II SA/Kr 473/19
WyrokWSA w Krakowie2019-06-28
Skład orzekający: Jacek Bursa, Paweł Darmoń, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r., powołując się na niedotrzymanie terminu złożenia wniosku wynikającego z art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r., jeśli termin ten obiektywnie nie mógł zostać dotrzymany ze względu na wejście w życie nowej ustawy w dzień wolny od pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły wszczęcia postępowania. Po pierwsze, termin złożenia wniosku o przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego, przypadający na dzień wejścia w życie nowej ustawy Prawo wodne (1 stycznia 2018 r.), który był dniem wolnym od pracy, obiektywnie nie mógł zostać dotrzymany. Złożenie wniosku w kolejnym dniu (2 stycznia 2018 r.) powinno być traktowane jako złożone z zachowaniem terminu. Po drugie, kwestia aktualności operatu wodnoprawnego oraz zgodności przedłużanego pozwolenia z nowymi przepisami powinna być badana na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie na etapie odmowy wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Zarząd Dróg Powiatowych złożył wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie podczyszczonych wód opadowych do rowu przydrożnego. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na niedotrzymanie 90-dniowego terminu na złożenie wniosku przed upływem ważności pozwolenia oraz na nieaktualność operatu wodnoprawnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, dodając, że sposób korzystania z wód objęty pozwoleniem należy kwalifikować jako usługę wodną, a nie szczególne korzystanie z wód. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, wskazując m.in. na błędne zastosowanie art. 61a k.p.a. oraz na fakt, że termin złożenia wniosku przypadał na dzień wolny od pracy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Powiatowych w [...] na postanowienie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia 18 lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na rzecz strony skarżącej Zarządu Dróg Powiatowych w [...] kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 5 stycznia 2018 r. do Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wpłynął datowany na 2 stycznia 2019 r. wniosek Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Starosty Wielickiego z dnia 28 marca 2008 r., znak: OŚR.6223-2-57/07/08 na szczególne korzystanie z wód tj. na wprowadzanie do ziemi (rowu przydrożnego zlokalizowanego na działkach nr: 29 i 87 w m. Gorzków) podczyszczonych wód opadowych i roztopowych pochodzących z odcinka drogi powiatowej nr 2027K Wieliczka-Myślenice. Zarząd Dróg Powiatowych w Wieliczce oświadczył, że informacje zawarte w załączonym do wniosku operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano ww. pozwolenie, zachowały swoją aktualność.
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2018 r., znak: KR.ZUZ.2.421.181.2018.BH Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na przepis art. 61a k.p.a.
Organ l instancji wskazał, że zgodnie z art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne instytucja ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na: usługi wodne, szczególne korzystanie z wód i długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej dotyczy wyłącznie pozwoleń wydanych na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r., obowiązującej od dnia 1 stycznia 2018 r. Ponadto załączony do wniosku operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, pomimo dołączonego oświadczenia wnioskodawcy o aktualności zawartych w nim informacji (zgodnie z art. 414 ust. 3 ww. ustawy), nie zachowuje aktualności niezbędnej do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego – z uwagi na nowe wymogi, co do zawartości operatu wodnoprawnego, sformułowane w przepisie art. 409 nowej ustawy Prawo wodne.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł Zarząd Dróg Powiatowych w Wieliczce.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie postanowieniem z dnia 18 lutego 2019 r. znak Kr.RUZ.4241-1.25.2018.JPB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 414 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Wskazał, że objęty dotychczasowym pozwoleniem sposób korzystania z wód nie został zakwalifikowany do szczególnego korzystania z wód, lecz do usług wodnych.
Jak wynika z treści decyzji Starosty Wielickiego z dnia 28 marca 2008 r., znak: OŚR.6223-2-57/07/08, w punkcie VI został ustalony termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego do dnia 31 marca 2018 r., a wniosek Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia był z dnia 2 stycznia 2018 r. (data wpływu: 5 stycznia 2018 r.). Z powyższych ustaleń wynika, że warunek złożenia wniosku z zachowaniem 90-cio dniowego terminu przed upływem okresu obowiązywania pozwolenia nie został dotrzymany. W związku z powyższym nie została spełniona jedyna przesłanka warunkująca wszczęcie postępowania, sformułowana w przepisie art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne.
Wskazano na nieprawidłowe zastosowanie art. 61a k.p.a., zgodnie z którym: "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy podstawą odmowy wszczęcia postępowania powinno być zatem ustalenie, iż została spełniona przesłanka "innych uzasadnionych przyczyn" w postaci nie dochowania przez wnioskodawcę 90-cio dniowego terminu na złożenie wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Odmowa wszczęcia postępowania powinna nastąpić, ale z powodu niespełnienia przez Wnioskodawcę wymogów formalnych, a nie z przyczyn podanych w uzasadnieniu postanowienia Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie. W związku z tym Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu l instancji tj. odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. uzasadniając to brakiem spełnienia wymogów formalnych wynikających z art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Zarząd Dróg Powiatowych w Wieliczce. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1) art. 61a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy podstawą odmowy wszczęcia postępowania przywołaną przez organ było nie spełnienie pozytywnej przesłanki dla wydania decyzji zgodnej z wnioskiem skarżącego (dochowanie terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 414 ust. 2 prawa wodnego), co nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej wszczęcie postępowania, o której mowa w tym przepisie, ale może stanowić jedynie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, podstawę do wydania decyzji odmownej,
2) art. 10 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczności faktycznej (niedochowanie terminu do złożenia wniosku) na podstawie dowodów, do których skarżący nie mógł się odnieść.
Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu od organu, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w ocenie skarżącego termin do złożenia wniosku został dochowany. Termin 90 dni przed upływem okresu, na jaki wydane zostało pozwolenie wodno prawne przypadał na dzień 1 stycznia 2018r., a dzień ten jest świętem państwowym. Tym samym złożenie wniosku w dniu 2 stycznia uznać należy za uczynione z zachowaniem tego terminu.
Co najważniejsze jednak i co stanowi podstawę zarzutów wskazanych w petitum skargi, kwestia weryfikacji czy spełnione są przesłanki do wydania pozytywnej dla skarżącego decyzji (ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodno prawnego) wskazane w art. 414 ust. 2 prawa wodnego, nie może odbywać się na etapie badania możliwości wszczęcia postępowania. Na tym etapie postępowania organ administracji nie może bowiem formułować żadnych ocen i wniosków o charakterze merytorycznym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt: II OSK 2962/15).
Nadto nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego powoduje, że organ wydał zaskarżone postanowienia na podstawie dowodów, co do których skarżący nie mógł się odnieść.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.
Zarzuty skargi okazały się skuteczne, a zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegały uchyleniu.
Stan faktyczny ustalony w sprawie nie budzi wątpliwości: strona skarżąca uzyskała 28 marca 2008 r., znak OŚR.6223-2-57/07/08 decyzję Starosty Wielickiego - pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód tj. na wprowadzanie do ziemi (rowu przydrożnego zlokalizowanego na działkach nr: 29 i 87 w m. Gorzków) podczyszczonych wód opadowych i roztopowych pochodzących z odcinka drogi powiatowej nr 2027K Wieliczka-Myślenice.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że dla prawidłowego funkcjonowania drogi publicznej objętej poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym konieczne jest dalsze odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Jednocześnie brak jest w przesłanych do WSA aktach administracyjnych jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że zmianie uległy warunki odprowadzania tych wód (ich ilość bądź jakość, instalacje służące ich odprowadzaniu itp.).
Organ odwoławczy uzasadnił odmowę wszczęcia postępowania faktem niedotrzymania terminu wynikającego art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.) tj. konieczności złożenia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na 90 dni przed upływem okresu ważności dotychczasowego pozwolenia.
Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy kwestia ta może budzić daleko idące wątpliwości. Termin 90 dni przed wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego upływał 1 stycznia 2018 r. Był to jednocześnie pierwszy dzień obowiązywania nowej ustawy Prawo wodne z 2017 r. oraz – co jest faktem powszechnie znanym – dzień wolny od pracy.
Strona skarżąca twierdzi, że wniosek złożyła 2 stycznia 2018 r., jednakże w aktach administracyjnych na wniosku przybito pieczątkę z tzw. prezentatą – wskazującą na dzień 5 stycznia jako datę wpływu. Brak jest przy tym adnotacji, że wniosek złożono osobiście, a także brak jest koperty, w której wniosek mógł zostać przesłany – co utrudnia ustalenie faktycznej daty złożenia wniosku.
W okolicznościach sprawy wnioskodawca obiektywnie nie był w stanie zachować terminu wynikającego z art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne, bowiem przed 1 stycznia 2018 r. ustawa ta nie obowiązywała, z kolei dnia 1 stycznia 2018 r. nie istniała realna możliwość złożenia wniosku ze względu na fakt, że jest to dzień wolny od pracy, a już 2 stycznia 2018 r. termin 90 dni nie był zachowany.
