II SA/Kr 473/05

WyrokWSA w Krakowie2006-09-26

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Grażyna Firek, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy 11-letnie dziecko może być uznane za uczestnika ruchu oporu w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że 11-letnie dziecko nie mogło być uczestnikiem ruchu oporu w rozumieniu ustawy, ponieważ wiek ten uniemożliwiał świadome uczestnictwo w konspiracyjnej organizacji zbrojnej i złożenie przysięgi wojskowej. Pomoc partyzantom, nawet jeśli zasługuje na szacunek, nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich, jeśli nie wiąże się z formalnym członkostwem w organizacji.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. R. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich, twierdząc, że jako 11-latek wstąpił do oddziału ruchu oporu i aktywnie w nim działał. Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając, że wiek skarżącego uniemożliwiał formalne członkostwo w organizacji i świadomą działalność przeciwko okupantowi. Skarżący wniósł skargę, zarzucając organowi błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki ( spr.) Sędziowie WSA Grażyna Firek WSA Barbara Pasternak Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi J. M. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 14 lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich skargę oddala wyroku z dnia 26.09.2006 r. Decyzją z dnia 14.02.2005 r. nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego po ponownym rozpatrzeniu sprawy J. M. R. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] .11.2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. W ocenie organu zainteresowany nie wchodził w skład [...] i nie pełnił służby w organizacji, lecz co najwyżej mógł współpracować z nią. Zainteresowany jako 11 - letnie dziecko nie mógł prowadzić w sposób zorganizowany i systematyczny działalności przeciwko okupantowi i nie przynależał do formacji na zasadzie podporządkowania służbowego, wyznaczenia stanowiska i wykonywania zakreślonych czynności. Pomaganie partyzantom zasługuje na społeczny szacunek, ale nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Między uczestnikami ruchu oporu a osobę działającą na rzecz ruchu oporu występuje zasadnicza różnica. W tym drugim przypadku chodzi o cenną, ale świadczoną dobrowolnie i okazjonalnie pomoc organizacjom ruchu oporu, która nie była wymuszona, ani rozliczana według zasad dyscypliny wojskowej obowiązującej żołnierzy ugrupowań konspiracyjnych. Wobec wnioskującego nie może mieć zatem zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 3 powołanej wyżej ustawy. W skardze od powyższej decyzji J. M. R. zarzucił, że mimo młodego wieku wstąpił do oddziału ruchu oporu i energią, zapałem oraz bezwzględnym posłuszeństwem i samozaparciem nie ustępował starszym partyzantom. Zdaniem skarżącego nie jest prawdą, aby młody wiek nie pozwalał mu na przynależność do organizacji, gdyż dzieci w jego wieku były przyjmowane do oddziałów partyzanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi ponownie przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem tj. legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia organu administracyjnego (art. 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem kontestowana decyzja nie narusza obowiązującego porządku prawnego. Znaczenie wiodące dla treści decyzji miało ustalenie, że wnioskujący jako 11-letni chłopak nie był uczestnikiem ruchu oporu, lecz co najwyżej mógł incydentalnie działać na rzecz tego ruchu. Ustalenie to nie tylko, że pozostaje w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania to w istocie jest faktem notoryjnym wynikającym z powszechnie dostępnych źródeł historycznych. Wśród tych ostatnich poczesne miejsce przypisać należy obowiązującej w czasie zmagań wojennych Instrukcji gen. K. S. z 4.12.1939 r, która w pkt 5 "a" stanowiła, iż członkiem Z.W.Z. -AK (również [...]) może być każdy Polak nieposzlakowanej czci, poczynając od lat 17, który cele organizacji przyjmuje za swoje, podda się bez zastrzeżeń jej regulaminowi oraz złoży przepisową przysięgą (Armia Krajowa w dokumentach 1939-1945 + 1 Warszawa 1990 r. s. 12). W późniejszym okresie granicę wieku wstępujących do organizacji obniżono do ukończenia 16 roku życia. Słusznie organ podnosi, że 11-letnie dziecko nie mogło w sposób w pełni świadomy uczestniczyć w konspiracyjnej organizacji zbrojnej i złożyć przysięgi wojskowej. Dokonana ocena materiału dowodowego nie narusza prawa - przepisy K.p.a. nie regulują podstaw, na których organ ma oprzeć ocenę dowodów. Wskazuje się jednak w nauce, że organ w tej ocenie powinien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Skoro wiek skarżącego był oczywistą przeszkodą do wstąpienia do organizacji, to tym samym nie została spełniona przesłanka członkostwa, czyli pełnienia w niej służby. Skoro zatem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu z [...] .11.2004 r. odpowiadają prawu - skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło