II SA/Kr 478/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.P. i Z.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 lutego 2010 roku Nr: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego p o s t a n a w i a zwolnić skarżących od wpisu sądowego od skargi w 1/2 części, I) w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 lutego 2010 roku Nr: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego, skarżący B.P. i Z.P. złożyli, na urzędowych formularzach "PPF", wniosek o przyznanie prawa pomocy. W rubryce 4 formularzy nie zakreślono, co prawda, zakresu żądania, jednakże z treści uzasadnienia wynika jednoznacznie, że skarżący domagają się zwolnienia od kosztów sądowych w całości. We wniosku skarżący oświadczyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód wynosi 2.932,61 zł i stanowi go świadczenie emerytalne Z.P. w wysokości 2.043,33 zł oraz świadczenie emerytalne B.P. w wysokości 889,28 zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 60 m² położony na działce o powierzchni 0,34 ha w S. Działka stanowi własność skarżącej, a dom jest majątkiem dorobkowym małżonków P. Skarżący nie posiadają innego majątku nieruchomego, nie dysponują oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych ze względu na wiek oraz zły stan zdrowia Z.P. liczy 83 lata i pozostaje w stałym leczeniu z powodu choroby serca, schorzeń reumatycznych i innych dolegliwości. Skarżący przeszedł szereg operacji chirurgicznych. B.P. liczy 77 lat i choruje na cukrzycę, ma chore serce i również pozostaje w stałym leczeniu. bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Nie są oni zatem w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączyli szereg dokumentów obrazujących wysokość dochodów oraz wydatków ponoszonych przez skarżących w roku 2009 oraz 2010. Zdaniem orzekającego wniosek skarżących zasługuje w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagają się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części lub określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 3 i 4 w/w ustawy). Należy zauważyć, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego w przedmiotowej sprawie skarżący uwiarygodnili w sposób wystarczający, że nie posiadają dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Skarżący są bowiem osobami starszymi, schorowanymi. Znaczną część uzyskiwanych dochodów zmuszeni są przeznaczać na zakup lekarstw i konieczne leczenie. Z załączonych do wniosku kserokopii faktur wynika, że w roku 2009 skarżący na zakup leków wydali kwotę 1.991,26 zł, zaś w roku 2010 (do dnia 2 maja 2010 roku) kwotę 740 zł. Pozostałe wydatki poniesione przez skarżących w roku 1020 przedstawiają się następująco: gaz 818,66 zł, energia elektryczna 251,04 zł, odbiór śmieci przez MPO 100,14 zł, telefon 323,01 zł, podatek od nieruchomości 115 zł. Suma wydatków poniesionych w roku 2010 wyniosła 2.347,92 zł. Kwota ta nie obejmuje wydatków m. in. na zakup żywności, czy środków czystości. Zestawiając wysokość uzyskiwanych dochodów z wysokością wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł, należy stwierdzić, że uiszczenie wpisu w pełnej wysokości w sytuacji finansowej skarżących mogłoby stanowić zbyt duże obciążenie. Stąd decyzja o zwolnieniu skarżących od uiszczenia wpisu sądowego w 1/2 części. Orzekający nie przychylił się do wniosku skarżących o zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych w całości. Skarżący uzyskują bowiem stałe miesięczne dochody w łącznej wysokości 2.932,61 zł, którymi mogą swobodnie dysponować. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Z załączonych dokumentów oraz oświadczenia wynika, że wysokość wydatków skarżących za cztery miesiące 2010 roku wyniosła 2.347,92 zł, co daje kwotę 586,98 zł miesięcznie. Powyższe oznacza, że po opłaceniu mediów i zakupie lekarstw skarżącym pozostaje miesięcznie kwota 2.345,63 zł (2.932,61 zł – 586,98 zł). Wygospodarowanie z tej kwoty środków finansowych w wysokości 250 zł (połowa wpisu od skargi) nie powinno zatem stanowić uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżących. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, zdaniem orzekającego udzielenie skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie ich od konieczności uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w 1/2 części stanowi w niniejszej sprawie wystarczającą pomoc państwa. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).