II SA/Kr 484/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : SWSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji C. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...]. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] znak [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla inwestycji p.n.: budowa budynku mieszkalno-usługowego wielorodzinnego z garażem podziemnym i instalacjami wewnętrznymi :elektrycznymi, wodnokanalizacyjnymi, węzłem cieplnym, wymiennikownią, wentylacją mechaniczną oraz wjazdem i budową chodnika na działkach nr [...] obręb [...] K. przy ul. [...]. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca podała, że realizacja powyższej inwestycji spowodowała pęknięcia ściany zabytkowej kamienicy przy ul. [...] (Decyzja Wojewódzkiego Konserwatora zabytków w K. z dnia [...] dz. [...] o wpisie do rejestru zabytków), której jest właścicielką, oraz pojawienie się rys na ścianach. Odczuwalne w istotny sposób drgania spowodowane pracą ciężkiego sprzętu budowlanego grożą utratą oparcia budynku, a w dalszym czasie zawaleniem. Realizacja obiektu doprowadziła ponadto do "odklejenia się werandy od domu", odpadania tynku oraz spadania dachówek, co powoduje realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Uszkodzenia budynku oraz zniszczenia muru granicznego pomiędzy posesjami nr [...] przy ul. [...] stwierdzone zostały ponadto przez pracowników PINB w trakcie przeprowadzonych wizji lokalnych. W uzupełnieniu wniosku załączona została dokumentacja fotograficzna uwidaczniająca szkody powstałe w budynku w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi. Do pisma uzupełniającego skargę dołączono "Ekspertyzę techniczną" wykonaną przez mgr inż. arch. P. Z. z dnia [...] "oceniającą stan techniczny zabytkowego domu mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...], przy ul. [...]. Z ekspertyzy tej wynika, że "opisane pęknięcia i zarysowania pojawiły się, bądź powiększyły w ciągu ostatnich sześciu miesięcy i są ewidentnie związane z pracami budowlanymi prowadzonymi aktualnie na sąsiedniej działce nr [...] (str, 10/14). Autor ekspertyzy stwierdził istnienie realnego zagrożenia katastrofą budowlaną, a co za tym idzie konieczność wykonania prac naprawczych i zabezpieczających (str. 12/14, 13/14). W odpowiedzi na powyższy wniosek uczestnik postępowania-inwestor [...] Spółka akcyjna –inwestor, wniósł o jego oddalenie a w przypadku uznania wniosku za uzasadniony o uzależnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od wpłacenia przez skarżącą kaucji w wysokości 1 118 465,40 złotych na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Uczestnik zarzucił, że w istniejącym stanie brak przesłanek wstrzymania wykonania decyzji , o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie ppsa. Zdaniem uczestnika, twierdzenia skarżącej na temat przyczyn uszkodzeń budynku stanowiącego jej własność są całkowicie pozbawione podstaw, arbitralne i przedwczesne. Przyczyny te nie zostały wyjaśnione i jednoznacznie potwierdzone. W sprawie uszkodzeń budynku przy ul. [...] toczy się postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, który nie wstrzymał robót budowlanych prowadzonych przez uczestnika. Tylko PINB jest uprawniony do kontrolowania prawidłowości prowadzonych robót budowlanych, a w przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 50 Prawa budowlanego wstrzymuje prowadzenie tych robot. Zarzucono także, iż ekspertyza mgr inż. arch. P. Z. jest opinią sporządzoną na zlecenie strony skarżącej a w opracowaniu jest druga ekspertyza przygotowywana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia w zakresie konstrukcji budowlanych. Nawet, gdyby prowadzone przez PINB postępowanie doprowadziło do ustalenia, że uszkodzenia budynku skarżącej spowodowane są robotami prowadzonymi przez uczestnika, to nie może to mieć wpływu na ocenę legalności samej decyzji o pozwoleniu na budowę. W piśmie tym uczestnik przedstawił także uzasadnienie wysokości żądanej kaucji. Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, że w postępowaniu prowadzonym przez PINB w K., znak [...], zostało wydane w dniu [...] postanowienie nakazujące wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z budową prowadzoną przy ul. [...], w którego uzasadnieniu powołano się m. in. na ekspertyzę techniczna sporządzona przez inż. P. Z. Kopię w/w postanowienia dołączono do pisma. Pełnomocnik skarżącej przedłożył nadto do akt opinię techniczną sporządzoną przez biegłego sądowego A. B. w postępowaniu karnym toczącym się w związku z budową przy ul. [...]. W opinii tej biegły wskazał na istniejące jego zdaniem uchybienia organów w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, oraz na uchybienia w toku prowadzenia robót budowlanych. Wniósł o oddalenie wniosku o ustanowienie kaucji na podstawie art. 35a pr. bud. Pełnomocnik uczestnika przedłożył opracowanie inż. L. P. Ekspertyzę stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...], zawierającą wniosek, że nie ma żadnego technicznego uzasadnienia, iż prowadzone roboty budowlane na budowie "Budynku mieszkalno-usługowego..." miały wpływ na uszkodzenia występujące w budynku – [...] zlokalizowanej na działce nr [...]. Stan techniczny budynku świadczy o tym, że jego właściciel nie prowadzi prawidłowej gospodarki remontowej i konserwatorskiej. Sad zważył, co następuje : Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 ppsa, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Od tej zasady ustawodawca przewidział dwa wyjątki dotyczące aktów prawa miejscowego, które weszły w życie, oraz aktów lub czynności, których wstrzymanie wyłącza ustawa szczególna. Redakcja powyższego przepisu wskazuje, iż przesłanki uzasadniające wstrzymywanie zaskarżonego aktu lub czynności stanowią katalog zamknięty, a użycie w tym przepisie zwrotów nieostrych wiąże się z konkretyzacją zawartej w nich normy ogólnej. (por. J. Borkowski w komentarzu do art. 61 § 3 ppsa lex.01/2008). Należy podkreślić, że ochrona tymczasowa, o której mowa w art. 61 § 3 ppsa i niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem to dwie różne kwestie. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (tak. B. Dauter: Komentarz do art. 61 § 3 ppsa w : B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II). Podstawową kwestią, decydującą o wstrzymaniu przez sąd wykonania zaskarżonego aktu jest ustalenie, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź czy zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bądź czy obydwie te przesłanki występują łącznie. Należy podkreślić, że przez użycie w przepisie art. 61 § 3 ppsa określenia "zachodzi niebezpieczeństwo" ustawodawca wprowadził konieczny ale z drugiej strony wystarczający warunek istnienia tylko zagrożenia wystąpieniem jednej z powyższych pozytywnych przesłanek tj. wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jak twierdzi J. B. (w kom. cyt. j.w.) stan taki oznacza, że można się tych skutków spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy ze skargi w sądzie administracyjnym. Skutki te mają mieć znaczenie jedynie potencjalne, nie chodzi natomiast o to, żeby w jakimś zakresie - mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły lub już się ujawniły. Oceniając stanowiska stron w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, oraz materiał dowodowy przedłożony przez skarżącą , jaki przez uczestnika [...] SA sad uznał, że w sprawie zaistniały pozytywne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie może ulegać wątpliwości, że z chwilą rozpoczęcia robót budowlanych w oparciu o zaskarżoną decyzję wystąpiły w budynku stanowiącym własność skarżącej uszkodzenia, niezależnie od tych, które istniały uprzednio i nie miały związku z prowadzeniem robót przez uczestnika. Stan ten upoważnia zdaniem sądu do udzielenia skarżącej tymczasowej ochrony do czasu zapadnięcia w niniejszej sprawie ostatecznego rozstrzygnięcia. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie przedmiotu zaskarżenia sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego należy pominąć w tym miejscu wszystkie opinie dotyczące samego prowadzenia prac przy spornej inwestycji niezgodnie z zatwierdzonym projektem. Kwestie te nie mogą być przedmiotem oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie jej wykonania uzasadnione jest zdaniem sądu tym, że w przypadku kontynuowania prac przez uczestnika może dojść do wystąpienia szkody majątkowej ale i niemajątkowej, z uwagi na fakt, iż budynek stanowiący własność skarżącej jest budynkiem zabytkowym. Zdaniem sądu każde istotne uszkodzenie substancji budynku może doprowadzić także do co najmniej trudnych do odwrócenia skutków. W kwestii wniosku uczestnika o uzależnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia przez skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji sąd zważył : Brzmienie przepisu art. 35 a ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane ( t.j. Dz.U. nr 207 z 2003 r., poz. 2016) wskazuje, iż uzależnienie przez sąd wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę ma charakter fakultatywny, na co wskazuje zwrot "sąd może uzależnić". Jego celem jest zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Interpretacja tego przepisu jednoznacznie wskazuje, iż ewentualne roszczenia inwestora, których mógłby on dochodzić w stosunku do skarżącego muszą mieć źródło wyłącznie w zdarzeniu, jakim będzie realizacja postanowienia o wstrzymaniu wykonania przez sąd decyzji o pozwoleniu na budowę. Z akt sprawy wynika, że w chwili obecnej, z uwagi na wstrzymanie wykonania robót budowlanych przy spornym budynku przez PINB postanowieniem z dnia [...] niniejsze postanowienie nie może być źródłem roszczeń, o których mowa w art. 35 a pr. bud. Wniosek uczestnika o zastosowanie przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, instytucji kaucji z art. 35 a pr. bud. nie zasługuje zdaniem sądu na uwzględnienie także i z tej przyczyny, iż budynek przy ul. [...] stanowi zabytek. Utrzymanie zabytku w należytym i jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie leży nie tylko w interesie skarżącej, ale przed wszystkim w interesie ogółu, bowiem ze względu na historyczne, estetyczne i naukowe walory zabytek nie jest wyłącznie prywatnym dobrem właściciela, ale dobrem ogółu. Z tej też przyczyny niezasadne byłoby zastosowanie w stosunku do skarżącej instytucji, o której mowa w art. 35 a Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie przepisów art. 61 § 3 i art. 61 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.