II SA/Kr 479/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Mariusz Kotulski AWSA Janusz Kasprzycki / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. Z. kwotę 10 /dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm., zwanej dalej Prawo budowlane z 1994 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W. i K. Z. wykonanie rozbiórki przebudowanego komina i przywrócenie drewnianej belki podwalinowej w ścianie północnej budynku nr [...] przy ul. [...] w M. położonego na działce nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że właściciel w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w M. wykonał roboty budowlane polegające na wymianie belki podwalinowej na mur ceglany i przebudował komin bez wymaganego zgodnie z art. 29 ust 2 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1994 r - pozwolenia na budowę. W związku z powyższym w/w części przedmiotowego obiektu, zgodnie z przepisem art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. podlegają rozbiórce. Z decyzją tą nie zgodził się K. Z. i wniósł od niej odwołanie. Podniósł w nim, że [...] lipca 2000 r. zgłosił chęć wykonania przebudowy komina. Przed zimą chciał "poprawić" komin, aby zapewnić ogrzewanie. Sprzeciw wobec zgłoszenia wpłynął dopiero [...] sierpnia 2000 r. Dokonał on przebudowy komina i wyremontował część ściany, tj. wymieniając drzwi zastąpił drewnianą belkę murowaną z cegieł. Nie naruszył jednak konstrukcji budynku, nic nie wyburzył ani nic nowego nie wymurował. W wyniku rozpoznania tego odwołania, decyzją z dnia 20 stycznia 2003 r., znak: [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo. Przedmiotowa sprawa dotyczy wykonanych robót remontowych w budynku mieszkalnym w M. przy ul. [...] na działce nr [...] polegających na odbudowie komina i zastąpienie murem ceglanym belki podwalinowej w ścianie północnej. Inwestor co prawda przedłożył zgłoszenie do właściwego organu o zamiarze wykonania w/w inwestycji jednak, zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robot budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z materiału dowodowego, inwestor przed upływem wymaganego przepisami terminu 30 dni wykonał zgłoszone roboty budowlane co zostało wykazane w protokole oględzin z dnia [...] sierpnia 2000 r. - co jest jednoznaczne z naruszeniem przepisów prawa. W związku z tym organ administracji architektoniczno-budowlanej wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Konsekwencją powyższego stanu faktycznego było wszczęcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego i wydanie skarżonej decyzji. Zatem zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przy czym ustawodawca wyraźnie podkreślił, że podstawą do rozpoczęcia robót może być tylko ostateczna decyzja administracyjna o pozwoleniu na budowę. Remont istniejących obiektów budowlanych, gdy dotyczy on elementów konstrukcyjnych obiektu według art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego z 1994 r. wymaga uzyskania pozwolenia na budowę właściwego organu. W niniejszej sprawie zachodzi w/w przypadek bowiem odbudowa komina jak i zastąpienie belki podwalinowej murem ceglanym stanowi wymianę elementów konstrukcyjnych budynku mieszkalnego. Zatem zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż przystąpienie do robót budowlanych przed upływem 30 dni od zgłoszenia do właściwego organu powoduje naruszenie przepisów prawa i obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki inwestycji w trybie art. 48 Prawo budowlanego z 1994 r.. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy w tej sprawie stwierdził, iż organ I instancji zobowiązany był do wydania skarżonej decyzji . Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł jak w sentencji decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożył K. Z. Podniósł w niej, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa. Komin był w złym stanie technicznym i wymagał odbudowy. Nadto był potrzebny w okresie zimowym do ogrzewania. W domu nie posiada on innego ogrzewania jak tylko piec. Ni stać go było na kosztowne plany. Nie było jego złą wolą budowanie bez wymaganych pozwoleń. Rozpoczął od prawidłowego zgłoszenia jednak kilka dni wcześniej rozpoczął prace remontowe. Były one możliwe do przeprowadzenia jedynie w tym okresie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Skarga zasługuje na uwzględnienie ale nie z przyczyn w niej wywiedzionych. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. obligujących organy administracji – nadzoru budowlanego – do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą tak aby stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa oraz odzwierciedlenia motywów wydanego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji. W rozpatrywanej sprawie materialnoprawną podstawą wydanej decyzji był art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z treścią tego przepisu, obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Mając na względzie treść art. 48 jak i art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. stwierdzić należy, że przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. normuje sytuacje budowy obiektu budowlanego lub jego części, polegającej na wydzieleniu z przestrzeni ścianami obiektu lub jego części, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. W niniejszym przypadku organy nadzoru budowlanego zakresem orzeczonego nakazu rozbiórki objęły komin budynku i belkę podwalinową. Stanęły na stanowisku, że odbudowa komina jak i zastąpienie belki podwalinowej murem ceglanym, dokonane przez skarżącego, stanowi wymianę elementów konstrukcyjnych budynku, a to wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor tego wymogu nie spełnił. Podniosły przy tym, że roboty budowlane z tym związane, zostały rozpoczęte przez inwestora przed upływem 30 dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia zgłoszenia zamiaru ich przeprowadzenia, co stało się podstawą wniesienia przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, sprzeciwu wobec dokonanego przez K. Z. zgłoszenia przedmiotowych robót budowlanych. Przebudową jest zmiana układu funkcjonalnego istniejącego obiektu budowlanego mogąca dotyczyć zarówno elementów konstrukcyjnych jak i wypełniających. O ile zakres dokonanych przez skarżącego robót mieści się w pojęciu przebudowy, to organy nie ustaliły, czy mamy do czynienia z przebudową takiej części obiektu budowlanego, która może być objęta samodzielnym nakazem rozbiórki. Nadto, orzekając nakaz rozbiórki, części bądź całości obiektu budowlanego, należy pamiętać, że wykonanie tego obowiązku rodzi trudne do odwrócenia skutki, mogące wyrządzić znaczne szkody w przypadku późniejszego stwierdzenia wadliwości decyzji nakazującej rozbiórkę. Nie można też zapominać, że orzekając rozbiórkę części obiektu budowlanego należy brać pod uwagę wykonalność tej decyzji z punktu widzenia warunków technicznych - możliwości dokonania rozbiórki bez zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego (budynku), wykonanej zgodnie z prawem. Skoro organy nadzoru budowlanego twierdzą, że inwestor poczynił ingerencję w elementy konstrukcyjne obiektu, to wszystkie powyżej omówione okoliczności i uwarunkowania nie zostały wzięte pod uwagę przez organy w niniejszej sprawie. Zwrócić należy również uwagę organowi odwoławczego, powtórnie rozstrzygającemu niniejszą sprawę w jej całokształcie, że podstawą wniesionego w tej sprawie sprzeciwu wobec zgłoszonego przez skarżącego zamiaru robót budowlanych było nie tylko nie zachowanie przez niego 30 dniowego terminu, po którego upływie, w przypadku braku sprzeciwu można przystąpić do robót, ale przede wszystkim, że część z tych robót wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a część z nich w ogóle nie została objęta zgłoszeniem. W ocenie więc Sądu, zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § i 107 § 3 kpa oraz art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach natomiast orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).