II SA/Kr 477/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz / spr. / Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2008 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala Decyzją z dnia [...]. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał T.B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości budynku gospodarczego stanowiącego jego własność ("[...]") na nieruchomości w P. nr [...] gm. M. , działka o nr ewid. [...], poprzez wykonanie robót budowlanych zgodnie z opracowaniem stanowiącym załącznik nr [...] do decyzji, w szczególności poprzez: - dogęszczenie wiązarów dachowych; - zamurowanie otworów okiennych bloczkami z hartowanego szkła na zaprawie cementowej; - zmianę pokrycia dachowego na pokrycie z materiału nie zawierającego azbestu. Organ l instancji określił termin wykonania obowiązku do dnia [...] grudnia 2008 r., a jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zmianami) oraz art. 104 k.p.a. Postępowanie w sprawie obiektu gospodarczego - [...] na działce nr [...] położonej we wsi P. , gmina M. zostało wszczęte na wniosek J.O. - właściciela działki sąsiadującej z działką, na której usytuowany jest budynek będący przedmiotem postępowania. PINB ustalił, że T.B. uzyskał decyzję z dnia [...]1985 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę wozowni o wymiarach [...] x [...] m - powierzchnia zabudowy [...] m2. Zgodnie z planem zagospodarowania zatwierdzonym tą decyzją budynek należało usytuować w odległości 3,2 m od granicy z działką J.O. i 14,2 m od budynku inwentarskiego sąsiada. W dniu [...] czerwca 2004 r. przeprowadzono oględziny, w czasie których ustalono, że przedmiotowy budynek ma wymiary [...] x [...] m, a odległość pomiędzy nim a budynkiem inwentarskim J.O. wynosi 11,23 m. W trakcie budowy T.B. i zbliżył swój budynek do granicy z działką sąsiada, a ponadto w ścianie wschodniej, projektowanej jako pełnej, wykonał 8 sztuk okien. W oparciu o te ustalenia organ l instancji stwierdził, że T.B. w okresie budowy przedmiotowego obiektu dokonał istotnych odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...]1985 r. Na żądanie PINB Urząd Miasta i Gminy w M. przekazał do akt sprawy uwierzytelnione kopie rejestru - Ewidencja ruchu budowlanego w gospodarce nie uspołecznionej w latach 1983 - 1984 - 1985. W rejestrze wpisano, że przedmiotowy budynek ma [...] m2 powierzchni zabudowy, podczas gdy w trakcie oględzin ustalono, że faktyczna powierzchnia zabudowy wynosi [...].Oznacza to, że oddając obiekt do użytku inwestor wprowadził w błąd organ prowadzący rejestr. Na podstawie tak ustalonych faktów organ l instancji doszedł do wniosku, że zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jakości wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego. Inwestor zmienił położenie budynku i jego wymiary zewnętrzne, przez co zmianie uległa jako całość konstrukcja budynku i rozkład obciążeń. Ze względu na umieszczenie okien wbrew zatwierdzonemu projektowi osłabieniu uległa konstrukcja murowa ściany wschodniej. Ponadto budowę przeprowadzono bez odpowiedniego nadzoru kierownika budowy, co również powoduje uzasadnioną wątpliwość co do wykonanych robót budowlanych. Pomimo wezwania T.B. nie przedłożył oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. Z tego względu organ l instancji powziął uzasadnioną wątpliwość co do stanu technicznego płyt falistych azbestowo - cementowych stanowiących pokrycie połaci dachowych budynku. W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] 2005 r. na podstawie art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego PINB w M. nałożył na T.B. obowiązek dostarczenia, w terminie do [...] stycznia 2006 r., ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych. Ponieważ T.B. w zakreślonym terminie obowiązku tego nie wykonał, organ l instancji na podstawie art. 81 c ust. 4 prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] zlecił wykonanie ekspertyzy technicznej na koszt zobowiązanego. Z uzyskanego w ten sposób opracowania - stanowiącego załącznik do decyzji l instancji - wynika, że przedmiotowy budynek wymaga wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami. Dlatego też organ l instancji wydał decyzję, w której nałożył na właściciela nieruchomości obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku będącego w nieodpowiednim stanie technicznym. Od decyzji tej odwołał się T.B. , zarzucając jej naruszenie art. 10 k.p.a. Skarżący wskazał, że został powiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, jednakże gdy w zakreślonym terminie udał się do urzędu celem zapoznania się z aktami, odmówiono mu zrealizowania tego uprawnienia powołując się między innymi na nieobecność osoby uprawnionej do wydania akt. T. B. tym samym został pozbawiony możliwości zapoznania się z zebraną dokumentacją oraz wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 prawa budowlanego zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego upoważnia nadzór budowlany w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym do wydania decyzji nakazującej właścicielowi lub użytkownikowi usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i do określenia terminu wykonania tego obowiązku. Materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy, w szczególności protokół oględzin oraz ekspertyza techniczna wskazuje, że przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym między innymi ze względu na pokrycie dachu płytami falistymi z eternitu, wstawienie w ścianie wschodniej (pełniącej funkcję ściany oddzielenia przeciwpożarowego) 8 okien drewnianych, a także z powodu zwiększenia gabarytów budynku w stosunku do zatwierdzonego projektu, co spowodowało zmianę rozkładu obciążeń. Organ l instancji prawidłowo też określił zakres robót, które powinien wykonać właściciel. Zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie udokumentował w żaden sposób, iż odmówiono mu przeglądnięcia akt sprawy. Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżył do sądu administracyjnego T.B. , zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału. Skarżący zaprzeczył, że przekazanie przedmiotowego obiektu do użytkowania nastąpiło w 1990 r., zaprzeczył też, że wprowadził w błąd organ gminy prowadzący ewidencję ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej. Takie zarzuty pod jego adresem znalazły się w decyzji organu l instancji, co stanowi nieprawidłową ocenę materiału dowodowego. Przepisy Unii Europejskiej wyznaczają ostateczny termin utylizacji azbestu na rok 2032. Wyznaczając termin wykonania obowiązku organy nadzoru budowlanego nie wzięły pod uwagę trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Ponadto skarżący wniósł zastrzeżenia do sporządzonej w sprawie ekspertyzy. Wskazał, że rzeczoznawca faktycznie nie dokonał pomiarów słupów podtrzymujących dach, nie miał więc podstaw do przeprowadzenia obliczeń. Nie wykonał również wykopu ławy fundamentowej, ani nie przeprowadził inwentaryzacji geodezyjnej, mimo, iż w treści ekspertyzy powołuje się na te czynności. T.B. przyznał, że podczas budowy zastosowano inne rozwiązanie techniczne niż w projekcie budowlanym, lecz należy wziąć pod uwagę fakt dostępności materiałów budowlanych w latach osiemdziesiątych. Zdaniem skarżącego budynek może być uznany za murowaną stodołę, tym bardziej, że służy wyłącznie do przechowywania narzędzi rolniczych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 66 prawa budowlanego i został on zastosowany w sposób prawidłowy. Termin zakreślony skarżącemu do wykonania nałożonego obowiązku jest terminem realnym, a przy tym pilne wykonanie określonych robót jest niezbędne ze względu na bezpieczeństwo konstrukcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji i stosuje środki przewidziane ustawą. Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Podstawowym obowiązkiem właściciela obiektu budowlanego jest utrzymywanie i użytkowanie tego obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywanie go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 61 ust. 1 prawa budowlanego). Nad wykonywaniem tych obowiązków czuwają organy nadzoru budowlanego. W szczególności art. 66 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 prawa budowlanego upoważnia i jednocześnie zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydawania decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości obiektu budowlanego. Jednakże nie każda nieprawidłowość daje podstawę do wydania decyzji, o której mowa. Organy nadzoru budowlanego mogą nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tylko wówczas, gdy kontrolowany obiekt budowlany: 1. może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo 2. jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3. jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4. powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Zaskarżona decyzja oparta jest na ustaleniu, że przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym. W ocenie Sądu ustalenie to jest prawidłowe. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że pod pojęciem "nieodpowiedniego stanu technicznego" rozumie się taki stan budynku, który narusza obowiązujące przepisy prawa budowlanego oraz aktów prawnych rangi podustawowej. W niniejszej sprawie właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał na dowody, na których oparł swoje ustalenia odnośnie aktualnego stanu technicznego budynku, jak również na przepisy, z którymi budynek ten nie jest zgodny. Stan techniczny budynku ustalono na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...]czerwca 2004 r., jak również na podstawie ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego wraz z suplementami. W ocenie Sądu ekspertyza ta jest pełna, jasna i rzeczowa, a zarzuty skarżącego pod jej adresem nie zasługują na uwzględnienie. Autor ekspertyzy wskazał na źródła, którymi się posłużył, a także na sposób obliczenia przyjętych przez siebie wartości. Treść ekspertyzy nie budzi zastrzeżeń. Znamienne jest, że T.B. przyznał w skardze, że budując przedmiotowy obiekt zastosował inne rozwiązania techniczne niż przyjęte w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Gdyby budowa była zgodna z projektem, skarżący miałby pewność, że konstrukcja budynku nie narusza obowiązujących przepisów. Zwiększając powierzchnię zabudowy oraz wstawiając okna w ścianie zaprojektowanej jako pełna skarżący sam doprowadził obiekt do stanu niezgodnego z przepisami techniczno - budowlanymi. Podnoszony przez T.B. "fakt dostępności materiałów budowlanych w latach osiemdziesiątych" nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem przesłanką wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 prawa budowlanego jest nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Nie ma znaczenia okoliczność, czy budynek zostanie zakwalifikowany jako murowana stodoła służąca wyłącznie do przechowywania narzędzi rolniczych, czy też nie. obiekt ten narusza przepisy techniczno - budowlane bez względu na to do jakiej kategorii się go zakwalifikuje. Jak wynika z ekspertyzy technicznej obliczenia statyczne więźby dachowej wykazały, ze wiązary dachowe przekroczyły stany graniczne, a zatem dla zwiększenia bezpieczeństwa konstrukcji wiązarów konieczne jest ich dogęszczenie. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. Nr 71 poz. 649) sporządzono ocenę stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. Z oceny tej wynika, że pokrycie połaci dachowej eternitem uzyskało 80 punktów czyli l stopień pilności wykonania wymiany lub naprawy pokrycia połaci dachowej. Dlatego też należało zobowiązać skarżącego do wymiany tego pokrycia. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy nie jest możliwe oddzielenie zmiany pokrycia dachowego bez prac związanych z dogęszczeniem wiązarów. Względy konstrukcyjne i ekonomiczne przemawiały za jednoczesnym nałożeniem obowiązku dogęszczenia wiązarów dachowych i zmiany pokrycia dachowego na pokrycie z materiału nie zawierającego azbestu. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że data przekazania obiektu do użytkowania oraz kwestia ewentualnego wprowadzenia w błąd organów administracji przez skarżącego nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Jak już wyżej wskazano stwierdzenie, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym obliguje organ nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy i inne okoliczności sprawy, w tym również sytuację materialną zobowiązanego. Wyznaczając termin do wykonania nałożonego obowiązku organy nadzoru budowlanego powinny kierować się przede wszystkim rodzajem stwierdzonych nieprawidłowości i stopniem naruszenia przepisów techniczno - budowlanych. Obecny stan obiektu narusza przepisy przeciwpożarowe (odległość budynku od granicy działki), nieprawidłowe umieszczenie wiązarów dachowych zagraża stabilności konstrukcji, a dalsze korzystanie z azbestowego pokrycia dachowego może być szkodliwe dla osób użytkujących obiekt. Termin wykonania obowiązku ustalony w zaskarżonej decyzji uwzględnia powyższe okoliczności, a jednocześnie jest realny i możliwy do zachowania. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Z tego względu skarga T.B. jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) .