II SA/Kr 464/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2014 r. sprawy ze skargi A.S i innych , na postanowienie Wojewody [....] z dnia 11 czerwca 2001 r. nr [....] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania; uchyla zaskarżone postanowienie. Pismami z dnia 20 marca 2001 r. i z dnia 23 marca 2001 r. Prezydent Miasta K. prowadząc postępowanie z wniosku [.....] w K. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla zamierzenie budowalnego "zespołu garażowo-parkingowego dla samochodów osobowych - budynku garażu (17 boksów), przyłącza do sieci elektrycznej, kanalizacji i oświetlenia na działce nr [.....] obr. [.....] w K. , poinformował: B.P. i innych....., i Spółdzielnię [.....] (pismo z dnia 20 marca 2001 r.) oraz K.R., etc....., (pismo z dnia 23 marca 2001 r.) o braku podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ wyjaśnił, że roszczenia członków spółdzielni mieszkaniowej o przekształcenie własnościowe w trybie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. nie wymagają rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd , a realizowane będą na drodze cywilno-prawnej. Między realizacją przez członków spółdzielni roszczenia o przekształcenie własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego we własność lokalu, a wydaniem decyzji w sprawie pozwolenia na budowę nie ma zależności o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Spółdzielnia Mieszkaniowa jest właścicielem działki nr [.....] i wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. Członkom spółdzielni nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Natomiast członkowie spółdzielni mogą wyrażać swoje opinie i wpływać na podejmowane przez spółdzielnię działania inwestycyjne poprzez organy spółdzielni, w sposób przewidziany prawem spółdzielczym. A.K. , oraz inni ......pismami (k.79 – 117akt administracyjnych) wnieśli zażalenie na postanowienie z dnia 20.03.2001 r. o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla zamierzenie budowalnego "zespołu garażowo-parkingowego dla samochodów osobowych - budynku garażu (17 boksów), przyłącza do sieci elektrycznej, kanalizacji i oświetlenia na działce nr [.....] obr. [.....] w K. Nie zgodzili się ze stanowiskiem, że nie przysługuje im status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, gdyż z racji bycia członkami spółdzielni są współwłaścicielami jej majątku. Wskazali, że każdy członek spółdzielni ma prawo kwestionować decyzje administracyjne, które dotyczą jego praw lub je naruszają. Wyjaśnili, że w dniu 15 grudnia 2000 r. została uchwalona ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych która daje członkom spółdzielni możliwość uzyskiwania pełnej własności do lokalu wraz z prawem do gruntu. Ustawa ta wchodzi w życie 24 kwietnia 2001 r. Działka nr [.....] , będąca terenem inwestycji, położona jest obok budynku przy ul. [.....] w K. (działka nr.....) i - w ocenie żalących się - stanowi jedną nieruchomość z tą działką. Na spółdzielni ciąży zatem, w myśl powołanej ustawy, obowiązek wystąpienia o scalenie tych działek. W takim przypadku działki nr [.....] i [.....] zostaną połączone i działka ta w odpowiednich udziałach przypadnie członków spółdzielni zamieszkałym w budynku. Tymczasem spółdzielnia podejmuje próby postawienia członków spółdzielni przed faktem dokonanym, realizując na tej działce nową inwestycję. Pismem z dnia 11 czerwca 2001 r., znak: [.....] , skierowanym do osób, którym udzielono odpowiedzi pismami z dnia 20 marca 2001 r. i 23 marca 2001 r., Wojewoda [.....] podzielił stanowisko organu I instancji. Podkreślił, że obecnie właścicielem działki przy ul. [.....] jest Spółdzielnia Mieszkaniowa i to ona wystąpiła z pozwoleniem na budowę zespołu garaży. W związku z tym "na dzień dzisiejszy" członkom spółdzielni nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu. Organ poinformował, że nie ma możliwości nadania im statusu strony w postępowaniu, albowiem nie są oni właścicielami terenu na którym planowana jest inwestycja, jak również nie uzyskali prawa do terenów sąsiadujących. A.S. i inni ...... , wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na pismo Wojewody [.....] z dnia 11 czerwca 2001 r. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że są mieszkańcami budynku przy ul [.....] w K. W latach 1992-1994 r. w ramach spółdzielni mieszkaniowej [.....] w K. sfinansowali zakup m in. działek [.....] i [.....] . Budynki zrealizowane przez spółdzielnię zostały w całości wniesione ze środków mieszkańców i zasiedlone. W umowach zawieranych ze spółdzielnią członkowie mieli zagwarantowane, że po zakończeniu inwestycji zostaną uwłaszczeni i staną się właścicielami mieszkań wraz z odpowiednimi udziałami we współwłasności gruntu. Spółdzielnia nie wypełniła tego zobowiązania. Nadmienili, że planowana inwestycja budowy garaży na działce nr [.....] została oprotestowana przez mieszkańców, ale wnioski przeciwko budowie garaży uchwalane przez Zebranie Grupy Członkowskiej oś [.....] były uchylane, albo pomijane przez spółdzielnię. Ponadto skarżący wskazali, że na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych mają roszczenie do spółdzielni o ustanowienie na ich rzecz odrębnej własności lokali wraz z odpowiednim udziałem w nieruchomości wspólnej. Przy czym nieruchomość wspólna to - w ocenie skarżących - działka nr [.....] i [.....] . Skarżący nie zgodzili się ze stwierdzeniem organu, że "roszczenia mogą realizować na drodze cywilnej, a taka procedura nie została jeszcze wszczęta". Wskazali, że złożyli stosowne wnioski do spółdzielni, natomiast w myśl obowiązujących przepisów spółdzielnia ma 10 miesięcy na uregulowanie stanu prawnego. Skarżący mają możliwość wpływania na decyzje spółdzielni odnośnie określenia odrębnej własności lokali, a tym także kształt nieruchomości, także zaskarżenia na drodze sądowej, ale taka możliwość istnieje dopiero gdy spółdzielnia w formie uchwały odpowiedniego organu ustali taką nieruchomość. Działania spółdzielni wskazują, ze zamierza postawić członków spółdzielni przed faktem dokonanym. Podkreślili, że spółdzielnia winna działać w interesie swoich członków, a nie wbrew nim. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [.....] wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że zostało zaskarżone pismo, które nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W toku postępowania sądowego zmarła J.S. , B.Z. , Z.W. i A.S. Postępowanie zostało podjęte z udziałem ich następców prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie ocenić należy dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Dlatego też rozważenia wymaga, czy pismo Wojewody Małopolskiego z dnia 11.06.2001 r. może zostać zakwalifikowane do jednej z powyższych kategorii. Dopiero bowiem określenie znaczenia prawnego tego pisma pozwoli ocenić czy mogło ono stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego. Akty administracyjne, podlegające kontroli sądowoadministracyjnej na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., muszą spełniać następujące cechy: (1) mieć charakter władczy, (2) być podejmowane w sprawach indywidualnych, (3) mieć charakter publicznoprawny, (4) dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 28; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz [w:] red. T. Woś, Warszawa 2008, s. 59; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 54). Analiza pisma Wojewody [.....] z dnia 11 czerwca 2001 r. pozwala na stwierdzenie, że spełnia ono minimalne wymogi określone przepisami prawa umożliwiające uznania je za postanowienie. Zostało sporządzone przez uprawniony organ (podpisane przez tę samą osobę, która wydała z upoważnienia wojewody decyzję), zostało opatrzone stosowną datą, a ponadto zawiera wskazanie podstawy prawnej oraz władcze rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania żalących się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został pogląd, że to treść, a nie forma, przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną (lub postanowieniem administracyjnym). Jeżeli więc sprawa administracyjna podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego, zawierającego co najmniej: oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie o sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu, spełnia ono bowiem minimum podstawowych warunków wymienionych w art. 107 § l k.p.a. Wobec powyższego należy uznać, że skarga na wskazane wyżej postanowienie, w świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jest dopuszczalna. Tym samym wniosek organu zawarty w odpowiedzi na skargę o odrzucenie skargi należy uznać za niezasadny. Badając legalność zaskarżonego postanowienia z dnia 11 czerwca 2001 r. Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie narusza przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Stosownie do treści art.144 kpa w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, w tym art.138 kpa i 134 kpa. Na wstępie więc organ drugiej instancji winien ocenić dopuszczalność zażalenia i zachowanie terminu do wniesienia zażalenia, czego zaniechano. Dlatego też, uznając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art.144 kpa oraz art.7, 77 i 107 kpa, na podstawie art.145 § 1 pkt 1) lit.c), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.