II SA/Kr 466/08
PostanowienieWSA w Krakowie2009-10-28
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oddalony przez referendarza sądowego, powinien zostać rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełnym zakresie po wniesieniu sprzeciwu?Ratio decidendi
Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy powoduje utratę mocy przez to postanowienie i obowiązek ponownego rozpoznania wniosku przez sąd. W sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że jej dochody netto, po odliczeniu znaczących wydatków na leczenie i utrzymanie domu, nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, należy przyznać jej prawo pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca Z.B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na ciężką sytuację majątkową i zdrowotną, która uniemożliwia jej ponoszenie kosztów bez uszczerbku dla utrzymania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Po wniesieniu sprzeciwu przez skarżącą i jej pełnomocnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę i uznał, że skarżąca wykazała brak możliwości ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z.B. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 466/08 oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych
W dniu [....] czerwca 2002 r. Z.B. i S.B. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6.05.2002 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I-instancji ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżących.
Wnioskiem z dnia 15 czerwca 2009 r. Z.B. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o udzielenie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu swojego wniosku skarżąca podała, że znajduje się w ciężkiej sytuacji majątkowej i nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla swojego utrzymania. Skarżąca podała, że ze względu na liczne przebyte choroby jest zmuszona do regularnego korzystania z wizyt lekarskich, a stan jej zdrowia stale się pogarsza. Obecnie przebywa na leczeniu w [....] Centrum Onkologii. Leczenie to pociąga za sobą dodatkowe wizyty lekarskie oraz zakup lekarstw.
We wniosku skarżąca podała, że w skład jej majątku wchodzi dom o powierzchni 86 m2, a jedynym źródłem dochodów jest emerytura wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości [....] zł (brutto).
Do wniosku dołączono kartę informacyjną leczenia szpitalnego na oddziale laryngologicznym za okres od [....] 04.2009 r. do [....] 04.2009 r. oraz zaświadczenie o wysokości dochodu z którego wynika, że dochód brutto skarżącej wynosi [....] zł, a dochód netto [....] zł.
Uzupełniając swój wniosek skarżąca podała, że w związku z przebywaniem w szpitalu nie jest w stanie zebrać dokumentów określających jej sytuację majątkową (wydatki).
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia skarżąca osobiście, jak również jej pełnomocnik wnieśli na nie sprzeciwy.
W sprzeciwie wniesionym przez pełnomocnika skarżącej podniesiono, że w sytuacji przebywania na leczeniu szpitalnym żądanie doręczenia Sądowi dokumentacji obrazującej wydatki miesięczne skarżącej jest trudno wykonalne. Po wyjściu ze szpitala skarżąca takie dokumenty dostarczy.
W sprzeciwie wniesionym przez samą skarżącą wskazano, że pobyt w szpitalu uniemożliwił skarżącej zebranie dokumentacji. Wskazano na stan zdrowia skarżącej i związane z tym trudności w poruszaniu się. Sama skarżąca podała, że w związku z licznymi schorzeniami bardziej myślała o tych chorobach niż o wykonaniu polecenia Sądu.
Wskazała, że w miesiącu czerwcu 2009 r. jej wydatki na leczenie wyniosły 374 zł, w lipcu - 494 zł a w pierwszej połowie sierpnia - 684 zł. Podała, że orientacyjne poniesione koszty wynoszą:
a) na zakup odzieży na potrzeby pobytu w szpitalu – ok. 350 zł;
b) na zakup przyborów kosmetycznych - ok. 50 zł;
c) na zakup środków sanitarno-higienicznych – ok. 30 - 40 zł miesięcznie;
d) na koszty dojazdów do [....] Centrum Onkologii – ok. 160-200 zł miesięcznie
e) wydatki na dietę – znacznie przekraczające 10 zł dziennie
f) pozostałe koszty utrzymania domu w wysokości co najmniej takiej samej, jak poprzednio wskazane Sądowi.
Z przekazanych przez skarżącą dokumentów wynika, że wydatki na zakup lekarstw w miesiącu czerwcu 2009 r. wynosiły – 385,38; wydatki na zakup lekarstw w miesiącu lipcu 2009 r. – 696,34 zł; w miesiącu sierpniu 2009 r. – 666,62 zł lub 644,56 zł (jedna z faktur na kwotę 22,06 zł jest mało czytelna).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W tej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r. oddalił wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., w przypadku wniesienia sprzeciwu - jeżeli tylko nie podlega on odrzuceniu - postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w drodze postanowienia.
Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącej w sprawie przyznania jej pomocy prawnej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z akt sprawy wynika, że w skład majątku skarżącej Z.B. dom o powierzchni 86 m2, a dochód skarżącej stanowi kwota emerytury w wysokości [....] zł (brutto).
Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie (i rodziny).
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że wysokość miesięcznych wydatków skarżącej jest istotnie duża. Uwzględniając wydatki skarżącej związanej z utrzymanie mieszkania należy stwierdzić, że ich wysokość nie była niższa niż kwoty zawarte we wcześniejszym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27.08.2008 r. Tym samym należy stwierdzić, że średnia wysokość wydatków na zakup gazu wynosi nie mniej niż 224 zł. Średni koszt zakupu energii elektrycznej – 60 zł, średni koszt usług telekomunikacyjnych – 112 zł; miesięczne obciążenie podatkiem od nieruchomości wynosi 20,5 zł oraz wydatki na zakup wody – około 75 zł. Suma tych wydatków wynosi miesięcznie około 490 zł – 500 zł. Przy czym należy wskazać, że miesięczne wydatki na zakup gazu wzrastają w miesiącach jesiennych i zimowych.
Z kolej wykazane przez skarżącą miesięczne wydatki związane z samym zakupem lekarstw wynosiły za okres czerwiec –sierpień 2009 r. od ok. 400 zł do prawie 700 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżąca poniosła jeszcze wydatki związane z jej pobytem w szpitalu. Przyjmując nawet same wydatki skarżącej na zakup lekarstw i utrzymanie domu, to ich suma wynosi ok. 1110 zł (uśredniając - ok. 500 zł wydatki i ok. 600 zł zakup lekarstw). Suma zaś dochodu netto skarżącej to kwota [....] zł. Tym samym na pozostałe wydatki (zakup odzieży, żywności, itp.) skarżącej pozostaje kwota rzędu ok. 150 zł miesięcznie. Należy przy tym dodać, że sama skarżąca wymaga opieki lekarskiej i w związku z licznymi chorobami wymaga również specjalnej diety żywieniowej – co niewątpliwie podnosi koszty chociażby zakupu żywności.
W ocenie Sądu tak ustalony stan faktyczny pozwala na uznanie, że przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie jest zgodne z powołanym art. 246 § 1 P.p.s.a., bowiem skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dochody skarżącej, w jej aktualnym stanie, mogą nawet nie starczać na poniesienie pełnych kosztów zakupu wyżywienia.
Tym samym w tej sprawie należało zastosować prawo pomocy w pełnym zakresie wnioskowanym przez skarżącą.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1, art. 246 § 1 pkt 1, art. 260 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie przyznając prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło