II SA/Kr 477/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 stycznia 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 28 lipca 2009 roku wpłynęła skarga kasacyjna, sporządzona przez działającą w charakterze pełnomocnika siostrę skarżącego K.R. , od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2009 roku odrzucającego skargę M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Do skargi załączony został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek nie zawierał podpisu skarżącego, dlatego pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braku poprzez osobiste podpisanie formularza przez skarżącego M.W. w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący przesłał podpisany osobiście formularz wniosku "PPF" domagając się z nim zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie. Z danych zawartych we wniosku wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada on żadnych stałych dochodów. Jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z dorywczych prac polowych. Od 17 lat choruje na padaczkę. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 70 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 1,80 ha we współwłasności z siostrą. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Wykonując wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, iż utrzymuje się z prac dorywczych, z których dochód wynosi około [...] zł miesięcznie, a w sezonie zimowym nawet mniej. Gospodarstwo domowe prowadzi sam, zamieszkująca pod tym samym adresem siostra ma oddzielne wejście do domu i oddzielną kuchnię. Licznik energetyczny jest wspólny, a opłaty za energię pokrywa siostra skarżącego. Dochód ze sprzedaży działki skarżący przeznaczył na remont domu i pokrycie zadłużenia, które miał wobec osób fizycznych i jednostek gospodarczych. Z części pieniędzy skarżący został okradziony w czasie jego choroby. W chwili obecnej skarżący nie posiada żadnych środków finansowych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący M.W. w wystarczającym stopniu wykazał, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jego sytuacja materialna i zdrowotna jest bowiem bardzo trudna. Skarżący jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z dorywczych prac polowych. Uzyskiwany w ten sposób dochód wynosi około [...] zł. Skarżący cierpi na przewlekłą chorobę alkoholową, od 17 lat choruje na padaczkę. Nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Środki finansowe uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zostały przez skarżącego w całości wykorzystane na remont domu i spłatę długów. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. W tym miejscu orzekający pragnie podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).