Odmowa wszczęcia postępowania tylko na tej podstawie, że nie zachowano terminu do złożenia wniosku w sytuacji obiektywnego braku możliwości jego zachowania jest niedopuszczalna. Nie można nakładać na stronę postępowania obowiązku terminowego spełnienia czynności przed wejściem w życie przepisów ten obowiązek i ten termin wprowadzających. Dlatego stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie mogło znaleźć akceptacji Sądu.
Podobne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 11 października 2018 r., sygn. II SA/Bk 378/18 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), stwierdzając: "W sprawie niniejszej ten problem dodatkowo skomplikował fakt, iż dotrzymanie przez skarżącego terminu 90-dniowego było niemożliwe, bowiem wobec utraty ważności dotychczasowego pozwolenia z dniem [...] lutego 2018 r. dla zachowania terminu 90 dni należałoby wniosek na podstawie art. 414 ust. 2 P.w. z 2017 r. złożyć w listopadzie 2017 r., gdy nie obowiązywała jeszcze ustawa P.w. z 2017 r. Z oczywistych względów formułowanie wobec skarżącego takiego wymagania (opartego na wykładni gramatycznej) było niedopuszczalne jak trafnie wskazał skarżący i w zażaleniu, i w skardze. O ile jednak zgodzić się należy z organem, że wykładnia gramatyczna przepisów powinna stanowić punkt wyjścia dla prawidłowego zastosowania przepisu, o tyle wykładnia przepisów prawa nie może tworzyć wymagań stanowiących pułapkę dla obywatela, a taki skutek wykładni gramatycznej wystąpił w sprawie niniejszej. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechne jest stanowisko, zgodnie z którym odstąpienie od wyników wykładni literalnej dopuszczalne jest, gdy są one oceniane jako nieracjonalne lub gdy naruszają wartości konstytucyjne. Odrzucenie wyników wykładni gramatycznej możliwe jest także w sytuacji, gdy wyniki wykładni gramatycznej kolidują z powszechnie respektowanymi wartościami i mogą być oceniane jako niesprawiedliwe, niesłuszne czy też krzywdzące (vide wyrok z dnia 19 marca 2014 r., I SA/Kr 133/14 i powołane tam piśmiennictwo oraz wyrok z dnia 2 sierpnia 2018 r., I SA/Łd 405/18, obydwa dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl , powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
Wobec uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania i przedwczesnej odmowy wszczęcia postępowania tylko na tej podstawie, że wnioskodawca nie spełnił warunku, którego obiektywnie spełnić nie był w stanie – Sąd przystąpił do kontroli postanowienia organu I instancji, działając w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.).
Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie odmówił wszczęcia postępowania na innej podstawie faktycznej – powołał się mianowicie na pogląd, że instytucja ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego dotyczy wyłącznie pozwoleń wydanych na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r., obowiązującej od dnia 1 stycznia 2018 r., a ponadto załączony do wniosku operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, nie zachowuje aktualności wobec wprowadzenia w art. 409 nowej ustawy Prawo wodne nowych wymów co do zawartości operatu wodnoprawnego.
Również i ten pogląd nie może zostać zaakceptowany.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy na podstawie art. 414 ust. 2 i następne ustawy Prawo wodne z 2017 r. można przedłużyć pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r., czy też powołane przepisy mają zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych już na podstawie ustawy z 2017 r.
Brak jest przepisu, który wprost jednoznacznie rozstrzygałby tę kwestię.
Wśród przepisów międzyczasowych nowej ustawy w art. 545 ust. 7 ustawy z 2017 r. wprowadzono zasadę, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. zachowują moc.
Analizę możliwości zastosowania art. 414 ust. 2 i nst. Prawa wodnego z 2017 r. do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie przepisów wcześniejszych należy rozpocząć od przytoczenia treści tegoż art. 414 ust 2: "Pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń".
Z wykładni literalnej tego przepisu wynika, że ma on zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie art. 389 pkt 1 – 3 ustawy tj. pozwoleń wodnoprawnych na:
1) usługi wodne;
2) szczególne korzystanie z wód;
3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej.
Jak słusznie podkreślił organ, obecnie odprowadzanie wód opadowo – roztopowych jest klasyfikowane jako usługa wodna, podczas gdy na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów stanowiło szczególne korzystanie z wód. Oznacza to, że na gruncie nowych przepisów odprowadzanie wód również wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy powołuje się na tą zmianę klasyfikacji twierdząc, że idzie za tym "zupełnie odmienny sposób traktowania wód opadowo – roztopowych". W istocie jednak, pomimo zmiany nazewnictwa, w dalszym ciągu wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, a organ II instancji nie wskazał jakie konkretne istotne zmiany wynikają z owego "zupełnie odmiennego sposobu traktowania".
W ocenie Sądu samo sformułowanie zawarte w art. 414 ust. 2 zezwalające na przedłużanie wyłącznie pozwoleń, "o których mowa w art. 389 pkt 1 – 3" nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia, że nie jest możliwe przedłużanie pozwoleń wydanych na podstawie ustawy z 2001 roku w sytuacji, gdy przedmiot tego pozwolenia na podstawie nowej ustawy mieści się w zakresie wymienionym w jej art. 389 pkt 1 – 3.
Drugim argumentem organu I instancji była nieaktualność informacji zawartych w operacie wodnoprawnym z 2008 r.
W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z art. 414 ust. 3 ustawy do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Wnioskodawca wypełnił ten warunek, przedkładając operat dołączony do wydanego wcześniej pozwolenia i oświadczając, że informacje w nim zawarte zachowały aktualność.
Zgodnie z art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.
Organ I instancji nie powołał się wprawdzie na ten przepis (jego zastosowanie wymagałoby wydania decyzji o odmowie przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, nie zaś postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania), jednakże przyjęto, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym nie są aktualne, a nieaktualność dokumentacji uniemożliwia wszczęcie postępowania.
W tym kontekście należy stwierdzić, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp., a czym innym jest zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. W art. 414 ust. 6 wyraźnie mowa jest o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, nie zaś o jego formie – niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów. Tymczasem ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie stwierdziły braku aktualności jakichkolwiek informacji, natomiast skarżący twierdzi, że okoliczności te nie uległy zmianie.
Dodatkowo trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 414 ust. 4 jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 2, jest niekompletny, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych wzywa do jego uzupełnienia w terminie 14 dni. W ocenie Sądu nie ma przeszkód, by na podstawie tego przepisu wezwać wnioskodawcę do przedłożenia dodatkowych informacji.
Należy w tym miejscu podkreślić, że przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy warunki korzystania z wód nie uległy zmianie od momentu wydania poprzedniego pozwolenia. Tylko wtedy można przedłużyć okres jego obowiązywania na dotychczasowych warunkach. Jeżeli zaś w sposobie wykonywania pozwolenia nastąpiły jakiekolwiek zmiany, to należałoby uznać, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym straciły aktualność i wówczas dopiero należałoby odmówić przedłużenia dotychczasowego pozwolenia i wszcząć postępowanie o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na podstawie przepisów ustawy z 2017 roku. Oczywiście nie byłoby również możliwe przedłużenie takich pozwoleń wodnoprawnych, które na gruncie nowej ustawy nie mieszczą się w zakresie wskazanym w jej art. 389 pkt 1 – 3, co wynika z wcześniejszych rozważań zawartych w uzasadnieniu.
Organ nie jest związany oświadczeniem wnioskodawcy, iż dane zawarte w poprzednim operacie nie uległy zmianie. Jeżeli postępowanie wyjaśniające doprowadziłoby do ustalenia konkretnych zmian w sposobie odprowadzania wód, to należałoby odmówić przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia ze względu na nieaktualność informacji zawartych w poprzednim operacie.
Przede wszystkim jednak badanie aktualności operatu wodnoprawnego nie może odbywać się na etapie wszczęcia postępowania, lecz dopiero po jego formalnym wszczęciu, podczas merytorycznego rozpoznania sprawy dopuszczalności przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji były nieprawidłowe, bowiem opierały się na błędnej wykładni art. 414 ustawy Prawo wodne. Należy przyjąć, że skoro wnioskodawca złożył wniosek w najwcześniejszym realnie możliwym terminie, to zachował termin wskazany w art. 414 ust. 2, a postępowanie zostało wszczęte zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. Skutkiem wszczęcia postępowania jest to, że dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne z 2008 r. nie wygasa. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji rozważą, czy informacje załączone w znajdującym się w aktach sprawy operacie są aktualne – w znaczeniu wyjaśnionym powyżej (mogą również w razie potrzeby wezwać o ich uzupełnienie). Odmowa przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia będzie możliwa dopiero wówczas, gdy informacje te okażą się nieaktualne.
Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło