II SA/Kr 486/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [ ]w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi ,, Kolei " - Sp. z o.o. w na decyzję Wojewody z dnia w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie Starosty Powiatowego w z dnia II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej ,, Kolei ..." Sp. z o.o. w kwotę 455 zł (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 486/05 UZASADNlENI E Decyzją z dnia ............. na podstawie art. 151 § 1 pkt.1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., póz. 1071 z późn. zm. )po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy wydania pozwolenia wodnoprawnego dla ....... Kolei ........ w Z. na pobór wody z potoku ,,[.....]" w km 25+000 Starosta ..........odmówił uchylenia decyzji znak;.............z.........1992 r. w sprawie udzielenia dla ....... Kolei .........z/s w Z. , ........pozwolenia wodnoprawnego na ujęcie wody z potoku ,,[.....]" w Z. zakończonej decyzją ostateczną Wojewody ........ znak; ........z dnia ..........1996 r. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że tylko powód podany w pkt. 2 uzasadnienia wniosku w nin. sprawie tj. nie powiadomienie przez organ l instancji - wówczas Urząd Wojewódzki - wszystkich właścicieli, mieszkańców, którzy zgłosili prawo bycia stroną w postępowaniu administracyjnym o wydaniu decyzji znak .......z dnia.........1996 r., mógł stanowić okoliczność uzasadniającą uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania, zaś pozostałe wymienione w pkt 1-5 uzasadnienia okoliczności tj. uchylenie przez organy wyższego rzędu decyzji wodnoprawnych i budowlanych, śnieżenie gruntów bez zgody właścicieli czy stwierdzenie, że przestał istnieć w obrocie prawnym przedmiot, którego prawo dotyczyło, a więc decyzje pozwolenia wodnoprawnego utraciły zdolność do zachowania tego prawa" skoro nie zostały wymienione jako przyczyny z art. 145 § 1 k.p.a. to nie mogły stanowić przesłanki do wznowienia postępowania. Organ wskazał także, iż wznowił postępowanie zgodnie ze złożonym wnioskiem celem oceny przyczyn wznowienia postępowania oraz wyjaśnienia wątpliwości narosłych wokół sprawy przez ostatnie 12 lat. Wskazał również, że zwrócił się do wnioskodawców z pismem o przedłożenie dowodów i informacji niezbędnych do rozstrzygnięcia wątpliwości posiadania przez nich przymiotu strony oraz równolegle czy spełniony został warunek wynikający z art. 148 § 1 tj. czy zachowany został termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania i stwierdził, że w swoich pismach z dnia ..... lipca 2004 r. i ....... lipca 2004 r. wnioskodawcy nie przedstawili dowodów, które świadczyłyby, że są stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na ujęcie wody z potoku ,,[.....]" , a tym samym osoby podpisane pod wnioskiem nie wykazały interesu wypływającego z norm prawa materialnego ani obowiązku, które to dawałyby im przymiot bycia stroną. Opisane i udokumentowane fakty śnieżenia ich działek bez wyrażenia zgody na to działanie oraz degradacja środowiska, która nie znajduje potwierdzenia w opracowanej ocenie oddziaływania na środowisko, w żaden sposób nie dotyczą przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, które daje ......Kolei........ prawo tylko i wyłącznie na ujęcie wody i budowę urządzeń służących do poboru wody, nie daje natomiast prawa do rozprowadzania tej wody. Urządzeniem wodnym nie jest zatem rurociąg służący do rozprowadzania pobieranej wody, na budowę którego wymagane były decyzje organów budowlanych a ich prawomocność nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Wydane pozwolenie wodnoprawne oznacza potwierdzenie iż z punktu ochrony środowiska udzielenie jego jest możliwe i zgodnie z art. 123 ust. 2 nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Zd. organu l instancji wnioskodawcy nie mogli wskazać w swoich pismach naruszenia prawa ich własności, gdyż teren, na którym wykonano ujęcie oraz związane z poborem wody urządzenia wodne są własnością Skarbu Państwa w zarządzie Starosty ............ i Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, a wobec nie udowodnienia prawa do bycia stroną przestał, zd. organu, mieć znaczenie problem dotrzymania terminu wynikający z art. 148 k.p.a. będący równolegle przedmiotem postępowania wyjaśniającego, chociaż również i tutaj mało przekonujące jest twierdzenie o nie otrzymaniu decyzji pozwolenia wodnoprawnego znak; ..........z dnia ........1996r, gdyż J.C. jako przedstawiciel Komitetu Obrony przed .............. był wyszczególniony w rozdzielnikach, kolejnych wydawanych przez Urząd Wojewódzki: decyzji odmawiających uchylenia decyzji z roku 1992, również w rozdzielniku decyzji ostatecznej z 1996 roku. Konkludując organ ł instancji wskazał, że wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt. 4 i uchylenie ostatecznej decyzji w tej sprawie nie jest w świetle obowiązujących przepisów możliwe, a wobec braku podstaw do wznowienia postępowania z art. 145 §1 k.p.a. zastosowanie ma art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej i dlatego nie znajdując podstaw prawnych do wznowienia postępowania w sprawie uchylenia pozwolenia wodnoprawnego znak; .........z dnia .........1992 r. zakończonej decyzją ostateczną Wojewody ........ znak; ..........z dnia.........1996 r. wydanego dla ......na ujęcie wody z potoku ,,[....]" orzekł jak w sentencji. Od powyższej decyzji odwołali się właściciele działek położonych w rejonie .........., w uzasadnieniu odwołania w szczególności podając, że Starosta ....... odmówił właścicielom gruntów na stoku .......... prawa występowania w charakterze strony. Zdaniem odwołujących się pozwolenie wodnoprawne dotyczy równocześnie wykonania urządzeń wodnych do poboru i doprowadzania wody oraz ich eksploatacji. Na ich gruntach albo wybudowano rurociąg do zaśnieżania, albo ich grunty znajdują się w bezpośrednim oddziaływaniu naśnieżania. Zdaniem właścicieli woda, używana do wytwarzania sztucznego śniegu powoduje zanieczyszczenie powietrza oraz gleby bakteriami chorobotwórczymi, podczas roztopów zalewane są piwnice ich domów, a praca urządzeń do wytwarzania sztucznego śniegu związana jest z przekroczeniami dopuszczalnego poziomu hałasu. Decyzją z dnia ...............2005 r. na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zw. z art. art. 122 ust.1 pkt 1); ust 3; 127 ust 1,2; 128 ust.1 pkt 1), 2), 6); 131 ust. l, 2; 132 ust. ust. 1, 2, 3, 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 póz. 1229 z późn. zm.), po rozpatrzeniu powyższego odwołania mieszkańców Z. - właścicieli działek położonych w rejonie ......... Wojewoda ............ uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu, w którym wydano pozwolenie na pobór wody, rozprowadzanej następnie rurociągiem przez prywatne działki, przymiot strony postępowania właścicieli tych działek wydaje się oczywisty. Organ wskazał, że nie można zgodzić się z tezą uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że pozwolenie wodnoprawne "daje ...... prawo tylko i wyłącznie na ujęcie wody i budowę urządzeń służących do poboru wody, nie daje natomiast prawa do rozprowadzania tej wody". Istotnie, podstawą wybudowania rurociągu jest pozwolenie na budowę, jednak przeznaczenie i rozprowadzanie wody, której dotyczy udzielone pozwolenie wodnoprawne nie może być oceniane w oderwaniu od praw osób, których nieruchomości objęte są inwestycją i znajdują się w zasięgu oddziaływania pobieranej wody. Stwierdził także, iż przeznaczenie wody, na pobór której udzielono pozwolenia wodnoprawnego z........1992, tj. naśnieżanie stoku, jeśli dotyczy właścicieli prywatnych działek, wskazuje, że są oni stroną postępowania i mimo, iż Starosta słusznie wskazał, że podstawą wykonania rurociągu rozprowadzającego wodę jest dopiero pozwolenie na budowę, nie można odmówić przymiotu strony właścicielom dziatek, które znajdują się w bezpośrednim zasięgu oddziaływania ujmowanej wody. Zd. organu odwoławczego nawet jeśli rurociąg wykonywany jest dopiero na podstawie pozwolenia na budowę, poprzedzające go pozwolenie wodnoprawne nie może stanowić jedynie abstrakcyjnej decyzji, nie uwzględniającej całości sprawy, w tym stron postępowania, a bez wątpienia w niniejszym przypadku woda ujmowana zgodnie z jej przeznaczeniem określonym w pozwoleniu, ma wpływ na interesy osób trzecich, które winny być stroną postępowania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca ....... Koleje ....... Sp. z o.o. w Z. zarzucając naruszenie prawa o to art. 28 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d oraz art. 122 ust. 3 ustawy Prawo wodne, art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez jednostronne i bez podstawy prawnej przyjęcie, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego mają obok wnioskodawcy także wszyscy właściciele gruntów na których woda pobierana przez wnioskodawcę może oddziaływać za pośrednictwem urządzeń wymagających odrębnego pozwolenia budowlanego i których precyzyjnie nie sposób ustalić w chwili wydawania pozwolenia wodnoprawnego, oraz naruszenie art. 148 § 1 i 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie prekluzji co do terminu złożenia podania o wznowienie postępowania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Także uczestnicy postępowania sądowoadministracyjnego w pisemnej odpowiedzi na skargę domagali się jej oddalenia, wskazując, że przysługiwał im przymiot stron w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Zgodnie z treścią art. 135 tej ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 c/ ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga jest częściowo uzasadniona. Stosownie do treści art. 148 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Żądanie wznowienia złożone przez stronę powinno odpowiadać wymogom z art. 63 § 2 Kpa, a ponadto z podania powinno wynikać żądanie wznowienia postępowania. Strona musi również wskazać dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o przyczynie wznowienia lub o dacie wydania decyzji przy przyczynie czwartej. Niepodanie terminu stanowi brak formalny podania i w takiej sytuacji stosownie do treści art. 64 § 1 Kpa organ winien wezwać wnioskodawcę do usunięcia tego braku formalnego w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie braku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Niezachowanie powyższego terminu lub nieprzywrócenie go przesądza w przypadku powołania się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Spełnienie zaś wszystkich warunków formalnych wniosku o wznowienie, w tym wykazanie kiedy strona dowiedziała się o dacie wydania decyzji w przypadku przyczyny z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i po stwierdzeniu zachowania terminu 1 miesiąca do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania warunkuje dopiero przystąpienie do oceny czy przesłanka na którą powołał się wnioskujący o wznowienie postępowania rzeczywiści zachodzi, a następnie w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania wydanie decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, bądź w trybie pkt 2 tego przepisu albo gdy nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 Kpa ograniczenie się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W okolicznościach nin. sprawy organ l instancji po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania, mimo, że nie zawierał on nawet twierdzeń kiedy wnioskujący dowiedzieli się o decyzji kończącej postępowanie, którego wznowienia się domagali od razu wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody .............. z dnia .........1996 r. znak: .........w sprawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w dniu ..........1992 r. Zarządowi ...... Kolei ...... w Z. na pobór wody z potoku ,,[.....]" dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektów na ....... oraz dla zaśnieżania stoku. Dopiero po wydaniu tego postanowienia organ l instancji wezwał wnioskujących m.in. o wykazanie kiedy dowiedzieli się o ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, przy czym wezwanie to nie zastrzegało żadnego rygoru w razie jego niewykonania. Mimo tego, że wnioskujący nie wykazali, kiedy dowiedzieli się o ostatecznej decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego organ l instancji rozstrzygnął wniosek merytorycznie. Również organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do przedstawionej wyżej kwestii. Tymczasem warunkiem merytorycznego orzekania w nin. sprawie było w pierwszym rzędzie stwierdzenie spełnienia wszystkich warunków formalnych wniosku o wznowienie postępowania. Tym samym zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady z art. 148 § 1 i 2 Kpa Sąd uznał za w pełni uzasadniony oraz uznał, że to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrócić też należy uwagę, że przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne było już przedmiotem wystąpienia właścicieli nieruchomości położonych na ............działających w ramach tzw. Komitetu Obrony przed ........., co wynika w sposób jednoznaczny z akt sprawy i organy oceniając spełnienie warunku z art. 148 § 1 i 2 Kpa winny były zbadać czy aktualnie wnioskujący o wznowienie postępowania podejmowali wcześniej działania w ramach tego Komitetu oraz kiedy dowiedzieli się faktycznie o decyzji ostatecznej kończącej postępowanie w sprawie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Nie uwzględnił natomiast Sąd drugiego zarzutu skargi, kwestionującego status wnioskujących o wznowienie postępowania jako stron postępowania w sprawie o udzielenie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. W tym zakresie Sąd w całej rozciągłości podzielił stanowisko organu II instancji i uznał, że interes prawny wnioskujących o wznowienie postępowania wynika z prawa własności nieruchomości objętych oddziaływaniem związanym z poborem wody. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy nie można zgodzić się z tezą uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że pozwolenie wodnoprawne "daje .........Kolei ........ prawo tylko i wyłącznie na ujęcie wody i budowę urządzeń służących do poboru wody, nie daje natomiast prawa do rozprowadzania tej wody". Istotnie bowiem, podstawą wybudowania rurociągu jest pozwolenie na budowę, jednak przeznaczenie i rozprowadzanie wody, której dotyczy udzielone pozwolenie wodnoprawne nie może być oceniane w oderwaniu od praw osób, których nieruchomości objęte są inwestycją i znajdują się w zasięgu oddziaływania pobieranej wody. Wskazane wyżej uchybienie natury procesowej musiało spowodować uchylenie decyzji organów obydwu instancji, a rozpoznając ponownie sprawę organy obydwu instancji będą miały na uwadze rozważania i ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku (art. 153 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1/ c/ cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt l sentencji wyroku, a na zasadzie art. 200 cyt. ustawy orzekł o kosztach postępowania jak w pkt II sentencji wyroku.