II SA/Kr 465/05

WyrokWSA w Krakowie2007-05-21

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Kazimierz Bandarzewski, Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego będącego w budowie, jeśli inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę ani ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego, mimo że później uzyskał decyzję o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozpoczęcie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy po wszczęciu postępowania lub wydanie jej po terminie nie stanowi podstawy do legalizacji samowoli budowlanej ani do uwzględnienia skargi.
Stan faktyczny
Skarżący S. N. rozpoczął budowę budynku gospodarczego bez pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, dołączając decyzję o warunkach zabudowy wydaną już po wszczęciu postępowania. Skarżący argumentował, że rozpoczął budowę z powodu zniszczenia poprzedniego budynku przez pożar i długiej procedury uzyskiwania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Dobosz Sędziowie AWSA: Kazimierz Bandarzewski WSA: Ewa Rynczak (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2004 r. znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 81 ust. 1 pkt. 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w M. nakazał inwestorowi S. N. wykonanie rozbiórki będącego w budowie budynku gospodarczego na nieruchomości w R. gm. K. -na działce o nr ewid. 80/7, polegającej na rozebraniu: murowanych ścian, wylewki betonowej, betonowych ław fundamentowych, zasypanie gruntem zagłębienia (nierówności terenu powstałych w wyniku rozbiórki). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w uzasadnieniu podał, że zawiadomieniem, wydanym na podstawie art. 61 § 4 kpa, w dniu 7 października 2004 r. wszczęto, na wniosek Z. O. postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przez S. N. na nieruchomości. W toku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, na podstawie przeprowadzonych oględzin, że w okresie sierpień - październik 2004 r., S. N. rozpoczął budowę budynku gospodarczego, wykonał betonowe ławy fundamentowe, ściany murowane z pustaków żużlobetonowych (różnej wysokości mające w następstwie kształtować nachylenie dachu) oraz w części powierzchni wewnętrznej wylewkę betonową. Do protokołu oględzin S. N. oświadczył, że pozwolenia na budowę nie posiada i czyni starania o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Organ I instancji podał, że skoro S. N. nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, to stosownie do art. 32 ust. 4 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, nie mógł uzyskać decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozpoczęcie i prowadzenie wykonanych przez inwestora robót budowlanych budowy przedmiotowego budynku wymagało uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Dokumentacji takiej S. N. nie posiadał. Stosownie do postanowienia art. 28 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zważył, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych przy rozstrzygnięciu sprawy ma zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności (lit a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo (lit. b) ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z zaświadczenia Urzędu Gminy w K. z dnia [...] 2004 r. wynika, że Gmina K. nie posiada aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Fakt ten stanowi, że brak planu uniemożliwia wydanie przez ten organ zaświadczenia o zgodności budowy obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Organ I instancji zwrócił uwagę, że inwestor nie posiada ważnej ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Mając na uwadze powyższe organ I instancji orzekł, jak w sentencji decyzji z dnia [...] 2004 r. W dniu [...] 2004 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. N. Odwołujący podał, że wystąpił do urzędu gminnego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania. Niemniej jednak z uwagi na długą procedurę, żeby uniknąć zniszczenia materiałów budowlanych przed okresem zimowym, odwołujący rozpoczął budowę. Odwołujący podał, że na skutek spalenia stodoły musiał znaleźć nowe miejsce na przechowywanie zbiorów. Decyzją z dnia [...] 2005 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 104 kpa w związku z art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w uzasadnieniu podał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego (legalizacji). Organ odwoławczy zaznaczył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717) gmina K. nie posiada aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponadto w dniu wszczęcia postępowania inwestor – S. N. nie posiadał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a zatem w niniejszej sprawie nie istnieją przesłanki określone w art. 48 ust. 2 pkt l lit. a) i b) Prawa budowlanego, które muszą wystąpić kumulatywnie. Zatem nie zaistnienie jednej z nich powoduje konieczność zastosowania przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W sprawie uwag zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy podał, że w świetle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i prawnego nie zasługują one na uwzględnienie. Jak to zostało wykazane w skarżonej decyzji oraz w niniejszym uzasadnieniu, roboty budowlane polegające na budowie budynku gospodarczego wymagały uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a w/w decyzji inwestor nie posiadał. Inwestor nie posiadał również ostatecznej, w dniu wszczęcia niniejszego postępowania, decyzji WZiZT. W ocenie organu odwoławczego rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji powoduje, iż nie jest możliwe zastosowanie trybu zmierzającego do zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Z uwagi na powyższe nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fakt wszczęcia i prowadzenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji zobowiązany był do wydania skarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę będącego w budowie budynku gospodarczego na nieruchomości w R. gm. K. - działka o nr ewid. 80/7. Zatem w myśl art. 138 § 1 pkt 1 kpa organ odwoławczy utrzymał skarżoną decyzję w mocy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] 2005 r. wniósł S. N., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Skarżący uważa ją za wielce krzywdzącą i niezrozumiałą. Podał, iż rozpoczął budowę ze względu na zniszczenie budynku gospodarczego przez pożar. Do skargi dołączył decyzję o warunkach zabudowy wydaną przez Wójta Gminy K. w dniu [...] 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Orzekanie w granicach sprawy oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Skarga jest niezasadna. Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji uznał, że decyzja ta nie narusza prawa, jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami procesowymi. Materialnoprawną podstawą do wydania zaskarżonej decyzji jest art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994r., w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 16.04.2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. 2004r., Nr 93, poz.88), który stanowi: Ustęp 1: - Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust.2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę Ustęp 2: - Jeżeli budowa, o której mowa w ust.1: 1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W niniejszej sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne w dniu [...] 2004r. z wniosku Z. O. i inwestor nie posiadał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wykonane przez inwestora roboty budowlane wymagały uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w myśl art.32 ust.4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Stosownie do art.28 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art.29-31 (które nie dotyczą niniejszego postępowania). Jak wynika z zaświadczenia Urzędu Gminy w K. z dnia [...] 2004r., znak: [...], Gmina K. nie posiada aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z tym organ nie może wydać inwestorowi zaświadczenia o zgodności budowy obiektu gospodarczego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym inwestor nie posiadał też decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu stwierdził, że trafnie organy administracji publicznej przyjęły, że skoro nie zachodzą przesłanki do legalizacji obiektu z art.48 ust.2 , to zasadnym jest orzeczenie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu w myśl art.48 ust.1. Podniesiony w odwołaniu przez inwestora zarzut, że wystąpił on do Urzędu Gminy w K. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i postępowanie to jest w toku, jest bezzasadny i nie może stanowić podstawy do nie orzekania o rozbiórce, ponieważ inwestor w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego [...] 2004r. nie posiadał takiej ostatecznej decyzji, a wydanie tej decyzji w dniu [...] 2005r. (k 4 akt sądowych), która nie była ostateczna nie daje też podstawy do uwzględnienia skargi. Ponadto podnoszone też w skardze inne okoliczność, dotyczące niszczenia materiałów budowlanych i trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia skargi, w świetle obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994r. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z 17.03.1998r. sygn. IV SA 759/96 Lex nr 43338, że :" interes społeczny i słuszny interes właścicieli nieruchomości sąsiedniej wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej, niż inwestora działającego zgodnie z przepisami prawa". Mając powyższe na uwadze ,skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa , to zasadnym jest oddalenie skargi. Stosownie do art. 151 Ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. 2002r., Nr 153, poz.1270 ze zm.) w razie nie uwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Orzeczenie wydano na podstawie cytowanego wyżej przepisu ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło