "drwalkę" nie odpowiada ustaleniom poczynionym przez organy. Projekt, budynku inwentarsko-składowego, uwzględnia budowę "podcienia-drwalki" jednak w innym usytuowaniu oraz o innym sposobie konstrukcji niż zostało to ustalone w trakcie kilkukrotnych oględzin. Dodatkowo, jak wynika z wcześniej wymienionych map ewidencyjnych, przed rokiem 2001 nie zewidencjonowano na mapie części budynku stanowiącej przedmiotowy "wiatrołap"- przedsionek. Budowa wiatrołapu-przedsionka stanowiła rozbudowę budynku inwentarsko- składowego położonego na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości J. W związku z tym należy uznać, w rozumieniu definicji rozbudowy, o której mowa w art. 3 pkt 6 prawa budowlanego, że roboty budowlane przy przedmiotowym obiekcie wymagały wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę.
Jak wynika z akt sprawy decyzja pozwolenie na budowę nie została wydana dlatego też należy stwierdzić, że obiekt został dobudowany w warunkach samowoli budowlanej. Przesłanki legalizacyjne samowoli budowlanej określone w art. 48 ust 2 Prawa budowlanego sprowadzają się w istocie do dokonania ustaleń przez organ nadzoru budowlanego w zakresie zgodności budowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz oceny zgodności obiektu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi w zakresie umożliwiającymi doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, PINB słusznie nakazał, w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2011 r., wstrzymać roboty budowlane oraz zobowiązał inwestorów do przedłożenia w celu legalizacji inwestycji: zaświadczenie Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku wraz z opiniami i uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przez przepisami szczególnymi, zaświadczenia o wpisie osoby sporządzającej projekt budowlany, w drodze decyzji, do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane oraz zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualny na dzień opracowania projektu, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postępowanie organu I instancji stanowiło w tym zakresie wypełnienie dyspozycji art. 48 ust 2 i ust 3 prawa budowlanego. Organ I instancji wyznaczył również odpowiedni termin do przedłożenia powyższych dokumentów. Bezspornym pozostaje fakt, że zobowiązani nie przedłożyli w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. i I. P., domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów. Podtrzymali zarzuty zawarte w odwołaniu wskazując na okoliczność budowy przedmiotowego wiatrołapu w latach 1981-1985, a nie jak ustalił organ w roku 2007, kiedy to jedynie drewniane ściany wiatrołapu zostały zamienione na murowane. W ich ocenie istotnym dowodem jest fotografia z lat osiemdziesiątych wskazująca na istnienie wiatrołapu.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" oraz kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ art. 77 § 1k.p.a. i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Zgodnie z art. 77 § 1k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Analiza akt administracyjnych prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie wynika z nich, aby będący przedmiotem sprawy wiatrołap został wybudowany - jak przyjął organ - w 2007 roku, lub choćby po 2000 roku. W tym istotnym zakresie organ nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego, mającego na celu ustalić tę okoliczność.
Zeznania świadka D. K. (k. 158 akt I instancji), na których oparł się organ, są niezwykle lakoniczne, a przede wszystkim świadek w pierwszym zdaniu stwierdza, że nie pamięta kiedy został wybudowany przedmiotowy wiatrołap. Taka treść początku zeznań, nie daje podstaw do uznania za wiarygodne i miarodajne do ustalenia daty budowy wiatrołapu, zeznań tego świadka, który następnie stwierdza, że roboty te na pewno zostały wykonane po 2000 roku. Bowiem albo świadek wie albo nie wie kiedy roboty te miały miejsce. Poprzestanie na lakonicznych i wykluczających się stwierdzeniach, nie mogło stanowić podstawy do ustalenia przez organ niewątpliwej i pewnej daty (czasokresu) budowy wiatrołapu.
Co się tyczy map z k. 97 i 98 akt administracyjnych organu I instancji, to również nie mogą być one miarodajnym dowodem na to, że wiatrołap został wybudowany w 2007, lub choćby po 2000 roku. Mapa do celów projektowych z k. 97 akt I instancji, została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 13.10.2009 roku. Sporządzona jest w skali 1: 500 i wyraźnie widoczny jest na niej wiatrołap. Mapa ta może stanowić wiarygodny dowód na to, że w tej dacie wiatrołap istniał. Jest to jednak okoliczność bezsporna, a fakt że w 2009 roku był on wybudowany, nie wyklucza faktu, że powstał tak jak twierdzą skarżący znacznie wcześniej, np. w 1985 roku.
Co się tyczy kopii mapy zasadniczej z k. 98 a.a, to przyjęta została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28.12.2001 roku. Sporządzona jest jednak w skali 1: 2000, w której sam budynek inwentarsko – składowy zaznaczony jest jako – określając kolokwialnie – niewielki prostokąt. Biorąc pod uwagę skalę, w jakiej mapa jest sporządzona, skarżący mogą mieć rację, że wiatrołap po prostu nie został zaznaczony, z uwagi na jego nieznaczne wymiary. W każdym razie mapa ta, nie może być jedynym dowodem na okoliczność, że wiatrołap został wybudowany po dniu 28.12.2001 roku. Na okoliczność, że został wybudowany w 2007 roku (jak to przyjął organ), brak w aktach jakiegokolwiek dowodu. Z zeznań skarżącego wynika bowiem, że w 2007 roku nie dokonał budowy wiatrołapu, a jedynie jego remontu i ocieplenia.
W tym stanie rzeczy organ będzie zobowiązany przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, w wyniku którego jednoznacznie i w sposób niewątpliwy ustali czasokres powstania przedmiotowego wiatrołapu. Jak bowiem trafnie zauważył organ II instancji w swojej poprzedniej decyzji z dnia 06.05.2010 roku (k. 51v), okoliczność ta ma istotne znaczenie dla ustalenia właściwego trybu postępowania. W tym celu m.in. ponownie przeprowadzi dowód z zeznań świadka D. K., w oparciu o który ustali, co dokładnie świadek pamięta i jakie konkretnie roboty budowlane miał na myśli, zeznając 26.06.2013 roku, iż zostały wykonane po 2000 roku. Jeśli bowiem świadek miał na myśli wykonywanie ocieplenia, czy kamiennej elewacji, to w zasadzie potwierdzałby jedynie wersję przedstawioną przez skarżących.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1"c" i art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło