II SA/Kr 475/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) Sędzia WSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 11 marca 2025 r., znak: SKO-SW-4101-24/25 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. II SA/Kr 475/25 UZASADNIENIE Pismem z 12 lutego 2025 r., znak: FN.3162.123.2024, Burmistrz Miasta i Gminy Czarny Dunajec pozostawił bez rozpoznania wniosek Z. K. o umorzenie zobowiązania wobec Miasta i Gminy Czarny Dunajec (8896 zł wraz z odsetkami – wyrok SO w Nowym Sączu z 30 marca 2023 r., sygn. akt III Ca 519/22), powołując się przy tym na § 7 ust. 9 uchwały nr V/71/2024 Rady Miasta i Gminy Czarny Dunajec z dnia 23 września 2024 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania terminu spłaty lub rozkładania na raty spłaty należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny [...], zgodnie z którym "ponowne złożenie wniosku o udzielenie ulgi w oparciu o ten sam stan faktyczny skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania". Postanowieniem z 11 marca 2025 r., znak: SKO-SW-4101-24/25, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Z. K., wskazując przy tym, że zażalenie na to pismo nie przysługuje, bo w sprawach ulg dotyczących cywilnoprawnych należności pieniężnych nie wydaje się administracyjnych decyzji czy postanowień. W skardze Z. K. podniosła w szczególności, że zasady współżycia społecznego sprzeciwiają się temu, aby – na podstawie umowy zawartej przez gminę z jej nieuczciwą siostrą – od 16 maja 2014 r. musiała płacić 225 zł miesięcznie za rzekome bezumowne użytkowanie wybudowanego przez nią i jej męża domu, który gmina uznała za lokal socjalny. Skarżąca podkreśliła, że ledwo starcza jej na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (m.in. spłaca zaciągnięty w 2012 r. kredyt na spłatę ugody z siostrą, która miała przekazać jej własność nieruchomości). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została przez Sąd rozpatrzona w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.),m dalej zwana p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Do przyczyn niedopuszczalności odwołania/zażalenia o charakterze podmiotowym zaliczyć należy przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji, bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Natomiast do przyczyn niedopuszczalności odwołania o charakterze przedmiotowym zalicza się w szczególności brak możliwości wniesienia środka odwoławczego ze względu na nieistnienie ku temu podstawy prawnej, wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych, czy wreszcie brak przedmiotu zaskarżenia, tj. aktu administracyjnego, decyzji w znaczeniu prawnym (zob. wyroki NSA: z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3183/15, Lex nr 2384023; z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 585/12, Lex nr 1559820). W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja niedopuszczalności odwołania od pisma, które nie jest aktem administracyjnym. Decyzja administracyjna jako jednostronna czynność organu administracji publicznej musi posiadać odpowiednią formę prawną (w tym także zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i choćby zwięzłe uzasadnienie) i określać konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. Skarżąca złożyła odwołanie od pisma Burmistrza Miasta i Gminy Czarny Dunajec z dnia 12 lutego 21025 r., w którym została poinformowana, że jej ponowny wniosek o umorzenie należności pieniężnej wobec Gminy Czarny Dunajec wynikającej z wyroku sądu powszechnego (cywilnego) został pozostawiony bez rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy, Burmistrz rozpatrywał wniosek skarżącej w oparciu o uchwałę nr V/71/2024 Rady Miasta i Gminy Czarny Dunajec z dnia 23 września 2024 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania terminu spłaty lub rozkładania na raty spłaty należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny (...). Uchwała podjęta została na podstawie art. 59 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem: 1. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym wymienionym w art. 9 pkt 3, 4 i 13, mogą być umarzane, terminy ich spłaty mogą zostać odroczone lub płatność tych należności może zostać rozłożona na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 4. 2. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzielania tych ulg. 3. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, postanowić o stosowaniu z urzędu ulg, o których mowa w ust. 1, w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 56 ust. 1. 4. Do należności cywilnoprawnych powstałych w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami stosuje się przepisy art. 55-58, z tym że uprawnienia kierownika państwowej jednostki budżetowej przysługują zarządowi jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca nie określił, w jakiej formie powinny być stosowane ulgi w spłacie należności cywilnoprawnych. W tej sytuacji nie powinno być wątpliwości, że per analogiam należy odpowiednio stosować unormowania zawarte w art. 58 ust. 2 i 3 u.f.p. (S. Presnarowicz [w:] Finanse publiczne. Komentarz, red. J. M. Salachna, M. Tyniewicki, Warszawa 2024). Zgodnie natomiast z art. 58 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, umorzenie należności oraz odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty następuje, w formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego. Jednostka samorządu terytorialnego, zgodnie z zasadą samodzielności, ma prawo decydować o dochodach własnych, zaś art. 59 ustawy o finansach publicznych upoważnia organ stanowiący gminy do podjęcia uchwały, która określa postępowanie w sprawach wymienionych w tym przepisie i daje tym samym podstawę do utworzenia aktu prawa miejscowego, ustanawiającego szczegółowe zasady udzielania ulg. Ze znajdującej się w aktach sprawy uchwały Rady Miasta i Gminy Czarny Dunajec wynika, że udzielenie ulgi, jak i odmowa jej udzielenia następują w formach właściwych dla prawa cywilnego (umowa lub jednostronne oświadczenie woli wierzyciela), nie zaś w formach aktów administracyjnych (decyzji lub postanowień). To z kolei oznacza, że Burmistrz rozpatrując wniosek skarżącej nie wydał aktu administracyjnego (decyzji czy postanowienia), który mogłyby zostać zakwestionowany środkiem zaskarżenia przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, SKO w Nowym Sączu prawidłowo wydało postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Środek zaskarżenia, skierowany przez skarżącą do Kolegium zatytułowany jako "zażalenie" nie przysługiwał od pisma Burmistrza z dnia 12 lutego 2025 r., jako nie posiadającego przymiotu decyzji administracyjnej. Z tych względów skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.